برنامه جامع سمپاشی باغات

سم‌پاشی در شروع فصل رشد (اواخر زمستان تا اوایل بهار) یکی از اصلی‌ترین اقدامات مدیریتی در باغ‌های میوه است و اگر درست انجام شود، می‌تواند تا ۷۰٪ از آفات و بیماری‌های سال را کنترل کند. در این زمان، هدف اصلی از بین بردن آفات زمستان‌گذران، قارچ‌ها، تخم حشرات و عوامل بیماری‌زا است تا در طول فصل، فشار آفتی و بیماری به حداقل برسد. در ادامه یک برنامه جامع، زمان‌بندی‌شده و علمی برای سم‌پاشی درختان میوه آورده‌ام فازهای اصلی سم‌پاشی در شروع فصل رشد

• فاز ۱: سم‌پاشی زمستانه (دوره خواب درختان)

زمان اجرا: اواخر زمستان – زمانی که هنوز جوانه‌ها بسته‌اند (دی تا اواسط اسفند)

هدف: از بین بردن تخم، لارو و پوره آفات و قارچ‌های زمستان‌گذران

****ترکیب پیشنهادی:

• روغن امولسیون (روغن ولک یا روغن معدنی): مقدار: 1.5 تا 2 درصد کاربرد: خفه‌کردن تخم و پوره حشرات مانند شته‌ها، شپشک‌ها، کنه‌ها، مینوزها. 2
• سم حشره‌کش (برای ترکیب با روغن): کنفیدور یا مالاتیون 57% EC (به نسبت 0.5 تا 0.7 درهزار) یا سم‌های جدیدتر مثل پریمور (Pirimor) یا اکتامترین
• قارچ‌کش مسی (ضد قارچ زمستانی): بردوکس(Bordox) یا اکسی‌کلرورمس (3 تا 5 در هزار)

**جایگزین عالی: کاپتان (Captan) یا کاربندازیم

نکته مهم: قبل از سم‌پاشی، درختان را هرس شود و شاخه‌های آلوده سوزانده شود.  سم‌پاشی باید در روز آرام و بدون باد و یخ‌زدگی انجام شود. تنه، شاخه‌های اصلی و پشت شاخه‌ها باید کاملاً پوشانده شوند

• فاز ۲: قبل از تورم جوانه‌ها (مرحله متورم شدن ولی باز نشدن جوانه‌ها) زمان: اواخر اسفند تا اوایل فروردین

هدف: پیشگیری از بیماری‌های قارچی و باکتریایی مثل شانکر، لکه سیاه، و سفیدک سطحی. ترکیب پیشنهادی: 1. بردوکس    به نسبت 5 در هزار  یا اکسی‌کلرورمس → 3 در هزار

کاپتان → 2 تا 5/2 در هزار

اگر سال قبل بیماری‌های قارچی زیاد بوده، اضافه کنید: قارچ‌کش سیستمیک تیوفانات متیل (Topsin-M) → 1 در هزار.

در صورت وجود آفات زمستان‌گذران: روغن امولسیون 1.5٪ + کنفیدور 0.5 در هزار

نکته: این سم‌پاشی آخرین فرصت قبل از باز شدن جوانه‌هاست، پس حتماً با دقت انجام شود

فاز ۳: مرحله تورم جوانه‌ها تا قبل از باز شدن گل‌ها (اصطلاحاً “مرحله گوش موشی”)

زمان: اوایل فروردین هدف: جلوگیری از بیماری‌های گل و شاخه، و پیشگیری از حمله زودهنگام شته‌ها و کنه‌ها.

ترکیب پیشنهادی: 1. قارچ‌کش محافظتی: کاپتان2 در هزار ، یا بردوکس 5 در هزار

• قارچ‌کش سیستمیک: توپاس (Topas)، تیوفانات متیل (Topsin-M)، یا رورال (Rovral) 0.5 تا 1 در هزار
• کنه‌کش یا حشره‌کش سبک (در صورت لزوم):آبامکتین (Abamectin 1.8%) یا فنوپیروکسیم (Ortus) → 0.3 تا 0.5 در هزار

4 – بور (Boron) برای تقویت گرده‌افشانی: محلول‌پاشی با بوراکس یا اسید بوریک 0.2 تا 0.3 درصد

فاز ۴: قبل از گلدهی (حدود 7 تا 10 روز قبل از باز شدن کامل گل‌ها) زمان: نیمه فروردین هدف: پیشگیری از بیماری‌های گل مانند بلایت باکتریایی و قارج‌های گل + تقویت گرده‌افشانی ترکیب پیشنهادی:

• استربیلورین‌ها یا قارچ‌کش‌های جدید: استروبی (Stroby) یا فلینت پلاس (Flint Plus) → 0.3 تا 0.4 در هزار. قارچ‌کش مسی سبک: بردوکس 5 در هزار (اگر بارندگی زیاد پیش‌بینی می‌شود) .
• بور (B) و روی (Zn) محلول‌پاشی تغذیه‌ای برای افزایش قدرت گرده‌افشانی و تشکیل میوه هشدار: در زمان گل‌دهی از سم‌پاشی خودداری کنید چون به زنبورهای گرده‌افشان آسیب می‌زند.

فاز ۵: بعد از گلدهی (زمان تشکیل میوه‌های کوچک) زمان: اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت هدف: جلوگیری از بیماری‌های قارچی میوه (مثل لکه سیاه، سفیدک پودری، و پوسیدگی‌ها) ترکیب پیشنهادی:

• قارچ‌کش سیستمیک: توپاس، اسکالا (Scala) یا تاپ‌سین ام → 1 در هزار.
• قارچ‌کش محافظتی: یا زینب → 2 در هزار.
• حشره‌کش: در صورت وجود آفت، دلتامترین → 4 درهزار.

4- کنه‌کش: فنوپیروکسیم (Ortus) یا آبامکتین → 3در هزار.

نکته: این مرحله معمولاً با کود محلول‌پاشی (مثل کلسیم یا پتاسیم) ترکیب می‌شود.

نکات طلایی در سم‌پاشی اوایل فصل رشد

1. زمان مناسب: سم‌پاشی را در روزهای بدون باد و باران و در صبح زود یا عصر انجام دهید.
2. دما: بهترین دما برای سم‌پاشی حدود 15 تا 25 درجه سانتی‌گراد است.
3. حجم محلول: درختان بالغ به حدود 150 تا 300 لیتر محلول در هر 100 درخت نیاز دارند
4. . ترتیب اختلاط سموم (در تانک).

الف-  ابتدا تانک را نیمه از آب پر کنید.

ب- قارچ‌کش → حشره‌کش → روغن → کود برگی → در آخر مایع تنظیم pH یا مویان.

• تناوب و پیشگیری از مقاومت: سموم را بین گروه‌های مختلف (کد (FRAC/IRAC) جابه‌جا کنید تا آفات مقاوم نشوند.
• پیشگیری همیشه بهتر از درمان است: اگر سم‌پاشی زمستانه و پیش‌بهاری را درست انجام دهید، احتمال نیاز به سموم زیاد در تابستان به شدت کاهش می‌یابد.

جمع‌بندی کوتاه زمان هدف

– ترکیب اصلی سموم دی تا اسفند

مبارزه با آفات زمستان‌گذران روغن امولسیون  + بردوکس

اسفند – قبل از تورم جوانه‌ها پیشگیری قارچی و باکتریایی اکسی‌کلرورمس + روغن

اوایل فروردین (گوش موشی) کنترل کنه و سفیدک توپاس + آبامکتین + بور قبل از گلدهی محافظت گل‌ها استروبی + بور + روی بعد از گلدهی محافظت میوه‌ها اسکالا + کنه‌کش .