کاشت، داشت و برداشت ذرت
تالیف و تنظیم : دکتر منصوره خلعتبری

کاشت ذرت
کاشت ذرت به دلیل نقش گسترده آن در تغذیه انسان و دام، یکی از مهمترین فعالیتهای کشاورزی در ایران و جهان است. ذرت گیاهی پرمحصول است و با مدیریت صحیح در انتخاب بذر، آمادهسازی زمین، آبیاری و تغذیه میتوان تناژ بالایی از محصول به دست آورد.
تفاوت بین کاشت ذرت دانه ای و علوفه ای
تفاوت بین کاشت ذرت علوفه ای و ذرت دانه ای بیشتر به هدف کشت و مدیریت مزرعه مربوط میشود. ذرت دانهای عمدتاً برای تولید دانه و مصرف خوراک کشت میشود و تمرکز بر پر شدن دانهها و کیفیت آن است. بنابراین تراکم بوتهها کمتر است و فاصله بین ردیفها و بین بوتهها بیشتر تا دانهها فضای کافی برای رشد داشته باشند.
در مقابل، ذرت علوفهای برای تأمین علوفه دام کشت میشود و هدف تولید سبزینه و ساقه با کیفیت است. به همین دلیل تراکم بوتهها بالاتر است و فاصله بین ردیفها و بوتهها کمتر، تا بیشترین حجم سبزینه و ساقه حاصل شود. ذرتهای دو منظوره نیز ترکیبی از این دو روش هستند و تراکم و زمان برداشت آنها طوری انتخاب میشود که هم دانه و هم علوفه قابل استفاده باشد.
مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسیکلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید.
جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های
09935544364 و 02636610066
با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
شرایط کاشت ذرت
شرایط کاشت ذرت شامل مجموعهای از عوامل محیطی و خاکی است که بر رشد، عملکرد و کیفیت محصول تأثیر مستقیم دارند. رعایت آنها، نه تنها باعث افزایش درصد سبز شدن بذر و رشد یکنواخت گیاه میشود، بلکه به مدیریت بهتر آفات و بیماریها و بهرهوری بالاتر محصول نیز کمک میکند.
انتخاب بذر ذرت مناسب
انتخاب رقم مناسب ذرت، یکی از مراحل کلیدی در تولید این محصول است. ارقام هیبریدی تنوع بالایی دارند و هرکدام ویژگیهای خاص خود را ارائه میدهند. به عنوان مثال بذر ذرت بر اساس کاربرد، به دستههای دانهای، علوفهای، دو منظوره و شیرین (سوئیت و سوپر سوئیت) تقسیم میشود.
دمای مناسب کاشت ذرت
ذرت گیاهی گرمادوست و نیمهگرمسیری است که در تمام مراحل رشد، بهویژه در مرحله گیاهچه، نسبت به سرما حساسیت بالایی دارد. این گیاه از زمان کاشت تا برداشت به گرمای مناسب و نور کافی خورشید نیاز دارد.
دمای ایدهآل برای رشد ذرت بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. اگر دما به ۳۹–۴۰ درجه سانتیگراد برسد، گیاه با مشکلاتی مانند اختلال در جذب آب، کندی رشد، سوختگی حاشیه برگها و گردهافشانی ناقص مواجه میشود که در نهایت باعث کاهش کیفیت و عملکرد محصول میگردد.
شرایط خاک
خاکهای عمیق، نرم، حاصلخیز و قابل نفوذ بهترین بستر برای کشت ذرت هستند pH .مناسب خاک برای این گیاه بین ۶ تا ۷ است و در خاکهای با شوری بالا، معمولاً نیاز است مقدار بذر افزایش یابد؛ زیرا کاشت ذرت در خاکهای بسیار شور از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. نکته مهم دیگر حساسیت ذرت به رطوبت اضافی خاک است. بنابراین پیش از کاشت، زهکشی کافی زمین ضروری است.
نور و شرایط اقلیمی
ذرت برخلاف سایر غلات، برای رشد به نور و گرمای کافی نیاز دارد. در مناطقی که نور کمتر یا هوا خنکتر است، میزان فتوسنتز کاهش یافته و رشد و عملکرد گیاه افت میکند.
آبیاری در کاشت ذرت
ذرت برای رشد به مقدار کافی آب نیاز دارد. کمبود رطوبت در مراحل حساس رشد مانند: جوانهزنی، مرحله ۴ تا ۸ برگی، ساقهدهی، گردهافشانی و پر شدن دانه میتواند موجب کاهش چشمگیر عملکرد شود. آبیاری منظم و هدفمند در این مراحل، تنش خشکی را کاهش داده و عملکرد محصول را افزایش میدهد. روشهای مناسب آبیاری ذرت شامل موارد زیر هستند:
- آبیاری سطحی (نشتی): آب به صورت جریان سطحی روی زمین داده میشود و به ریشهها نفوذ میکند.
- آبیاری بارانی : با استفاده از سیستمهای بارانی، آب به صورت باران مصنوعی روی گیاهان پخش میشود.
- آبیاری تحت فشار (تیپ یا قطرهای نواری) : آب به طور مستقیم به ناحیه ریشه میرسد و از هدر رفتن آن جلوگیری میشود.
برای جلوگیری از آسیب دیدن ریشه گیاه ناشی از کمبود یا غرقابی شدن آب، بهتر است به نوع خاک و وضعیت زهکشی زمین توجه ویژه داشته باشید.
نحوه کاشت ذرت
ذرت را میتوان به دو روش کاشت مستقیم یا نشاء کشت کرد و انتخاب روش به عهده کشاورز است. برای تسریع در جوانهزنی، بذرها را میتوان ۳۰ دقیقه تا یک ساعت در آب ولرم خیساند. توجه داشته باشید که خیساندن طولانی یا در دماهای بسیار بالا یا پایین آب، میتواند موجب اختلال در سبزینگی یا جوانهزنی شود.
- اصله بین بوتهها در ردیف : 10 تا 15 سانتیمتر (بسته به رقم و نوع بذر)
- فاصله بین ردیفها: 60تا 70 سانتیمتر
- عمق کاشت ذرت:2 تا 3 برابر قطر بذر (2/5 تا ۵ سانتیمتر)
با توجه به اینکه تراکم بوتهها در فاصله کاشت بذر ذرت علوفه ای بیشتر است، فاصله بین ردیفها نیز نسبت به کاشت ذرت شیرین و دانه ای بیشتر خواهد بود. کاشت بذر ذرت میتواند به صورت دستی توسط کارگر یا با استفاده از دستگاه انجام شود.
میزان بذر ذرت در هکتار
میزان بذر ذرت در هر هکتار بسته به نوع رقم متفاوت است. ارقام ذرت شیرین (سوئیت و سوپرسوئیت) معمولاً بین ۵۰ تا ۷۵ هزار دانه، معادل ۷ تا ۱۱ کیلوگرم بذر در هکتار کشت میشوند. ارقام ذرت دو منظوره نیز بین ۷۵ تا ۱۰۰ هزار دانه، یا حدود ۵۰ تا 75 کیلوگرم بذر در هکتار نیاز دارند.
مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسیکلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید.
جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های
09935544364 و 02636610066
با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
مشخصات ارقام ذرت
رقم ماکسیما MV 524 MAXIMA
مجارستان – شرکت بولی
- هیبرید میان رس ، پایداری عملکرد بالا ، مناسب برای کشت در مناطق سرد و معتدل ، حدود 10-7
روز زودتر از رقم 704 آماده برداشت میشود ، میانگین عملکردعلوفه 60 تن درهکتار ، دو منظوره.
- ذرت هیبرید ذرت رقم Bc678
کرواسی – موسسه BC
- رقم متوسط رس ، حدود 5-4 روز زودتر از رقم رایج704 آماده برداشت میشود ، مقاوم به شکستگی ساقه و خوابیدگی بوته ، دو منظوره ، عملکرد بالا.
- منشاء : کرواسی
- گروه رسیدگی :FAO 670 – نیمه دیر رس
- فاصله بوته روی ردیف برای کشت دانه ای: 20-18 سانتیمتر.
- فاصله بوته روی ردیف برای کشت علوفه ای: 17-15 سانتیمتر.
- جوانه زنی و رشد اولیه سریع.
- دارای سازگاری گسترده در مناطق مختلف.
- رنگ دانه زرد و چوب بلال قرمز.
- پتانسیل بالای تولید دانه و علوفه.
- ساقه های بلند و مقاوم به ورس و دارای بلال های درشت.
- تا زمان رسیدن بلال ها، ساقه ها و برگ ها سبز می مانند.
- علوفه با کیفیت بالا و خوش خوراک برای دام.
در شرایط مطلوب زراعی خصوصیات زیر در این رقم قابل مشاهده است:
- استعداد عملکرد دانه: تا 18 تن در هکتار.
- استعداد عملکرد علوفه: تا 125 تن در هکتار.
- رنگ دانه: زرد متمایل به نارنجی.
- وزن هزار دانه: 340-370 گرم.
- تعداد ردیف دانه در بلال: 16-18 ردیف.
- طول دوره رشد برای دانه: 115-120 روز.
- طول دوره رشد برای علوفه: 90-95 روز.
- ذرت رقم Ksc 6010
توسط موسسه بذر NS صربستان معرفی شده
رقم میان رس، سازگاری و پایداری عملکرد خوب ، دومنظوره دارای پتانسیل عملکرد 19 تن دانه در هکتار، ارتفاع بوته بالای 3 متر . لیکن برای کشت در مناطق بادخیز توصیه نمی شود.
- ذرت رقم706 Ksc
ذرت سینگل کراس جدید Ksc 706 مناسب کشت اول مناطق معتدل با میانگین عملکرد دانه 86/10 تن در هکتار و عملکرد دانه ایده آل 280/12 تن در هکتار و متوسط ارتفاع بوته 180 سانتیمتر و وزن هزار دانه متوسط 393 گرم است. این رقم واکنش به سیاهک معمولی ذرت نیمه مقاوم است. واکنش به پوسیدگی فوزاریومی بلال مقاوم است.
- ذرت رقم770 Ksc
توسط موسسه بذر NS صربستان معرفی شده.
رقم دیرس و زیر مجموعه گروه 700 دو منظوره دارای پتانسیل عملکرد 15 تن دانه و 90 تن علوفه در هکتار، حساس به تنش های آبیاری ، دوام سطح سبز برگ بالا.
- ذرت رقم پایا رقم Ksc715
رقم دیررس، میانگین عملکرد علوفه تر 93/85 ( تن در هکتار). میانگین عملکرد علوفه خشک (24/4 تن در هکتار). متوسط عملکرد دانه 9/89 ( تن در هکتار). عملکرد دانه در شرایط ایده آل 10/68 (تن در هکتار).
- درصد قند محلول در آب : 24/26%
- درصد پروتئین خام : 75/7%
- DMI میزان ماده خشک مصرفی (برحسب درصد وزن بدن دام در روز): 4/21%
- میزان ارزش نسبی علوفه: 250/72
- تراکم بوته برای تولید دانه …………………….75 هزار تا 80 هزار بوته در هکتار.
- تراکم بوته برای تولید علوفه …………………90 هزار بوته در هکتار.
این رقم نسبت به سیاهک معمولی ذرت و بیماری پوسیدگی فوزاریوم ، نیمه مقاوم است.
- رقم مناسب برای مناطق کرج، مشهد، شیراز، کرمانشاه، مغان ، میاندوآب ، دزفول، کرمان و ورامین و ….می باشد.
- ذرت رقم640 Twc
توسط موسسه بذر NS صربستان معرفی شده.
رقم متوسط رس ، دارای پتانسیل عملکرد 14 تن دانه و 90 تن علوفه در هکتار، آرایش برگ ها به صورت عمودی لذا تبخیر و تعرق از روی برگ ها کاسته می شود ، متحمل به تنش های خشکی.
- ذرت رقم 644 Twc
هیبرید میان رس تا دیررس، طول دوره رشد برای علوفه 85 روز، متحمل به خشکی و خوابیدگی بوته، تراکم مناسب 85000 بوته درهکتار. عملکرد علوفه تر 95 تن در هکتار و عملکرد دانه 10 تن در هکتار می باشد.
- ذرت رقم 645 Twc
هیبرید میان رس تا دیررس ، طول دوره رشد برای علوفه 84 روز، متحمل به خشکی و خوابیدگی بوته، تراکم مناسب 90000 بوته درهکتار. میانگین عملکرد علوفه تر 120 تن در هکتار و میانگین عملکرد دانه 12 تن در هکتار می باشد.
- ذرت رقم 690 Twc
هیبرید دانيال 690 را رقم بذر هيبريدي ذرت علوفه اي جدید است. ارتفاع بوته بالا می شود. تراکم مناسب 95000 بوته درهکتار و میانگین عملکرد علوفه تر 125 تن در هکتار و میانگین عملکرد دانه 12 تن در هکتار می باشد.
زمان کاشت ذرت
زمان کاشت ذرت به شرایط آبوهوایی هر منطقه بستگی دارد، اما بهطور کلی این گیاه یک محصول گرمدوست است و باید در زمانی کشت شود که خطر یخبندان به پایان رسیده و دمای خاک برای جوانهزنی مناسب باشد.
|
منطقه |
کشت بهاره |
کشت پاییزه |
| خوزستان | بهمن و اسفند |
مرداد و شهریور |
| فارس | بهمن و اوایل اسفند |
تیر و مرداد |
| گلستان | بهمن و اسفند |
معمولاً کشت پاییزه انجام نمیشود |
فصل کاشت ذرت در ایران معمولاً بهصورت بهاره و پاییزه انجام میشود. استانهای فارس و خوزستان به دلیل شرایط آبو هوایی مناسب، بیشترین سطح زیر کشت ذرت را به خود اختصاص دادند.
مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسیکلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید.
جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های
09935544364 و 02636610066
با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
مراقبتهای بعد از کاشت ذرت
مراقبتهای درست بعد از کشت ذرت، به جوانهزنی یکنواخت، رشد مطلوب بوتهها و کاهش خسارت ناشی از علفهای هرز، آفات و تنشهای محیطی کمک میکند. از مهمترین این مراقبتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کوددهی: ذرت برای رشد مطلوب به مقادیر قابلتوجهی نیتروژن، بههمراه فسفر و پتاسیم نیاز دارد. میزان و نوع باید بر اساس آزمون خاک تعیین شود. مصرف عناصر ریز مغذی و بذرمال قبل از کاشت با اسید هیومیک و باسیلیوس ضروری می باشد. بعد از رویش دانه و 5 برگی شدن استفاده محلول پاشی محرک رشد و آبیاری با هیومیک اسید در تشکیل کانوپی بسیار ضرورت دارد. قبل از شروع رشد زایشی محلول پاشی محرک رشد و میکرو دز (کود حاوی ریز مغذی ) ضرورت دارد. توصیه می گردد در مرحله گل آب، هیومیک اسید به همراه قارچ تریکودرما مصرف گردد. این امر موجب افزایش عملکرد تر علوفه می گردد.
- تنظیم تراکم بوتهها: تراکم بوتهها در کاشت ذرت دامی و دانه ای متفاوت است. بنابراین تراکم مناسب میتواند به بهبود تهویه و کاهش رقابت برای منابع کمک کند. تراکم بوته در هکتار برای ذرت دانه ای 75000 بوته در هکتار و تراکم بوته در هکتار برای ذرت علوفه ای 85000 تا 100 هزار با توجه به رقم ذرت انتخابی می باشد.
- کنترل علفهای هرز: استفاده از روشهای مکانیکی یا شیمیایی برای کنترل علفهای هرز میتواند به کاهش رقابت برای منابع و جلوگیری از انتقال بیماریها کمک کند.
- علف کش های پیش کشتی و پیش رویشی دو منظوره می توان به : استاکلر ( سورپاس) و ای پی تی سی( قبل از رویش ذرت و علف هرز) و آترازین ( قبل از کشت مخلوط با خاک و بلافاصله بعد از کشت)
- علف کش پس رویشی دو منظوره: کروز (در مرحله 2-4 برگی ذرت) و اولتیما (4-6 برگی ذرت)
- علف کش پس رویشی پهن برگ کش: تو فوردی ( مرحله 5- 7 برگی ذرت) اشاره کرد.
- پس از مصرف کروز در ذرت، فاصله زمانی برای کاشت محصولات مختلف در فصل بعدی باید رعایت شود ( گندم ، ذرت و سویا: بدون محدودیت و پنبه ، حبوبات ، کلزا، یونجه، سیب زمینی و گوجه فرنگی: 10 ماه و همچنین چغندر قند 18 ماه فاصله کشت رعایت شود) در صورت مصرف کروز ، حتی الامکان باید بعد از برداشت ذرت اقدام به شخم عمیق نمود.
- کشت کلیه محصولات زراعی 2 ماه پس از مصرف ای پی تی سی بلامانع است. از کشت کاهو تا ده ماه پس از مصرف این سم باید خودداری شود. در صورت مصرف این سم حتی الامکان باید بعد از برداشت ذرت اقدام به شخم عمیق نمود.
- مبارزه با قیاق و پیچک در یک مزرعه آلوده با استفاده از روش کشت تاخیری امکان پذیر است. ابتدا آبیاری شده و سپس شخم زده می شود.
- کنترل بیماریها و آفات: پاکسازی و حذف بقایای گیاهان آلوده پس از برداشت یا در طول فصل رشد، نقش مهمی در کاهش منابع آلودگی دارد. علاوه بر این، استفاده از بذر سالم، تناوب زراعی و پایش منظم مزرعه از دیگر راهکارهای پیشگیری و کنترل بیماریها و آفات در ذرت است.
کرم ساقهخوار ذرت (Sesamia cretica)
کرم ساقهخوار ذرت (Sesamia cretica) از آفات کلیدی ذرت است که لارو آن پس از خروج از تخم به داخل ساقه نفوذ کرده و ضمن تغذیه از بافتهای داخلی ساقه، باعث تضعیف، شکستگی ساقه و کاهش شدید محصول میشود.
جهت مبارزه با این آفت، روشهایی همچون استفاده از سموم سیستمیک مانند ایمیداکلروپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس و کلرپیریفوس، حذف و نابودی بقایای آلوده گیاهی پس از برداشت، تناوب زراعی و همچنین تقویت گیاه با کودهای حاوی عناصر سیلیسیم و پتاسیم به منظور افزایش مقاومت ساقهها توصیه میگردد.
کرم برگخوار ذرت (Spodoptera exigua)
کرم برگخوار ذرت (Spodoptera exigua) از آفات برگخوار خطرناک ذرت است که لاروهای آن به صورت گروهی از برگها تغذیه کرده و موجب سوراخشدن، پارگی و در نهایت کاهش سطح فتوسنتزی گیاه میشوند.
برای کنترل مؤثر این آفت، استفاده از سموم حشرهکش مناسب مانند ایندوکساکارب، لوفنورون و یا ترکیبات بیولوژیکی حاوی باکتری Bacillus thuringiensis، حذف علفهای هرز میزبان در اطراف مزرعه و همچنین تقویت گیاه از طریق کوددهی مناسب جهت افزایش توانایی مقابله با خسارات توصیه میگردد.
کرم بلالخوار یا خوشه خوار ذرت (Helicoverpa zea)
کرم بلالخوار ذرت (Helicoverpa zea) یکی از آفات مهم و مخرب ذرت است که لاروهای آن مستقیماً از بلالها تغذیه کرده و ضمن آسیب به دانهها، باعث افت کمی و کیفی شدید محصول میشوند. روشهای کامل و جامع مبارزه و کنترل کرم بلالخوار ذرت (Helicoverpa zea) به شرح زیر است:
مبارزه شیمیایی
استفاده از حشرهکشهای شیمیایی مانند:
- لامبداسای هالوترین ( کاراته زنون).
- ایندوکساکارب
- دلتامترین تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس
- سایپرمترین تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس
- کلرپیریفوس
- سمپاشی در مراحل اولیه تشکیل بلالها (پیش از نفوذ لاروها به داخل بلال).
مبارزه بیولوژیکی
- استفاده از سموم زیستی بر پایه باکتری Bacillus thuringiensis (Bt) برای کنترل جمعیت لاروها.
- استفاده از زنبورهای پارازیتوئید مانند (Trichogramma spp.) برای کنترل بیولوژیک تخم آفت.
اقدامات زراعی و بهداشتی
- جمعآوری و معدوم کردن بقایای گیاهی آلوده پس از برداشت برای جلوگیری از زمستانگذرانی آفت.
- شخم عمیق زمین پس از برداشت بهمنظور از بین بردن شفیرهها و کاهش جمعیت نسل بعد.
- اجرای تناوب زراعی جهت کاهش شدت آلودگی در سالهای آینده.
- حذف علفهای هرز اطراف مزرعه که میتوانند میزبان جایگزین این آفت باشند.
استفاده از تلهها
- بهکارگیری تلههای نوری و فرمونی جهت پایش، ردیابی و کاهش جمعیت حشرات بالغ.
برداشت ذرت
زمان رسیدگی بذر ذرت با توجه به رقم آن متفاوت است. ارقام زودرس معمولاً بین ۸۰ تا ۱۱۵ روز به مرحله برداشت میرسند، در حالی که ارقام متوسطرس تا دیررس حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ روز نیاز دارند.
کاشت ذرت علوفه ای نیز معمولاً حدود ۱۵ تا ۲۰ روز زودتر از ذرت دانهای آماده برداشت میشود.
مراقبت پس از برداشت
پس از برداشت، نگهداری صحیح نقش مهمی در حفظ کیفیت و ارزش محصول دارد. دانههای ذرت باید بلافاصله خشک شده و در محیطی خنک و خشک ذخیره شوند تا از رشد قارچها و کاهش کیفیت جلوگیری شود. همچنین تمیز کردن و جداسازی بقایای آلوده، خطر انتقال بیماریها به انبار را کاهش میدهد.
کنترل شرایط انبار مانند: رطوبت، دما و تهویه ضروری است. رعایت این نکات باعث میشود دانهها کیفیت و ارزش غذایی خود را حفظ کرده و از افت اقتصادی محصول جلوگیری شود.
مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسیکلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید.
جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های
09935544364 و 02636610066
با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
پایان
- 1
- 2