آموزش کامل کاشت خیار گلخانه ای
خیار گلخانه ای
خیار با نام علمی Cucumis sativus از خانواده کدوییان Cucurbithacea جز دسته صیفی جات بوده و در واقع نوعی سبزی محسوب می شود که در سبد غذایی ایرانیان جایگاه خاصی دارد. خیار در فضای باز و گلخانه کشت می گردد که در این مبحث کشت گلخانه ای مورد بررسی قرار می گیرد.
زمان کاشت خیار گلخانه ای
کشت خیار در شرایط گلخانه ای در دو زمان پاییزه و بهاره صورت می گیرد. در واقع دو کشت بهاره و پاییزه وجود دارد که کشت در تمام فصول را امکان پذیر می کند.
انواع کشت خیار گلخانه ای
کاشت خیار گلخانه ای به 2 صورت مستقیم و نشاکاری صورت می پذیرد. تجربه کاشت کشاورزان نشان داد که در کشت مستقیم گندیده شدن جوانه و از بین رفتن بوته وجود دارد که در نشاکاری دیده نمی شود.
انتخاب بذر برای کاشت خیار گلخانه ای
اولین عامل تعیین کننده نوع بذر خیار، زمان کاشت آن است. در کشت بهاره به دلیل نور زیاد و پتانسیل ضروری برای فتوسنتز و افزایش حجم گل؛ از بذرهای پرگل که بالای 4 عدد گل می دهند استفاده می شود. در کشت پاییزه بدلیل کاهش طول روز و کمبود نور بهتر است از بذرهای میان گل (2 تا 3 گل) و یا تک گل استفاده گردد.
مراحل کاشت
- آماده سازی زمین
قبل از کاشت ابتدا زمین با گاوآهن بزودی شخم زده و کودهای خاک پاش به آن اضافه می شود.
بطور معمول به ازای هر 1000 متر یک تن کود مرغی و 3 الی 5 تن کود دامی پوسیده به همراه 30 تا 40 کیلوگرم کود سوپرفسفات تریپل و 40 تا 50 کیلوگرم سولفات پتاسیم گرانوله به خاک افزوده می شود استفاده از مقادیر بیشتر نیتروژن قبل از نشا توصیه نمی گردد زیرا سبب کاهش تشکیل میوه می شود؛ برای بالا رفتن سرعت رشد ریشه و سطح کانوپی پیشنهاد می گردد با توجه به نیاز خاکی به ازای هر 1000 متر گلخانه، 30 تا 50 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک گرانوله به خاک اضافه گردد.
پس از افزودن کود، با کولتیواتور سطح بستر کاشت هموار شده و به صورت جوی و پشته در می آید.
- ضدعفونی خاک قبل از کاشت نشاء
ضدعفونی کردن خاک را می توان مهمترین مرحله قبل از کاشت دانست. 2 روز قبل از کاشت نشا باید بستر کاشت با قارچکش و حشره کش ضدعفونی گردد. قارچ کش هایی که برای ضدعفونی خاک استفاده می شود عبارتند از میشوورال( ایپرودیون کاربندازیم)، میشوساید (کاپتان)، کاربندازیم (میشو زیم) تولید شرکت سبزآور پردیس و متالاکسیل مانکوزب که همه قارچ کش ها با غلظت 2 تا 3 در هزار و یا 300 تا 500 گرم برای 1000 متر سطح از طریق آب آبیاری استفاده می گردد.
مرحله دوم استفاده از سموم حشره کش است که تخم لارو و شفیره حشرات اغشته به کود دامی و خاک را از بین می برد که می توان از حشره کش های دی کلرووس (ددواپ) میشومترین (دسیس) تولید شرکت سبز آور پردیس با غلظت یک تا 2 در هزار استفاده نمود.
انتقال نشا به گلخانه
قبل از کاشت، نشاها بهتر است ابتدا به محلول قارچکشی مانند میشو کاپ (اکسی کلرور مس) و میشوبردوکس ( مخلوط بردو) تولید شرکت سبزآور پردیس آغشته شود سپس به بستر اصلی انتقال یابد.
برای ریشه زایی و ریشه دوانی بهتر می توان از کودهای مایع رشد ریشه حاوی هیومیک اسید و مقادیر بالای فسفر و پتاسیم و عناصر ریز مغذی استفاده نمود (10-52-10).
نشاهای خیار را باید در مرحله ای که دارای 2 برگ حقیقی هستند به زمین انتقال داد. پس از کاشتن نشاها، مراقبت های بعد از کاشت شروع می شود.
مراحل داشت خیار گلخانه ای
مراقبت های پس از کاشت شامل بررسی مداوم گلخانه و بوته ها، آبیاری و اجزای یک برنامه کودی برای خیار گلخانه ای است.
بعد از آبیاری اولیه ،حدود یک هفته تا 10 روز پس از کاشت آبیاری قطع می شود تا ریشه در خاک کاملا نفوذ نماید. بوته خیار از روز دوازدهم به بعد شروع به گلدهی می کند در این مرحله باید هر دو الی 3 روز یک بار بسته به میزان رشد، بوته پیچی صورت پذیرد و شاخه های جانبی حذف گردد و در زمان لازم هرس برگ ها از پایین به بالا صورت پذیرد.
از مهم ترین نکات در مدیریت گلخانه کنترل دما و رطوبت ، مبارزه با آفات و بیماری ها و کوددهی اصولی و به موقع است.
برداشت خیار
از مواردی که باید در انجام آن بسیار دقت کرد تا آسیبی به گیاه وارد نشود نحوه چیدن خیار گلخانه ای از بوته است. خیار گلخانه ای باید با چاقوی تیز و یا قیچی از دمگل بریده شود. 2 تا 3 بار برداشت در هفته ضروری است.
برنامه کودی خیار گلخانه ای
نام کود | نحوه مصرف | مقدار مصرف برای 1000 متر |
کود مرغی | خاک پاش | 1 تا 5/1 تن |
کود دامی پوسیده | خاک پاش | 3 الی 5 تن |
سولفات پتاسیم | خاک پاش | 30 تا 50 کیلوگرم |
سوپر فسفات تریپل | خاک پاش | 30 تا 50 کیلوگرم |
کود ریشه زا (10-52-10) | محلول در آب آبیاری | 1 تا 2 کیلوگرم |
کود ریزمغذی | برگ پاشی | غلظت 3 تا 5 در هزار از بدو میوه دهی هر 10 روز یک بار |
کلسی بور آمین | محلول در آب آبیاری و برگ پاشی | 2 در هزار هر دو هفته یک بار از اواسط دوره رشدی |
پتاس بالا و عناصر ریزمغذی | محلول در آب آبیاری | 400 تا 600 گرم بعد از آغاز گلدهی تا باردهی |
سولفات منیزیم | محلول در آب آبیاری | 2 تا 5/2 کیلوگرم هر دو هفته یک بار مصرف شود. |
جمع آوری و تدوین: دکتر منصوره خلعتبری
نکات مهم درباره خیار گلخانه ای
- بذر خیار گخانه ای در دمای 11 درجه سانتی گراد جوانه می زند.
- باید توجه داشت که در مرحله گلدهی کود باید به صورت محلول در آب به گیاه داده شود تا میزان محصول افزایش یابد.
- تنش رطوبتی، نامنظمی در میزان مصرف کود و آب و دما …… باعث تلخی خیار گلخانه ای می گردد.
آفات
آفات عمومی مانند شته ، کنه عنکبوتی، لارو انواع سوسک ها و پروانه ها نام برد.
از آفات اختصاصی می توان به عناوین زیر اشاره کرد:
- شته جالیزی
برای مبارزه با این آفت می توان از سموم فسفره مانند سم تیفوس به نسبت 4 گرم در 10 لیتر آب و انابازین سولفات یا سولفات نیکوتیک ( 10 تا 20 گرم سم + 40 گرم روغن در 10 لیتر آب).
- کنه تار عنکبوتی(SPIDER MITE)
یکی از رایج ترین کنه هایی که به گیاه حمله می کند کنه تار عنکبوتی است. که علف های هرز اطراف گلخانه میزبان این کنه ها هستند.
روش کنترل و درمان
عدم استفاده بیش از حد از کودهای ازته، حذف سریع علف های هرز اطراف گلخانه و درون گلخانه، شستشو و ضدعفونی کردن ورودی گلخانه. همچنین برای مبارزه با کنه عنکبوتی ابتدا با گل گوگرد گردپاشی شود که مقدار آن از 5/1 تا 3 کیلوگرم در 1000 متر متغیر است. از سموم آبامکتین و میشوپراید (کنفیدور)، میشومترین (دسیس) تولید شرکت سبزآور پردیس استفاده شود.
- سوسک های خانواده الاتریده
مبارزه با این کرم ها به علت طول مدت زندگی در داخل خاک مشکل است در حال حاضر بهترین نتیجه مبارزه شیمیایی از سم پاشی دورسپان با غلظت توصیه شده استفاده می شود. برای از بین بردن کرم ها می توان از طعمه مسموم یک کیلو طعمه (سیب زمینی+ 500 گرم ارسنیک سدیم) استفاده کرد.
- سوسک سیاه خانواده کنبریوینده
برای مبارزه با این سوسک می توان از طعمه مسموم 5/2 درصد سم آرسنیک دوسود استفاده کرد. همچنین سمپاشی با حشره کش هایی مانند دورسبان ، افوریا میشو پراید (کنفیدور) و سایپرمترین 40 درصد تولید شده در شرکت سبز آور پردیس توصیه می شود.
- مگس سفید یا سفید بالک
مگس سفید مشخص ترین آفت خیار گلخانه ای است. که دارای مراحل مختلف زندگی تخم، لارو، شفیره بالغ هستند. که در هر مرحله از زندگی شون آسیب زیادی به بوته و میوه وارد می کنند.
روش کنترل و درمان
استفاده از کارت های زرد و حذف علف های هرز از گلخانه و دور کردن زباله ها.حذف بوته های آلوده از گلخانه خیار. استفاده از اسپری آب و صابون و پوشاندن محلول بر بوته ها.
استفاده از سموم میشوپراید(کنفیدور)، میشو مترین (دسیس)، سایپرمترین تولید شده در شرکت شیمیایی سبزآور پردیس و کلرپیریفوس و ….
- تریپس
تریپس ها از شایع ترین آفات خیار گلخانه ای است و جزو آفات مکننده هستند. تغذیه آفت روی نقاط رشد که dead Heart ایجاد نموده و بد شکلی میوه ها از علائم وجود این آفت می باشد.
پیشگیری و درمان
کنترل و حذف علف هرز. استفاده از عوامل بیولوژیکی از جمله کنههای شکارگر و کفشدوزکها و تلههای چسبنده آبی و سفید با توجه به گونه تریپس نیز میتوان استفاده نمود.
روشهای شیمیایی:
۲-۳ نوبت سم پاشی پس از چند برگی یا کفتری شدن بوته با میشو پراید(کنفیدور)، میشوبان (کلرپیریفوس) ، میشومترین(دسیس) ، سایپرمترین تولید شده توسط شرکت سبزآور پردیس ، دی کلرووس، پرمترین، موونتو، اتیون، دی کلرووس و پرمترین…….
- مگس مینوز
مگس مینوز یکی از آفاتی است که خسارت زیادی به خانواده کدوییان وارد می کند. در واقع خسارت مستقیم توسط لاروهای این مگس است که با نفوذ به درون برگ، از بافت بین دو سطح فوقانی و تحتانی برگ تغذیه کرده و دالان های مارپیچی ایجاد می نمایند، و موجب از بین رفتن گیاه می شود.
روش کنترل و درمان
نصب کارت های زرد، حذف علف های هرز از اطراف گلخانه، نصب توری استاندارد ضد حشره در محل درب ورودی و دریچه های تهویه گلخانه، معاینه و بازدید هفتگی برگ ها و کارت های زرد برای تشخیص میزان حضور آفت. اصلاح در ورودی به صورتی انجام گیرد که 2 الی 3 در به صورتی که رو به روی هم باز نشود ایجاد گردد .
استفاده از سموم مناسب که در مانند آبامکتین، میشوپراید (کنفیدور)، میشو مترین ( دسیس)، سایپرمترین 40 درصد تولید شرکت سبزآور پردیس نیز می تواند تاثیر خوبی داشته باشد
بیماری های خیار گلخانه ای
- بوته میری خیار(Damping Off) مرگ گیاهچه یا مرگ خاموش
عوامل قارچی مختلفی از جمله فوزاریوم، فیتوفترا، اسکلروتیوم و پپتیوم باعث پوسیدگی بذر و بوته میری خیارهای گلخانه ای می شود و در اثر این بیماری قارچی، آوندهای چوبی از بین می روند و بوته با وجود سرسبزی پژمرده شده و از بین می رود.
پیشگیری و درمان
زهکشی مناسب و مدیریت آبیاری، ضدعونی بذرها با بنومیل و تیرام و کنترل شیمیایی با قارچکش میشوورال (ایپرودیون کاربندازیم) و کاربندازیم (میشو زیم) محصول شرکت سبز آور پردیس، آگرینوس، متالاکسیل مانکوزب، پروپاموکارپ هیدروکلراید (اسکادران) همراه با فوزتیل الومینوم (الیت) و متالاکسین بسیار مناسب و کاربردی خواهد بود.
- آلترناریا یا لکه موجی یا بلایت زودرس
این بیماری در فهرست بیماری های خیار گلخانه ای در اثر کمبود مواد غذایی و یا در شرایطی که بار رویشی گلخانه زیاد باشد ، رخ می دهد.
عامل ایجاد کننده این بیماری، قارچ Alternaria cucumerina است.
راه های پیشگیری و درمان
- جمع آوری بقایای گیاهی بعد از برداشت
- کوددهی مناسب بوته ها از زمان رشد گیاهچه.
- استفاده از میشوکاپ (اکسی کلرور مس) و میشوبردوکس تولید شرکت سبز آور پردیس به شرح زیر:
- ضد عفونی بذر قبل از کاشت با نسبت یک درصد.
- سمپاشی با نسبت 5/. درصد در هنگام باز شدن اولین برگ ها.
- سمپاشی با نسبت 5/0 درصد هنگام تشکیل میوه های اولیه.
- در صورت مشاهده علایم سمپاشی با نسبت 5/0 درصد در فواصل دوهفته ای تا برداشت.
مرغوب ترین و مناسب ترین قارچ کش های میشو کاپ( اکسی کلرور مس)، میشوبردوکس(بردو)، میشوساید (کاپتان)، میشوورال( ایپریودیون کاربندازیم ) و کاربندازیم (میشو زیم) محصولات شرکت شیمیایی سبز آور پردیس را با تضمین مصرف نمایید. |
جهت خرید عمده و مشاوره با شماره 09935544364 و 02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.“ |
- آنتراکنوز
عامل بیماری قارچ Collethotricum Orbiculare است. این بیماری یکی از سخت ترین خیار گلخانه ای بوده که توسط حشرات، کارگران، بذر آلوده و بقایای گیاهی بخصوص کود دامی آغشته به کاه و خاک آلوده انتقال می یابد.
پیشگیری و درمان
ضدعفونی خاک و بذور با قارچکش کلروتالونیل، مانکوزب، سموم مسی مانند میشوکاپ(اکسی کلرور مس) و میشو بردوکس ( مخلوط بردو) تولید شرکت شیمیایی سبز آور پردیس با شرح زیر”
- سمپاشی با نسبت 5/0 درصد در زمان جوانه زنی و باز شدن اولین برگ.
- سمپاشی با نسبت 5/0 درصد در صورت وجود آلودگی و تکرار آن با فاصله دو هفته یک بار.
- سفیدک پودری خیار
عامل بیماری قارچ Sphaerohteca fuliginae است. که لکه های سفیدی بر روی برگ ها ایجاد نموده و در نهایت کیفیت میوه کاهش می یابد.
کنترل و درمان
کنترل علف هرز و رطوبت در گلخانه و حذف و هرس برگ های اضافی راهکار مکانیکی جهت جلوگیری از شیوع بیماری است.
راهکار شیمیایی: استفاده از قارچکش های توپاس، کروز کسیم متیل (استرودی)، قارچ کش های حاوی گوگرد و میشو بردوکس (بردو) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس باغلظت 5/0 درصد گزینه های مناسبی برای مبارزه با این بیماری هستند.
- پوسیدگی سیاه خیار
عامل بیماری قارچ Phomopsis Cucurbitae است که به صورت شانکر بر روی اندام گیاهی دیده می شود. میوه از طریق گل مورد حمله قرار می گیرد. برگ ها دچار پیری زودرس شده و خشک می گردد، ساقه از بالای محل زخم خشک می شود و میوه نرم و براحتی پوسیده می شود و بوی شبیه لیمو می دهد. در نهایت میوه چروکیده و مومیایی می شود . این بیماری مخصوص گلخانه بوده و به ندرت در فضای باز رخ می دهد.
- کنترل و درمان
- ایجاد تهویه مناسب ، ضد عفونی خاک گلخانه با سموم تدخیتنی یا بخار آب.
- روش شیمیایی متاسفانه استفاده از قارچکش چندان موثر نمی باشد.
شرکت سبزآور پردیس اولین شرکت تولید کننده تکنیکال اکسی کلرور مس ماده اولیه سموم مسی در ایران برای خرید عمده و مشاوره با شماره های |
09935544364 و 02636610066 با کارشناسان ما تماس بگیرید. |
- کپک خاکستری
عامل این بیماری قارچ Botrytis Cinereas است. علایم بیماری بصورت کپک سفید متمایل به خاکستری مانند در بافت های پیر و مرده ایجاد می شود.
- کنترل و درمان
حذف برگ و میوه های آلوده، ضد عفونی گلخانه با متالاکسیل، میشوساید(کاپتان) و محلول پاشی میشو بردوکس ( مخلوط بردو) و کاربندازیم (میشو زیم) تولید شده توسط شرکت سبزآور پردیس با غلظت 1 درصد در صورت مشاهده شدن مجدد علایم بیماری و برگ پاشی مجدد با غلظت 5/0 درصد دو هفته بعد.
- بیماری سفیدک داخلی خیار ( سفیدک دروغی یا سفیدک کرکی)
عامل بیماری قارچ Pseudoperonospora cubensis است، این بیماری به ویژه در کشت های گلخانه ای و زیر پلاستیک به دلیل مهیا شدن شرایط محیطی مطلوب شامل: رطوبت بالا، خیس بودن سطح برگ ها و دمای بین 16 تا ۲۲ درجه ی سانتی گراد گسترش زیادی دارد .
- روش های شیمیایی
مبارزه علیه این بیماری ، معمولا در دو مرحله انجام می گیرد :الف : مرحله شروع آلودگی : در این مرحله به محض ظهور لکه های منفرد زرد رنگ روی برگها می بایست از قارچ کش های پیشگیری کننده استفاده شود، که مهم ترین آنها عبارتند از قارچ کش سیموکسانیل فاموکسادون به میزان 2/0 در هزار و میشوکاپ ( اکسی کلرور مس) تولید شده در شرکت شیمیایی سبزآور پردیس به میزان ۲ در هزار . لازم به توضیح است برای جلوگیری از آلوده شدن گیاه می توان از ترکیب غیر شیمیایی فوزیتیل آلومینیم با نام تجاری اليت به میزان ۲ در هزار نیز استفاده نمود.
- مرحله آلودگی کامل : در مرحله ای که بوته ها آلوده شده و اندام زایشی قارچ در پشت برگها مشاهده می گردد، می توان از قارچ کش های جلوگیری کننده از رشد استفاده شود. در این خصوص، می توان از قارچ کش های سیموکسانیل فاموکسادون به عنوان پیشگیری کننده وپروپاموکارب هیدروکلراید + فلوپیکولید) اینفینیتو (به میزان ۲ درهزار و سیازوفامید (رانمن) به میزان 5/0 درهزار به عنوان معالجه کننده در کنترل بیماری استفاده نمود.
- گموز یا جرب خیار (Scab)
عامل بیماری قارچ Cladosporium cucumerinum است. گموز اغلب در خیار شایع است، نفوذ بیماری به داخل میزبان کمتر از ۹ ساعت پس از جوانه زنی می تواند رخ دهد و همچنین آلودگی پس از ۳ روز قابل مشاهده می باشد. علائم روی برگ به صورت دایره ای تا زاویهای، قهوهای رنگ، آب خشک و با حاشیه زرد ظاهر می شود. گیاهان آلوده ممکن است طول بندهای کوتاه داشته باشند که میتواند با علائم آلودگی ویروسی اشتباه گرفته شود. اسپورها به رنگ خاکستری تا زرد در بافت آلوده دیده میشوند. آلودگی بر روی میوههای جوان به صورت نقاط آب خشک ظاهر می شود که این لکه ها تا زمان بالغ شدن میوه، به لکههای بزرگ فرورفته تبدیل میشوند. صدمات روی میوه معمولا کم عمق و اسفنجی میباشد. گاهی از این لکه ها ماده صمغی قهوه ای رنگ تراوش می كند. در شرایط مرطوب، یک توده اسپور قارچی (conidia) ممکن است روی میوه توسعه یابد.
- شرایط گسترش بیماری
عامل بیماری می تواند در بقایای گیاهی آلوده برای بیش از ۳ سال زمستان گذرانی کند. کنیدی های قارچ میتواند به وسیله باد، حشرات، تجهیزات کشاورزی و کارگران پراکنده شود. همچنین این بیماری از طریق بذر قابل انتقال می باشد. بیماری به سرعت در دمای خنک ۲۱ تا ۲۴ درجه سانتیگراد (۷۰-۷۵ درجه فارنهایت) و شرایط مرطوب پیشرفت می کند. اما رشد بیماری در دماهای بالاتر متوقف میشود.
- کنترل و درمان بیماری
- کشت ارقام مقاوم.
- کاربرد دوره ای قارچ کش میشو بردوکس (مخلوط بردو) و کاربندازیم (میشو زیم) تولید شده در شرکت شیمیایی سبزآور پردیس جهت پیشگیری و مبارزه با بیماری.
مدیریت علف های هرز.
شرکت سبزآور پردیس اولین شرکت تولید کننده تکنیکال اکسی کلرور مس ماده اولیه سموم مسی در ایران برای خرید عمده و مشاوره با شماره های |
09935544364 و 02636610066 با کارشناسان ما تماس بگیرید. |
