آموزش کاشت ، داشت و برداشت گندم

آموزش کاشت ، داشت و برداشت گندم

Education of planting, growing, and harvesting wheat

 

مرغوب ترین قارچ کش های

میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال)

و

 

حشره کش های

میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور)

را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید.

جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های

  09935544364 و    02636610066

با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

شرکت  شیمیایی

سبزآور پردیس

تالیف: دکتر منصوره خلعتبری

کشاورزی شاهرگ حیاتی تمدن‌ها، وکلید توسعه و پیشرفت جوامع بشری است. در  این میان، گندم به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و پرمصرف‌ترین غلات جهان، اهمیتی استراتژیک دارد. نه‌تنها به‌عنوان منبع اصلی تغذیه در بسیاری از کشورها شناخته می‌شود، بلکه نقش حیاتی در اقتصاد کشاورزی و امنیت غذایی جهان دارد و در بیشتر مناطق ایران کاشته می‌شود. برای انتخاب بهترین زمان کشت گندم پاییزه باید به پارامترهای مختلفی مانند آب و هوای منطقه کشت، میزان بارندگی و روطوبت، دما و… توجه نمود . به صورت کلی گندم پاییزه را می‌توان از ابتدای مهرماه تا آذر ماه کشت کرد اما برای تعیین دقیق زمان کشت گندم پاییزه باید به مواردی زیر توجه کرد.

• گیاه شناسی گندم :
  گندم گیاهی است که از خانواده Poaceae واز جنس Tiriticum . بارزترین خصوصیات گیاه شناسی گندم عبارتند از :
  ▪ ریشه :
  که عبارتند از ؛ ریشه های اولیه و ریشه های ثانویه .
  ۱) Seminal
  به ریشه اولیه ریشه حقیقی و ریشه بذری نیز می گویند . این ریشه ها از گیاهگ بذر منشآ می گیرند . ریشه های اولیه پوشیده از کرک های نازک بنام تارهای کشنده می باشد . که وظیفه جذب آب و املاح را دارند.
  Econdary roots(2
  به ریشه های ثانویه نابجا یا کاذب می گویند . نقش اصلی و اساسی ریشه به عهده این نوع ریشه ها می باشد .این ریشه ها از گره انشعاب یا طوقه Crown محلی که اندام های هوایی یا پنجه نیز ایجاد می شود ، منشا می گیرند.
  ▪ ساقه Culm
  تمام گندم ها دارای ساقه استوانه ای، بند بند ، بدون انشعاب و اغلب تو خالی هستند که به آن سوفار یا سوفال گفته می شود.
  هر بند ساقه را یک گره node و فواصل آنها را میانگره Inter node می گویند .
  تعداد گره و فواصل آنها در واریته های مختلف گندم ۵-۸ واغلب ۶ عدد هستند . ساقه در محل گره در تمام ارقام تو پر بوده وطول میانگره از پایین به طرف بالا بیشتر می باشد .
  ▪ برگ Leaf
  گندم دارای برگ های کشیده و باریک به طول متوسط ۱۵- ۲۰ سانتی متر با رگبرگ های موازی می باشد. هر برگ از دو قسمت پهنک وغلاف تشکیل شده است .غلاف هر برگ که در جهت طولی شکاف دارد، تمام یک میان گره را پوشانده و در محل اتصال آن به پهنک یک زائده به نام Ligule و یک جفت زائده به نام Stipule با گوشوارک Auricule دیده می شود.
  ▪ گل وگل آذین گندم Flower and Inflorescence))
  هرگندم شامل یک مادگی یک برچه ای ساده با کلاله دو شاخه ای و ۳ پرچم می باشد . بساک پرچم ها شبیه X می باشد.کاسبرگ وگلبرگ در گندم وجود ندارد. اما برگ های تغییر شکل یافته ای به نام پوشینه glumlle مانند دو قاشقک اندام های زایای برگ را می پوشانند. به پوشینه داخلی پالئا وبه پوشینه خارجی Awn می گویند بنابراین پرچم ودانه گروه تولیدی آن راه به بیرون ندارد. در قاعده پوشینه در درون دو جسم بالشتک مانند به نام Lodiculess قرار گرفته است. لودیکول‌ها با تورم خود باعث باز شدن لما و پالئا از هم و آزاد شدن اندام های زایا می شوند.
  ▪ گرده افشانی و لقاح

گندم گیاهی دو جنسی hermaphrodite و خود لقاح می باشد . درصد دگر لقاحی در این گیاه معمولاً ۱% و حداکثر به ۴% ممکن است برسد. خود گشنی گندم به این دلیل است که رسیدن پرچم ها ،آزاد کردن دانه های گرده و تلقیح حدود ۹۹% گل ها قبل از باز شدن پوشینه از یکدیگر می باشد. عمل لقاح از میان طول سنبله شروع شده و به دو طرف ادامه پیدا می کند .

▪ میوه دانه

پس از ترکیب سلول زایشی دانه گرده با سلول تخم زای کیسه جنینی واقع در تخمدان مادگی ،سلول تخم حاصل می شود. در اثر تکامل تخم ، گیاه جنین – رویان Germ =  embryo دانه به وجود می آید و یا رشد وتکامل فرآیند لقاح مضاعف ، اندوخته غذایی دانه یا آندوسپرم حاصل می شود. طول میوه گندم ۳-۱۲ میلیمتر ، قطر آن 5/1- ۵ میلیمتر وزن هزار دانه آن ۱۵ – ۵۲ گرم وزن هکتار لیتر آن ۵۲- ۷۹ کیلو گرم است.

مراحل رشد و نمو گندم

محصول گندم از زمان کاشت تا برداشت، پنج مرحله کلی را طی می کند. این مراحل شامل جوانه‌زنی ، پنجه‌زنی ، ساقه‌دهی ، خوشه‌دهی و تشکیل و پرشدن دانه است. عواملی از قبیل آبیاری و کوددهی در مراحل مختلف رشد گندم ، تاثیر فراوانی بر میزان بازدهی و کیفیت محصول دارد. شناسایی صحیح مراحل رشد و آگاهی از عوامل موثر بر عملکرد دانه می تواند تصمیمات مدیریتی را بهبود بخشد، از آسیب به محصول جلوگیری کند. این تصمیمات می تواند تولید گندم را سودآورتر کند.

رشد و نمو گندم با مقدار تجمع وزن خشک در گیاه که از طریق فتوسنتز، فرآیند فیزیولوژیکی گیاهان برای تولید کربوهیدرات، پروتئین و روغن اتفاق می افتد، که مستقیماً با شرایط محیطی مرتبط است. کود گوگرد بنتونیت دار گرانوله 75% علاوه بر کاهش pH خاک‌های آهکی و قلیایی ، با تامین گوگرد مورد نیاز گیاه موجب تولید پروتئین و کلروفیل می شود.

 

 مرحله جوانه زنی

بذر گندم پس از جذب آب رشد خود را آغاز و شروع به جوانه زدن می‌کند. جوانه زدن و سبز شدن نیاز به رطوبت و گرما دارد. حداقل و حداکثر درجه حرارت بین صفر تا 22 درجه و مناسب ترین آن هشت تا 10 درجه سانتی‌گراد می باشد.

 مرحله پنجه زنی

پنجه زنی عبارت است از ظهور شاخه های جانبی در محل اتصال ساقه برگ. پنجه اول در محل اتصال اولین برگ (کولئوپتیل) با بیرون آمدن برگ‌های دوم، سوم یا چهارم ظاهر می شود. پنجه بعدی در محل اتصال برگ دوم به‌صورت یک فیلوکرون رشد می کند و به این ترتیب ادامه می‌یابد.

پنجه‌زنی یک صفت زراعی مهم در محصولاتی مانند گندم، جو و برنج است، زیرا تعداد سنبله نهایی در متر مربع را تعیین می‌کند و نقش مهمی در تعیین عملکرد دانه دارد. ازآنجائی‌که نیتروژن یک ماده مغذی مهم و ضروری برای همه گیاهان است، عرضه نیتروژن از نظر مقدار زیست توده تولید شده، اندازه و نسبت اندام ها و ساختار آنها و پیشرفت رشد گیاه اثرات قابل توجهی بر رشد گیاه دارد.

 افزایش میزان مصرف نیتروژن در این مرحله، تراکم پنجه را افزایش و از مرگ و میر پنجه جلوگیری می کند.

ساقه دهی

با بالارفتن درجه حرارت مرحله ساقه رفتن از تشکیل اولین گره در قسمت پایین ساقه شروع و تا تشکیل غلاف در قسمت فوقانی ادامه می‌یابد. افزایش طول ساقه با طویل شدن میان گره ها انجام می گیرد که با افزایش  تعداد برگ همراه است. در این مرحله نیاز گیاه به آب روز به روز بیشتر می شود و کمبود آب باعث کاهش شاخ و برگ شده و کاهش عملکرد را به دنبال دارد. برگ پرچم آخرین برگی است که قبل از خوشه‌دهی خارج می شود.

خوشه دهی یا ظهور سنبله

ظهور خوشه تحت تاثیر دو عامل طول روز و درجه حرارت است. اگر رشد سنبله خیلی زود شروع شود ممکن است در اثر سرما آسیب ببیند و اگر خیلی دیر آغاز شود ممکن است در اثر دمای زیاد و یا کمبود آب، دوره پر شدن دانه کوتاه شده و عملکرد کاهش یابد. با اتمام مرحله سنبله رفتن، مرحله رشد رویشی به پایان رسیده و مرحله زایشی یا گلدهی شروع می شود. گلدهی گندم سه تا چهار روز پس از خروج سنبله انجام می شود. این مرحله نیز به شدت تحت تاثیر درجه حرارت و طول روز قراردارد.

 پر شدن دانه

پس از گرده افشانی، پرشدن دانه آغاز می‌شود. دانه ابتدا به حالت شیری در آمده،  در این حالت، اندازه دانه به سرعت افزایش یافته و خروج مایع شفاف و شیری رنگ به هنگام فشردن دانه از خصوصیات این مرحله می باشد. سپس به حالت خمیری در می آید. در این حالت دانه شروع به سفت شدن می کند و نشاسته و مواد غذایی آن به سرعت افزایش می یابد. رنگ سبز دانه تا حدودی ناپدید می شود. بعد از آن در مرحله سخت شدن دانه، گیاه کاملا به رنگ زرد در آمده و دانه ها سفت می شوند. غلظت آب  در دانه ها به ۲۰ تا ۲۵ درصد می‌رسد. در نهایت گیاه خشک و شکننده و دانه سخت شده و غلظت آب دانه به ۱۴-۱۳ درصد رسیده و محصول آماده برداشت با کمباین و انبار کردن است.

روش های کشت گندم

رشد قارچ های عالم بوته میری گندم با روش کشات بذر بر روی پشته های بلند به دلیل عدم حالت غرقابی کمتر می شود.

روش های کشت گندم به وسعت و شیب زمین، مقدار آب موجود و مدیریت زارعی بستگی دارد.

به طور کلی روش های کشت عبارتست از:

۱) روش کرتی:

روش سنتی است و در زمین هایی اعمال می شود که دارای سطح کم، شیب نامناسب و یا آب کم برای آبیاری هستند. در این روش معمولاً پس از انجام گاوآهن و دیسک،‌ بذر را پاشیده و با دیسک زیر خاک برده و مرزهایی با مرزبند ایجاد می کنند. در این روش استفاده از ماشین آلات برای انجام امور داشت مانند سمپاشی علیه علف های هرز غیرممکن و برداشت با کمباین به دلیل مرزهای زیاد مشکل است. همچنین از سطح مفید مزرعه به خوبی استفاده نشده و ضایعات زمین زیاد است.

۲) روش خطی یا فارویی:

این روش برای زراعت گندم آبی انجام می شود و به این ترتیب است که پس از انجام گاوآهن، دیسک و تسطیح، با استفاده از دستگاه کودپاش (سانتریفوژ) بذر را در سطح مزرعه پاشیده و سپس با دستگاه فاروئر جوی و پشته ایجاد می شود. در مواردی پیش از انجام جوی و پشته به وسیله دیسک بذر را زیر خاک می کنند که آزمایش ها نشان داده، این عمل چندان موثر و مورد نیاز نیست. در این روش پشته ها،‌ کم عرض (۲۵ – ۱۰ سانتیمتر) و کم عمق (۱۵ – ۱۰ سانتیمتر) هستند و در مواردی هنگام آبیاری، حالت غرقابی ایجاد می شود. بذرپاشی به روش سانتریفوژ باعث می شود بذرها به طور تصادفی و کنترل نشده پخش و در خاک مستقر شوند، بنا براین تعدادی بوته نیز در کف جویچه ها سبز می شوند که جایگاه مناسبی برای استقرار گیاه نبوده و ممکن است بوته های این ناحیه مقداری از مواد غذایی و رطوبت موجود را مصرف کنند. ولی قدرت رقابت با بوته های روی پشته را ندارند و محصولی نیز تولید نمی کنند و در صورت تولید از کیفیت کمی برخوردارند. نوع دیگری از کشت ردیفی گندم در ایران وجود دارد که در آن از ماشین های بذرکار استفاده می شود. عرض پشته ها در این نوع بذرکارها تقریباً ثابت (حدود ۳۰ سانتیمتر) بوده و دستگاه قادر است سه ردیف بذر بر روی هر پشته بکارد. فاصله بین ردیف کاشت (فاصله وسط یک جویچه تا وسط جویچه مجاور) حدود ۵۵ سانتیمتر است. برخی بذرکارها همزمان دو عمل احداث پشته و کاشت بذر بر روی پشته را انجام می دهند که نوعی مزیت برای این دستگاه ها محسوب می شود.

۳) روش نواری:

این روش در زمین هایی که شیب مناسب داشته و انجام عمل تسطیح در آن ها میسر باشد قابل اجراست. در این روش با توجه به شیب مناسب نیازی به ایجاد جویچه نیست. کاشت با ماشین های بذرکار صورت گرفته زمین در قطعات بزرگ قابل آبیاری است. از دستگاه کمباین می توان در این روش کاشت استفاده کرد. این دستگاه همزمان در اراضی شخم خورده عملیات دیسک، تسطیح و کشت را انجام می دهد. اگر در اراضی با شیب نامناسب روش نواری اجرا شود، ناچار مرزهای متعددی باید ایجاد کرد که در نهایت همان روش کرتی خواهد بود.

۴) روش کشت بذر بر روی پشته های بلند:

مدرن ترین روشی است که در کشورهای پیشرفته اجرا می شود. به طور خلاصه، در این روش دو الی سه ردیف بذر بر روی پشته های بلند و عریض کاشته می شود. در این سیستم عرض پشته ۷۰ – ۴۵ سانتیمتر، فاصله ردیف کاشت بر روی پشته ۲۰ – ۱۵ سانتیمتر، عرض جویچه ها (فارو) ۳۰ – ۲۵ سانتیمتر و ارتفاع پشته (عمق فارو) ۲۰ – ۱۲ سانتیمتر است. هدایت آب در زمین از طریق جویچه ها انجام می شود، به طوری که

رطوبت به صورت نشتی به محل استقرار بذرها نفوذ می کند و حالت غرقابی ایجاد نمی شود.

 

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

 روش کاشت گندم با این روش به شرح زیر است:

پس از عملیات شخم عمیق، دیسک، تسطیح و قبل از بذرکاری جوی و پشته ها را متناسب با این روش با یک دستگاه خط زن احداث و زمین را آبیاری بسیار سنگین می کنند. پس از سبز شدن نسل اول علف های هرز (که حدود ۸۰ درصد کل علف های هرز است) و در رطوبت کمی بیشتر از گاورو شدن، دستگاه را وارد زمین می کنند. این دستگاه به گونه ای طراحی شده است که بیلچه‌های کولیتواتور که قبل از لوله های سقوط بذر قرار دارند روی پشته ها قرار گرفته، با تخریب پشته ها علف های هرز را از بین می برند، سپس بذرها به صورت ردیفی (معمولاً سه ردیف روی پشته) در عمق ۱۲ – هشت  سانتیمتر کاشته می شوند و بیلچه‌های احداث فارو که در پشت لوله‌های سقوط بذر قراردارند، دوباره فاروها و پشته‌ها را در جای قبلی بازسازی می کنند. بنابراین با عبور بذرکار همزمان، پشته ها تخریب می شوند، علف های هرز از بین می روند، بذرها به صورت ردیفی کاشته شده و دوباره پشته ها و جویچه ها احداث می شوند. پس از کاشت بذر، زمین به صورت ردیفی کاشته شده و دوباره پشته ها و جویچه ها احداث می شوند. پس از کاشت بذر، زمین به مدت حدود ۴۰ روز آبیاری نمی شود (به‌دلیل این که بذر گیاه زراعی عمیق کاشته شود، رطوبت کافی برای جوانه زدن آن وجود دارد) در این مدت گیاهچه ها رشد کرده و در حالی که قسمت اعظم بذرهای علف‌های هرز قبل از کشت بذر جوانه می‌زنند و با بیلچه های کولیتواتور بذرکار از بین می‌روند، باقیمانده بذر علف های هرز در عمق کم قرار گرفته و رطوبت کافی برای سبز شدن آن ها وجود ندارد.

از مزایای روش کشت بذر بر روی پشته های بلند می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– سهولت آبیاری قبل از کاشت که کنترل مکانیکی علف های هرز را فراهم می کند.
– افزایش میزان سبز شدن بذر و یکنواختی مزرعه

– امکان استفاده از همان پشته ها در کشت های بعدی

– استفاده کمتر از بذر (بعضی از کشاورزان با مصرف فقط ۷۵ – ۵۰ کیلوگرم بذر در هکتار به تراکم مورد نظر می رسند)

– کاهش میزان مصرف علف کش ها

– کاهش سله بندی و خفگی بذر

– کاهش ورس (خوابیدگی) به دلیل عدم شرایط غرقابی

– امکان مصرف کود به صورت نواری و افزایش بازدهی مصرف کود

– کاهش فرسایش در مناطق پرباران به دلیل هدایت آب توسط فاروها

– افزایش تولید

برداشت گندم

برداشت باید به موقع صورت گیرد. برداشت زودتر یا دیرتر از موقع محصول، موجب کاسته شدن کیفیت آن می شود. برداشت زود هنگام محصول هم موجب پایین آمدن کیفیت گندم می گردد. وزن دانه ها تا زمان رسیدن دانه افزایش می یابد، ولی پس از آن رو به کاهش می گذارد. همچنین دانه های نارسی که زود هنگام برداشت می شوند، چه در مزرعه و چه در انبار بیشتر در معرض آسیب های ناشی از گرما و آفات از جمله کپک زدگی قرار می گیرند. زمان مناسب برای برداشت دانه، موقعی است که آندوسپرم دانه های گندم سفت شده و میزان رطوبت آن هم به ۱۸ تا ۲۰رسیده باشد.
▪ گندم در فصل برداشت به آب و هوای گرم و خشک نیاز دارد.

• میزان بذر مصرفی

در شرایط معمول کشت گندم از ۶۰ کیلوگرم در زراعت دیم لغایت۲۰۰ کیلوگرم در هکتار در زراعت های پاییزه آبی متغیر است. در زراعت های پاییزه گندم آبی نسبت بذر مصرفی به تولید یک به بیست است. میزان بذر کمتر و یا بیشتر از معمول در برخی مواقع و به دلایل متعددی به شرح زیر توسط کشاورزان مورد استفاده قرار می گیرد. منجمله: واریته های بذر درشت (اندازه بذر) واریته هائی با پتانسیل (توانائی) پنجه زنی کم، کشت بهاره، کشت دیر (در پائیز یا بهار)، روش دستپاش، اراضی سنگین، درصد جوانه زنی پائین و غیره. خسارت های وارده بر بذر گندم به هنگام داشت، برداشت و پس از برداشت توسط برخی عوامل بیماری زا و آفات (در مزرعه و انبار) باعث افزایش ضایعات بذر گندم می شود. متوسط رطوبت موجود در خاک نیز از عوامل اصلی تعیین کننده میزان بذر مصرفی است. به طوری که در مناطق کم باران میزان متوسط بذر کمتر و در مناطق نیمه مرطوب و مرطوب بذر بیشتری مصرف می شود.

• عملکرد

گندم به عنوان مهمترین محصول زراعی و ماده غذایی کشور به طور متوسط ۵/۶ میلیون هکتار از اراضی کشور را به خود اختصاص داده و بالغ بر ۵/۱۰ میلیون تن تولید دارد. عملکرد پائین گندم در ایران در مقایسه با جهان عمدتاً به واسطه سطوح پائین نهاده (به ویژه آب) و ضعف مدیریت زراعی است. تکیه بر افزایش عملکرد به عنوان کلیدی ترین راه حل افزایش تولید گندم، توسعه تحقیقات در زمینه های کاهش ضایعات و ساماندهی بذر را بعنوان راهکاری مناسب طلب می نماید.

عمده ترین بخش مصرف گندم در ایران مربوط به تولید نان است (۹۰% عرضه گندم را شامل می شود)، و بخشی نیز به مصرف بذری و مصرف دامی می رسد. مصرف بذر مورد نیاز کشت سالانه در کشور بالغ بر۰۰۰/۰۰۰/۱ تن برآورد گردیده است .

▪ سطح زیر کشت:

سطح زیرکشت گندم کشور حدود ۴۱/۶ میلیون هکتار برآورد شده است که ۴۲/۳۷ درصد آن آبی و ۵۸/۶۲ درصد به صورت دیم بوده است.

▪ میزان تولید :

میزان تولید گندم کشور حدود ۴۴/۱۳ میلیون تن برآورد شده است که ۷۷/۶۴ درصد آن از کشت آبی و مابقی (۲۳/۳۵ درصد) از کشت دیم بهدست آمده است.استان فارس علیرغم رتبه دوم از نظر سطح با ۷۹/۱۳ درصد از تولید گندم کشور در جایگاه نخست قرار گرفته است و استانهای خراسان، گلستان، خوزستان، کرمانشاه‌وآذربایجان غربی به ترتیب با ۲۳/۱۱، ۴۴/۸، ۰۶/۸، ۹۵/۵ و ۲۱/۵ درصد از تولید گندم کشور در مقام های دوم تا ششم قرار دارند. شایان ذکر است که حدود ۶۸/۵۲ درصد از گندم کشور در شش استان مذکور تولید شده است و سهم سایر استانها ۳۲/۴۷ درصد بیشتر نبوده است. گیلان با سهم ۱۲/۰ درصد در تولید گندم کشور در رتبه آخر قرار گرفته است.

▪ عملکرد در هکتار:

عملکرد گندم آبی کشور ۳۶۲۹ کیلوگرم و عملکرد گندم دیم کشور ۱۱۸۱ کیلوگرم در هکتار بوده است. بیشترین عملکرد آبی گندم با ۴۸۷۹ کیلوگرم در هکتار متعلق به استان تهران و کمترین آن با ۱۵۸۰ کیلوگرم در هکتار به استان بوشهر تعلق دارد. استانهای گلستان و بوشهر نیز به ترتیب با متوسط تولید ۲۷۵۸ و ۱۹۲ کیلوگرم در هکتار در بین استانهای گندم دیم کار کشور در جایگاه نخست و آخر قرار گرفته اند.
▪ میزان تولید استانی :

استان خراسان با ۸۵/۱۰ درصد کل اراضی گندم کشور، بیشترین سطح را به خود تخصیص داد. پس از آن استان‌های ‌فارس،آذربایجان ‌شرقی،کردستان،خوزستان، همدان و کرمانشاه به ترتیب با۳۲ /۹ ،۷۲/۶، ۶۶/۶، ۵۹/۶، ۲۹/۶ ،۰۸/۶ درصد کل اراضی گندم کشور مقام های دوم تا هفتم را دارا می باشند ، به عبارتی دیگر بیش از نیمی از (۵۱/۵۲ درصد) اراضی گندم در این هفت استان کشت شده است. کمترین سطح نیز با حدود ۱۳ هزار هکتار (۲۰/۰ درصد اراضی گندم) متعلق به استان هرمزگان می‌باشد.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

• ● طبقه بندی گندم

۱) انواع هگزا پلوئیدی ۲n=۶x=۴۲کروموزوم

به گندمهای معمولی Dinkelمعروف بوده وعموماُ زراعی ولی دارای انواع لخت وبا پوشش می باشد . گونه T.aestivu گونه های وحشی واهلی گندم را برحسب نظرات اویلوف” و اصلاحات مکی” از کرومزومی (ژنتیکی) و به طور کلی به سه گروه به شرح زیر تقسیم می شوند :

۲) انواع دیپلوئیدی ۲n=۲x=۱۴ کروموزوم

به این گندم‌ها ، گندم‌های تکدانه یا Einkorn نیزمی گویند به لحاظ اینکه در هر سنبلچه واقع در محور سنبله همانند جو دو ردیفه فقط یک دانه تشکیل می‌شود .دانه ها نیز همانند جو پوشش دار هستند . انواع زراعی در این گروه بسیار نادر می باشد.
۳) انواع تترا پلوئیدی ۲n=۴x=۲۸ کروموزوم

گندم‌های جفت دانه‌ای یا Emmre نامیده می شوند دارای انواع وحشی وزراعی ، لخت وپوشش دار بود ، ودو گونه  T.DicoccumوT.Durum  (گندم ماکارونی ) در سطوح وسیع کشت می‌شوند .

یکی از گونه های این گروه می باشد که با جداشدن ارقام وانواع مختلف وتیپ‌های متعدد کاشت غالب جهانی را دارد .

• تیپ های گندم :

گندم معمولی دارای انواع بهاره ، پاییزه، دو فصله می باشد.گندم های پاییزه ریشه عمیق تر ، رشد بطئی تر ، رنگ دانه اغلب تیره تر ، درصد پروتئین بیشتر از انواع بهاره رفتن نیاز به دورهای سرما دارند و خفتگی بذر نیز در این تیپ مطرح می باشد.گندم های معمولی نیز دارای انواع سخت ونرم می باشند . در این سختی و نرمی علاوه بر خصوصیات ژنتیکی عوامل محیطی نیز موُثر هستند .گندم های معمولی از نظر برخی خصوصیات گیاه شناسی مثل داشتن یا نداشتن ریشک ، تراکم یا نیمه تراکم یا باز بودن محور سنبله، ارتفاع و … دارای فرم های مختلفی هستند.

اصلاح و معرفی یک رقم شیوه های مختلفی دارد که عبارتند از :
۱) Selection

گندم های بومی هر کشوری ، مجموعه ای از انواع گندم های مختلف با ویژگی های مختلف می باشد که یک اصلاح گر از بین این انواع با توجه به هدف خود و نیز خصوصیات گیاهی ، مقاومت ها ، حساسیت ها ،عملکرد و غیره بوته های خاصی را انتخاب کرده وبا آزمایشات مختلفی که روی آنها انجام می دهد. در نهایت به یک توده بذر خالص با ویژگی های مورد نظر اصلاح گر می رسد . که با طی تشریفات قانونی آنرا به عنوان یک رقم معرفی می کنند . ارقام آذر ، امید ، روشن ، طبسی از جمله ارقامی هستند که به این ترتیب حاصل شدند .

۲) Plant Introduction

در جهان مناطق متعددی هستند که شرایط اقلیمی آنها با شرایط اقلیمی مناطقی از کشور ما مطابقت می کند. ارقامی که در این مناطق کشت موفقی داشته باشند ممکن است در مناطق مشابه در کشور موفقیت آمیز باشد. بنابراین مراکز تحقیقات با وارد کردن نمونه‌ای از آنها به کشور و انجام آزمایشات مختلف برای مناطق خاصی معرفی کرده یا برای انجام تلاقی ها از آنها استفاده کند .البرز ، بزوستایا ، پنجامو ، چناب ، خزر ، مغان ۱و۲ و کاوه این گونه هستند .

• Hybridation

ممکن است یک رقم انتخابی از توده های بومی یا یک رقم وارداتی با داشتن صفات مطلوب یک چند ویژگی نا مناسبی هم داشته باشند. مثلآ عملکرد خوب ولی حساس به ریزش.

• Mutation

ممکن است به صورت طبیعی یا با اقداماتی چون پرتو نگاری با قرار دادن بذور یا گیاهان تحت شرایط با مواد خاص تغییراتی در ترکیبات ژنتیکی ودر نتیجه ویژگی های آنها ایجاد شود . اگر این تغییرات مطلوب باشد که احتمال آن بسیار کم است- می‌توان آنرا به عنوان یک موتانت معرفی کرد .مثل موتانت اروند .

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

• طبقه بندی گندم بر اساس خصوصیات ژنتیکی
• گروه دیپلوئید (کروموزوم 28n=2)

▪ پوشیده – زراعی / Ein korn / T. aegilopoidesBa

▪ پوشیده – وحشی / Wild einkorn / T.boeoticum Boisscl

۲) گروه تتراپلوئید ( کروموزوم28n=2)

▪ پوشیده – وحشی / Wild Emmer / T. dicoccoides Korn

▪ پوشیده –زراعی / Timolcevi / T. dimophecvii Zhukow

▪ پوشیده –زراعی / Emmer / T. dicoccum schubi

▪ لخت – زراعی / Makaroni Wheat / T. durum Docf

▪ لخت – زراعی / Rivci Wheat /T. mrgidiom L .

▪ لخت – زراعی/ Khorasan Wheat / T. wranicum jakubz .

▪ لخت – زراعی / Polish Wheat =(T. oricniai pere )

▪ لخت – زراعی/Persian Wheat / T. polonicum vav

۳) گروه هگزاپلوئیدی  (42n=2)

▪ لخت – زراعی / Commun wheat / T. vulgare

▪ لخت – زراعی / Club wheat

▪ لخت – زراعی / Shot wheat

▪ پوشیده – زراعی/ Spelt

▪ پوشیده – زراعی / Rivet wheat

▪ پوشیده – زراعی / Khorasan wheat

داشت Tending  

در مرحله داشت گندم یکی از مواردی که اهمیت زیادی دارد مبارزه با علف‌های هرز است . چون گندم یک گیاه باریک برگ بوده علف های هرز پهن برگ را به راحتی می توان کنترل نمود . برای کنترل آنها از سموم توفوردی و گرانستار استفاده می شود . در مصرف توفوردی باید دقت شود که زمان مصرف آن رعایت گردد ، ممکن است که محصول نیز از بین برود . توفوردی را باید بعد از ۴ -۲ برگی گندم تا زمانی که بند دوم ساقه گندم تشکیل شده، مصرف گردد  و به میزان 2 – 5/1 لیتر در هکتار باید مصرف شود  .

▪ گرانستار :

میزان مصرف ۲۰ – ۱۰ گرم در هکتار است . از مرحله دو برگی گندم تا تشکیل بند دوم ساقه باید مصرف شود . آزمایشات نشان می دهد که اختلاط این دو سم با هم نتیجه بهتری می دهد به این صورت که ۱۳- ۱۰ گرم گرانستار + ۱- 7/0 لیتر توفوردی به هم مخلوط شود و مصرف گردد . برای از بین بردن علف های باریک برگ مثل یولاف از سمومی مانند آونج به میزان چهار لیتر در هکتار در مرحله پنجه زنی گندم استفاده می شود و قابل اختلاط با توفوردی می باشد .

تاپیک:

علف های یولاف و لولیم را کنترل می کند، برای گندم مصرف می شود و با گرانستار قابل اختلاط است و به میزان یک لیتر در هکتار مصرف می شود.

ایلوکسان :

بهترین لولیم کش است و چچم را کنترل می کند . به میزان 5/2 لیتر در هکتار استفاده می شود .

پوماسوپر :

یولاف را کنترل می کند و در گندم و جو استفاده می شود به میزان ۱- 6/0 لیتر در هکتار و با گرانستار قابل اختلاط است .

نکته : علف کش های باریک برگ را باید قبل از پنجه زنی علف هرز مصرف گردد .

برداشت محصول

مرحله برداشت، حاصل زحمات کشاورزان از کاشت گندم تا مراقبت‌های دوره رشد است. برای تضمین کیفیت و عملکرد بالا، انجام دقیق مراحل زیر حائز اهمیت است:

زمان مناسب برداشت

زمانی که دانه‌های گندم به رنگ طلایی تغییر یافته و رطوبت آن‌ها به حدود 20% رسید، زمان مناسب  برای برداشت است. زمان برداشت گندم در مناطق گرمسیر از اوایل بهار شروع شده و در مناطق سردسیر تا اواخر تابستان ادامه دارد.

روش‌های برداشت

روش‌های برداشت گندم می‌تواند به صورت دستی یا مکانیزه باشد. برداشت دستی، هرچند وقت‌گیر و سخت است، اما در مناطقی که دسترسی به تجهیزات مکانیزه سخت است، کاربرد دارد. برداشت مکانیزه با استفاده از کمباین‌ها انجام می‌شود که سرعت و کارایی بالایی دارند.

دستورالعمل‌های پس از برداشت

پس از برداشت محصول، مراحلی مانند خشک کردن، تمیزکردن، طبقه‌بندی و بسته‌بندی باید به دقت انجام شود. این مراحل برای حفظ کیفیت دانه‌ها و جلوگیری از ازدیاد آفات و بیماری‌ها ضروری است.

به طور خلاصه، برداشت محصول گندم یک فرآیند حساس و مهم است که باید با دقت و توجه به جزئیات انجام شود. توجه به هر یک از مراحل برداشت می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت نهایی محصول داشته باشد.

برنامه توصیه کودی در مراحل رشد گندم

1- کودهای مورد استفاده قبل از کشت

• گوگرد بنتونیت دار 75%
• کود ماکرو کامل 6-6-12
• اسید هیومیک گرانوله
• سوپر فسفات ساده
• کود پتاس 20%
• همزمان با آبیاری دوم کود آلی گوگردی

2– کودهای مورد مصرف در مرحله پنجه زنی

• آبیاری با کود کامل سه بیست
• کود اوره
• آبیاری با هیومیک اسید

3– کوددهی در مرحله ساقه دهی

• آبیاری با کود ماکرو کامل 6-6-12
• کود پتاس 20%
• کود اوره

4– کودهای مورد مصرف در مرحله خوشه دهی و تشکیل دانه

• آبیاری با سولفات پتاسیم
• آبیاری با کود کامل پتاس بالا 36-12-12
• محلول پاشی با هیومیک اسید

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

لازم به ذکر است قبل از استفاده از کودها حتما آزمایش و آنالیز خاک انجام شود تا با توجه به شرایط آب و هوایی و خاک منطقه توصیه کودی انجام گیرد.

 

 

 

آبیاری و مدیریت آب

آبیاری به‌موقع و متناسب با نیاز گیاهان، اهمیت ویژه‌ای دارد. تنش آبی می‌تواند به گیاه آسیب برساند و عملکرد نهایی را کاهش دهد. مدیریت دقیق آب به ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک ضروری است. برای تولید یک گرم گندم خشک، حدودا 200 تا 250 لیتر آب نیاز است. یک هکتار زمین گندم از زمان کاشت تا زمان برداشت، تقریبا 5000 تا 8000 متر مکعب، آب مصرف نیاز دارد، بنابراین انتخاب روش مناسب آبیاری گندم بسیار مهم است.

بهترین روش کشت گندم

کشت گندم در خاک‌های غنی و زهکشی شده، با استفاده از تناوب زراعی مناسب و مدیریت دقیق آفات و بیماری‌ها، بهترین نتیجه را می‌دهد. کشت دقیق ( کنترل تراکم بذر و عمق کاشت )، در افزایش بازدهی بسیار مؤثر باشد.

بهترین زمان کاشت گندم پاییزه

گندم پاییزه در فصل پاییز کشت می‌شود تا  گیاه بتواند در دوره‌های سرد زمستانی تحمل زمستان گذرانی را داشته باشد، این امر باعث تحریک گیاه به تولید بذر در فصل بهار می‌شود. درنتیجه، فصل پاییز، بهترین زمان برای کاشت گندم زمستانه است که باعث افزایش محصول با کیفیت می‌شود. در واقع گیاه باید قبل از شروع دوره‌ سرما، به مرحله پنجه زنی برسد.این زمان بستگی به شرایط اقلیمی هر منطقه دارد و باید به گونه‌ای انتخاب شود که در زمان مناسب قبل از شدت یافتن سرما، گیاه به این مرحله دست یابد.
درنتیجه، تاریخ دقیق کاشت باید با توجه به پیش‌بینی‌های دمایی و شرایط آب و هوایی هر منطقه تعیین شود تا گندم بتواند در برابر سرما تحمل نشان دهد.

زمان کاشت گندم آبی در مناطق مختلف

در مناطق سردسیر، بهترین زمان کاشت گندم آبی نیمه اول مهرماه است، این زمان به گندم اجازه می‌دهد تا قبل از سرد شدن هوا رشد کند. در مناطق معتدل و گرمسیری، کاشت گندم آبی باید به تعویق بیافتد تا اواخر آبان ماه یا اواسط آذر که هوا خنک‌تر شده و شرایط مطلوب‌تری برای جوانه‌زنی بذر فراهم می‌شود. بنابراین، انتخاب دقیق زمان کاشت با توجه به شرایط اقلیمی منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.

تاثیر تنوع آب و هوایی بر فصل کاشت گندم و جو

 

برای کاشت گندم و جو، زمان‌بندی کاشت با توجه به شرایط آب و هوایی مناطق مختلف تعیین می‌شود.در مناطق سردسیر و معتدل، فصل کاشت از نیمه اول شهریور آغاز شده و تا اواسط آبان ادامه دارد .این تقویم کاشت به گیاهان اجازه می‌دهد تا قبل از فرارسیدن سرمای شدید رشد کنند. در حالی که در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر به دلیل دماهای بالاتر، کاشت از نیمه اول مهر آغاز شده و تا اواسط آذر ادامه می‌یابد که این زمان‌بندی به بذرها امکان جوانه‌زنی و رشد در شرایط دمایی معتدل‌تر را می‌دهد

.

زمان کاشت گندم دیم در پاییز و بهار

انتخاب زمان کاشت گندم دیم به‌شدت به شرایط آب و هوایی و خاک منطقه وابسته است. در مناطق گرم و خشک، کاشت گندم دیم در پاییز توصیه می‌شود چرا که در این فصل، خنکی هوا و افزایش رطوبت به جوانه‌زنی و رشد گندم کمک می‌کند.
در مقابل، در مناطق سرد و مرطوب، بهار زمان مناسبی برای کاشت گندم دیم است چراکه شرایط گرم‌تر و خشک‌تر به رشد گیاه کمک کرده و نیاز آن به باران بیشتر تأمین می‌شود. همچنین، در مناطق با بارندگی بین 200 تا 500 میلی‌متر، کاشت در پاییز و در مناطق با بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر، کاشت در بهار توصیه می‌شود.

عمق کاشت  غلات

عمق مناسب برای کاشت بذر گندم و جو معمولاً دو برابر طول بذر است که برای گندم حدود سه تا چهار میلی‌متر می‌باشد. بنابراین، عمق کاشت استاندارد باید بین یک تا سه سانتی‌متر باشد؛ اما در شرایط کشت دیم، به دلیل وجود رطوبت بیشتر در عمق خاک، می‌توان عمق کاشت را تا شش تا  هشت سانتی‌متر افزایش داد تا از رطوبت بیشتری برای جوانه‌زنی بذر استفاده شود.

تناوب بعد از برداشت گندم

پس از برداشت گندم، برای بهره‌برداری بهینه از زمین‌های کشاورزی و بهبود تناوب زراعی، می‌توان گیاهان دیگری مانند کلزا، ذرت یا سویا را به‌عنوان تناوب انتخاب کرد.
این گیاهان نه‌تنها به تنوع بخشیدن به محصولات کمک می‌کنند، بلکه می‌توانند به بهبود ساختار خاک و تأمین مواد مغذی نیز کمک کنند.

گندم پاییزه

نوعی از گندم که در فصل پاییز کاشته می‌شود و طی زمستان رشدش متوقف شده، با شروع بهار، رشد و نمو خود را از سر می‌گیرد و در اواخر بهار یا اوایل تابستان برداشت می‌شود. در‌صورتی که بذر گندم پاییزه را در بهار کشت گردد، عملکرد کاهش می یابد و دچار خسارت و زیان می گردد. بنابراین حتما به زمان کاشت گندم پاییزه دقت شود. این نوع گندم برای مناطقی مناسب است که دارای زمستان‌های سرد یا معتدل هستند و به دوره سرما برای تحریک فرآیندهای زایشی و افزایش تولید نیاز دارد. گندم پاییزی نسبت به گندم بهاره ریشه‌های عمیق‌تر و پرپشت‌تری دارد و بیشتر در خاک نفوذ می‌کنند. سیستم ریشه قوی به گیاه این قابلیت را می‌دهد که از مواد غذایی به‌خوبی تغذیه کند و فرصت کافی برای رشد را داشته باشد. درنتیجه محصولی که از گندم پاییزه حاصل می‌شود در مقایسه با کشت بهاره، از کیفیت بیشتری برخوردار است. امروزه حدود ۵۰ درصد از زمین‌های زراعی به کشت گندم اختصاص دارد.

بهترین زمان کشت گندم پاییزه

انتخاب زمان کاشت گندم پاییزه بسیار مهم است، زیرا تأثیر مستقیم بر جوانه‌زنی، رشد و در نهایت عملکرد محصول دارد. زمان دقیق کاشت به شرایط اقلیمی هر منطقه بستگی دارد.

زمان کشت گندم پاییزه در کوهپایه و مناطق سردسیر

در این مناطق به دلیل وجود بارش باران و برف به خصوص در فصل زمستان، نیاز است گندم پاییزه زودتر کاشته شود. این امر به گیاه اجازه می‌دهد قبل از سرما جوانه بزند و در خاک تثبیت شود. از اوایل مهر ماه تا اوایل آبان ماه می‌توان به کشت گندم پاییزه در مناطق کوهپایه‌ای اقدام کرد.

زمان کاشت گندم پاییزه در دشت و مناطق معتدل

در مناطق معتدل کشور که زمستان‌های ملایم‌تری دارند، تاریخ کشت دیرتر است. از اواسط مهر (20 مهر ماه) تا اواسط آبان می توان کشت انجام پذیرد.

زمان کشت گندم پاییزه در مناطق گرمسیر

زمان کشت گندم پاییزه در این مناطق از اواسط آبان ماه شروع شده و تا اواسط آذر ادامه می یابد.

زمان کاشت گندم پیشگام

گندم پیشگام یکی از معروف‌ترین ارقام پاییزه گندم است که در ایران به طور گستره در مناطق سردسیر و معتدل کشت می‌شود. انتخاب زمان کاشت گندم پیشگام تاثیر مستقیمی در عملکرد نهایی آن دارد؛ زیرا این گندم برای رشد بهتر نیازمند گذراندن دوره‌ای از سرما است.

زمان برداشت گندم پاییزه

از نشانه‌های آماده‌سازی گندم پاییزه برای برداشت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رنگ دانه‌ها: دانه‌های گندم باید رنگ طلایی و خشک داشته باشند.
• سختی دانه:دانه‌ها باید سخت و محکم باشند. اگر دانه‌ها نرم باشند، نشان‌دهنده نرسیدن آن‌ها است.
• خشک شدن خوشه‌ها: هنگامی که حدود 80-90% از خوشه‌ها به رنگ زرد و خشک درآمده‌اند، زمان برداشت نزدیک است.

زمان برداشت گندم پاییزه به عوامل مختلفی مانند بارندگی و دما بستگی دارد؛ اما به طور کلی گندم پاییزه معمولاً شش تا هشت ماه پس از کاشت، آماده برداشت می‌شود.

عوامل مؤثر بر زمان برداشت گندم پاییزه

اولین و مهم‌ترین عامل در برداشت گندم پاییزه، نوع رقم آن است. برخی از بذرهای گندم پاییزه زودتر از سایر ارقام آماده برداشت می‌شوند. به همین دلیل، شناخت و انتخاب رقم مناسب بر اساس زمان برداشت می‌تواند به بهینه‌سازی عملکرد و کیفیت محصول کمک کند. نوع کشت (آبی یا دیم) می‌تواند در زمان برداشت گندم پاییزه موثر باشد. بارش باران یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند زمان برداشت گندم پاییزه را به تاخیر بیندازد.

عواقب برداشت دیرهنگام گندم پاییزه

اگر برداشت گندم پاییزه دیرتر از زمان مقرر باشد، احتمال ریختن بذرها وجود دارد، علاوه بر آن، با تأخیر در برداشت، ممکن است با عوامل جوی مواجه شده که در این صورت، رطوبت افزایش یافته و کیفیت دانه‌ها کاهش می‌یابد که می‌تواند زمینه را برای گسترش قارچ‌ها و آفات در مزرعه شود. بنابراین، برداشت به‌موقع گندم پاییزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا از این مشکلات جلوگیری شود.

بهترین کود برای کشت گندم پاییزه

تمامی گیاهان برای رشد به مواد مغذی نیاز دارند و از طریق خاک، این مواد را تأمین می‌کنند. با استفاده این مواد مغذی خاک فقیر می‎شود. برای رفع این کمبود باید از کودهای مناسب استفاده نمود و مواد مغذی خاک افزایش یابد. با کوددهی منظم در مراحل حیاتی رشد گندم پاییزه، عملکرد محصول افزایش می یابد.

تنظیم برنامه کودی جامع یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر کیفیت و عملکرد تولید گندم در روش‌های کشت دیم و آبی است. گندم به‌عنوان یکی از محوری‌ترین محصولات زراعی، نه‌تنها به تأمین غذای مردم کمک می‌کند، بلکه نقش کلیدی در اقتصاد دارد.

با توجه به تنوع شرایط اقلیمی و خاکی در مناطق مختلف، نیاز به برنامه‌ریزی و تدوین برنامه کودی و تغذیه گندم برای تأمین عناصر غذایی ضروری، در هر دو روش کشت دیم و آبی احساس می‌شود.

خلاصه توجه به نیازهای خاص گندم در مراحل مختلف رشد از جمله خوشه دهی، ساقه دهی و پنجه زنی، انتخاب نوع و زمان‌بندی مصرف کودها، نقش کلیدی در افزایش عملکرد و کیفیت محصول دارد. همچنین، توجه به شرایط خاک و آب و هوایی منطقه و نوع کشت دیم یا آّبی از جمله عوامل مؤثر در تدوین برنامه‌ریزی کودی گندم است.

 

 

جدول کود دهی گندم آبی

مرحله رشد	نوع کود	نحوه مصرف
قبل از کشت	پودر فسفر – پودر اوره	آبیاری
بذر مال	کود آمینو اسید + کود هیومیک اسید + کود مولتی کمپلکس + کود روی	محلول پاشی
جوانه زنی	کود هیومیک اسید + کود فسفر بالا 10-52-10	آبیاری
پنجه زنی	کود مخصوص گندم و جو  + کود ده ایکس  + کود فسفیت پتاسیم	آبیاری، محلول پاشی
ساقه دهی	کود 10 ایکس + کود سیلیکات پتاسیم کلسیم	آبیاری، محلول پاشی
خوشه دهی	کود مخصوص گندم و جو + کود جلبک دریایی	آبیاری
پر شدن دانه	کود سیلیکات پتاسیم وکلسیم	آبیاری

 

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

برنامه کودی گندم آبی بر اساس مرحله رشد

برنامه کوددهی و تغذیه گندم آبی باید بر اساس مراحل رشد این گیاه طراحی شود تا کشاورز به حداکثر عملکرد و کیفیت محصول دست یابد. این برنامه به بهینه‌سازی مصرف کود و افزایش بازده محصول گندم کمک می‌کند.

تغذیه گندم قبل از کشت

تغذیه گندم با نیتروژن موجب رشد و نمو و شادابی گندم، افزایش محصول، بالا رفتن کیفیت و مرغوبیت دانه‌ها می‌شود. به دلیل پویایی کودهای نیتروژن  دار از جمله کود پودری اوره، مصرف آن قبل از کشت در آب آبیاری توصیه می‌شود. کود اوره یکی از مهم‌ترین عناصر در کوددهی گندم است که باعث افزایش عملکرد و افزایش پروتئین گندم می‌شود. از علائم کمبود نیتروژن در گندم می‌توان به ضعیف شدن گیاه،  زرد شدن برگ‌های اولیه و پنجه زنی ناقص اشاره کرد. کمبود نیتروژن همچنین باعث کوچک شدن خوشه‌ها، چروکیده شدن دانه‌ها شده و در بعضی مواقع باعث خشک شدن گیاه نیز می‌شود.

فسفر یکی از عناصر اصلی مورد نیاز در برنامه کوددهی گندم است که نقش عمده‌ای در تأمین انرژی و تقسیم سلولی دارد. جذب فسفر در مراحل اولیه رشد گندم باعث توسعه سیستم ریشه و ایجاد پنجه‌های قوی می‌شود.

کمبود این عنصر باعث افزایش حساسیت گندم به تنش خشکی شده و از علائم کمبود آن می‌توان به کاهش تعداد پنجه‌ها، کوتاه شدن پنجه‌ها، کاهش طول خوشه و کاهش تعداد دانه در خوشه اشاره کرد. تمامی کودهای فسفره باید قبل و هنگام کاشت به صورت آبیاری مصرف شوند و به دلیل تثبیت فسفر در خاک و عدم تحرک آن از مصرف کود فسفات چند ماه قبل باید اجتناب کرد.

• توصیه کودی: کود پودر فسفر و کود پودر اوره.
• نحوه مصرف: آبیاری.

برنامه کودی گندم در مرحله بذر مال

در صورتی که به هر دلیلی مصرف خاکی و محلول پاشی عناصر غذایی کم مصرف مقدور نباشد، بذر مال روشی مقرون‌به‌صرفه و مناسب برای تأمین نیاز غذایی موردنیاز گندم برای جوانه زنی بود. از مزایای بذر مال کردن گندم می‌توان به افزایش غلظت عناصر غذایی در قسمت‌های خوراکی و دانه گیاه و ارتقای میزان عملکرد و تولید اشاره کرد.

بذرمال کردن گندم با کودهای آمینو اسید باعث افزایش جوانه‌زنی، بهبود رشد اولیه و مقاومت به تنش‌ها از جمله سرمازدگی و تنش خشکی می‌شود. استفاده از کود هیومیک اسید در برنامه کودی گندم منجر به بهبود ساختار خاک، افزایش جذب عناصر غذایی و تحریک رشد ریشه‌ها می‌شود.

این امر همچنین می‌تواند به بهبود تحمل گیاه به تنش‌های محیطی و افزایش عملکرد نهایی کمک کند. نوع مایع اسید هیومیک را می‌توان به‌صورت بذر مال در زمان کشت گندم مصرف کرد. این عمل شرایط سبز شدن و جوانه زدن دانه گندم را نیز بهبود می‌بخشد.

محلول پاشی سایر عناصر ریز مغذی مثل روی نیز به دلیل برطرف کردن سریع کمبود و کاهش سمیت ناشی از تجمع این عناصر در خاک، روش بسیار مناسبی می‌باشد. کمبود روی در گندم باعث تغییر رنگ برگ از سبز طبیعی و سالم به سبز برنزی کدر شده و در برگ لکه‌هایی به صورت سوختگی و علائم تنش خشکی ظاهر می‌شود.

بهتر است از ترکیب کودهای آمینو اسید، هیومیک اسید و روی برای بذر مال گندم استفاده شود و یا  از کود مولتی کمپلکس استفاده شود. کود مولتی کمپلکس حاوی ترکیبات مغذی فراوانی است که می‌تواند به تنهایی نیاز بذر را برای جوانه زنی فراهم کند.

• توصیه کودی: کود آمینو اسید + کود هیومیک اسید + کود روی و یا کود مولتی کمپلکس
• نحوه مصرف: محلول پاشی.

کوددهی گندم در مرحله جوانه زنی

همانطور که گفتیم فسفر در خاک تحرک کمی داشته و بیشتر آن در مراحل اولیه رشد گندم از جمله جوانه زنی جذب می‌شود. به دلیل کم تحرکی فسفر در خاک استفاده از آن در نزدیکی محل ریشه گیاه از طریق آبیاری اهمیت ویژه‌ای دارد.

وجود فسفر در تغذیه گندم به‌عنوان یکی از عناصر غذایی اصلی برای رشد زایشی و نمو گندم ضرورت دارد و در به وجود آمدن گل و تبدیل آن به میوه نقش مهمی دارد و تأمین میزان متعادل این ماده برای تولید مناسب گندم ضروری است.

مشخص‌ترین نشانه کمبود فسفر در مراحل اولیه رشد رویشی گندم از جمله جوانه زنی، کاهش توانایی رشد و تعداد پنجه است. گیاهان مبتلا به کمبود فسفر به رنگ سبز تیره  درآمده و برگ‌های مسن در نوک و لبه‌ها به رنگ ارغوانی مایل به قرمز تغییر رنگ می‌یابند.

مصرف هیومیک اسید به صورت کود آبیاری در مرحله جوانه‌زنی گندم موجب بهبود قابلیت جذب ریشه‌ها و افزایش فعالیت میکروبی خاک می‌شود. این فرآیند سبب تقویت رشد اولیه گیاه و افزایش مقاومت به شرایط نامساعد محیطی نیز می‌شود. کاربرد اسید هیومیک کارایی استفاده از عناصر غذایی از جمله فسفر را افزایش می‌دهد.

• توصیه کودی: کود هیومیک اسید + کود فسفر بالا 10-52-10
• نحوه مصرف: آبیاری

برنامه تغذیه گندم در مرحله پنجه زنی 

مصرف کود فسفیت پتاسیم در مرحله پنجه‌زنی گندم، به تحریک توسعه ریشه‌ها و افزایش پنجه‌های جانبی کمک می‌کند. این کود به بهبود تأمین انرژی گیاه و افزایش تحمل به بیماری‌ها و تنش‌های محیطی نیز منجر می‌شود. از سوی دیگر، فسفیت پتاسیم با تقویت متابولیسم گیاه، به بالاتر رفتن عملکرد نهایی گندم کمک می‌کند.

مصرف کود مخصوص گندم و جو باعث افزایش عملکرد گندم می‌شود و مزایای دیگری چون قارچ کشی، افزایش جذب نیتروژن توسط گیاه، بهبود تحمل گیاه در برابر عوامل محیطی و اصلاح بافت خاک را نیز در بر دارد. با توجه به ترکیبات این کود که شامل فسفیت، پتاسیم و هیومیک اسید می‌شود، گنجاندن آن در برنامه کوددهی گندم بسیار مفید است.

این کود با داشتن عناصر ماکرو فسفر، پتاسیم و نیتروژن و عناصر ریز مغذی هیومیک اسید، آمینو اسید و عصاره جلبک دریایی، بهترین کود مایع برای تقویت گندم خصوصاً در مرحله جوانه زنی است.

• توصیه کودی: کود مخصوص گندم و جو + کود ده ایکس + کود فسفیت پتاسیم
• نحوه مصرف: آبیاری و محلول پاشی

برنامه کودی گندم زمان ساقه دهی

کود سیلیکات پتاسیم به تقویت ساقه‌های گندم کمک می‌کند و باعث افزایش استحکام آنها می‌شود که این امر مانع از خوابیدگی گندم(ورس) و آسیب گیاه در برابر باد و باران می‌شود. همچنین، این کود می‌تواند به بهبود جذب آب و مواد مغذی در گیاه کمک کند و در نتیجه رشد بهتر و بیشتری را فراهم آورد.

علاوه بر این، سیلیکات پتاسیم به افزایش تحمل گیاه در برابر بیماری‌ها و آفات کمک می‌کند و در زمان به ساقه رفتن گندم باعث افزایش سفتی و استحکام بافت‌های ساقه و افزایش استحکام دیواره سلولی می‌شود.

مصرف  این کود برای گندم در زمان ساقه دهی باعث افزایش جذب مواد مغذی، تقویت خوشه گندم، بهبود تحمل گندم در برابر شرایط نامساعد محیطی و افزایش استحکام ساقه می‌شود. گندم در زمان ساقه دهی مقدار قابل توجهی از پتاسیم نیاز دارد و  این کود منبع بسیار خوبی از این عنصر درشت مغذی محسوب می‌شود.

• توصیه کودی: کود ده ایکس + کود سیلیکات پتاسیم کلسیم
• نحوه مصرف: آبیاری و محلول پاشی

کوددهی و تغذیه گندم هنگام خوشه دهی

یکی از مراحل حساس تغذیه گندم، مرحله تشکیل خوشه و دانه‌بندی است. در این مرحله گندم به مجموعه‌ای از عناصر ماکرو و میکرو از جمله آهن، روی، منگنز و بور برای دانه‌بندی صحیح نیاز دارد. استفاده از کود مخصوص گندم و کود جلبک دریایی در زمان خوشه‌دهی گندم به چند دلیل حائز اهمیت است.

کود مخصوص گندم با تأمین مقادیر بهینه از عناصر غذایی ضروری مانند پتاسیم، به بهبود رشد خوشه‌ها و افزایش تعداد و وزن دانه‌ها کمک می‌کند. از سوی دیگر، کود جلبک دریایی با خاصیت‌های منحصربه‌فرد خود، به افزایش تحمل

گیاه در برابر تنش‌های محیطی و بیماری‌ها کمک می‌کند و همچنین با بهبود فعالیت میکروبی خاک، فرآیند جذب مواد مغذی را تسهیل می‌سازد. در مجموع، استفاده از این دو کود به صورت آبیاری در برنامه کودی گندم، به افزایش عملکرد و کیفیت محصولات گندم در مراحل حساس رشد کمک می‌کند.

• توصیه کودی: کود مخصوص گندم و جو + کود جلبک دریایی
• نحوه مصرف: آبیاری

برنامه کودی گندم زمان پر شدن دانه

پتاسیم بر خلاف نیتروژن و فسفر نقش ساختمانی در گیاه ندارد؛ ولی حدود ۵۰ درصد آنزیم‌های گیاهی برای فعالیت بهتر به پتاسیم وابسته هستند. پتاسیم با تنظیم فشار اسمزی سلول‌های روزنه برگ، باعث افزایش تنش گندم در شرایط کم آبی می‌شود و همچنین مصرف آن در زمان پر شدن دانه به صورت آبیاری باعث افزایش تولید نشاسته کربوهیدرات در دانه و پر شدن بیشتر دانه‌ها و افزایش کیفیت دانه گندم می‌شود.

• توصیه کودی: کود پتاس بالا
• نحوه مصرف: آبیاری

• جدول کود دهی گندمدیم

مرحله رشد	توصیه کودی	نحوه مصرف
قبل از کاشت	پودر فسفر + پودر اوره	محلول پاشی
بذرمال	کود آمینو اسید + کود هیومیک اسید + کود مولتی کمپلکس + کود روی	محلول پاشی
پنجه دهی	کود مخصوص گندم و جو + کود جلبک دریایی + کود مولتی کمپلکس	محلول پاشی
ساقه تا خوشه دهی	کود مخصوص گندم و جو + کود سیلیکات پتاسیم کلسیم	محلول پاشی

برنامه کوددهی و تغذیه گندم دیم با توجه به مرحله رشد

تغذیه گندم قبل از کشت

استفاده از کود پودر فسفر و کود پودر اوره پیش از کاشت گندم دیم به دلیل تأثیر مثبت این عناصر بر رشد و توسعه گندم بسیار حائز اهمیت است. کود فسفر به بهبود ریشه‌زنی و رشد اولیه گیاه کمک کرده و باعث افزایش ذخایر انرژی در گیاه می‌شود که برای مراحل اولیه رشد ضروری است.

همچنین، فسفر نقش کلیدی در تشکیل میوه و دانه دارد و به بهبود کیفیت محصول کمک می‌کند. از طرف دیگر، کود اوره به عنوان یک منبع غنی نیتروژن، موجب تقویت رشد ساقه و افزایش تعداد پنجه‌ها می‌شود و به بهبود تولید و عملکرد کلی گیاه کمک می‌کند. با مصرف این دو کود به صورت محلول پاشی قبل از کاشت گندم، شرایط بهتری برای رشد و توسعه گندم دیم فراهم می‌شود و به این ترتیب، عملکرد بالاتری در زمان برداشت حاصل می‌گردد.

• توصیه کودی: کود فسفر + کود اوره
• نحوه مصرف: محلول پاشی

کوددهی گندم زمان بذرمال

آمینو اسیدها به عنوان سازنده‌های پروتئین، به تقویت سیستم ایمنی گندم و افزایش مقاومت آن در برابر تنش‌های محیطی کمک می‌کنند. کود هیومیک اسید نیز با بهبود ساختار خاک، افزایش ظرفیت نگهداری آب و مواد مغذی، و تسهیل جذب عناصر غذایی، شرایط بهتری را برای ریشه‌زنی گندم دیم فراهم می‌کند. استفاده از این کودها در برنامه کودی گندم باعث می‌شود که بذرها بهتر و سریع‌تر جوانه بزنند و به رشد بهینه‌تری دست یابند.

علاوه بر این، کود مولتی کمپلکس که حاوی انواع مواد مغذی از جمله ویتامین‌ها و عناصر ریز مغذی مانند آهن و منگنز است، به بهبود فرآیندهای متابولیکی و افزایش فتوسنتز کمک می‌کند. عنصر روی نیز به عنوان یکی از ریزمغذی‌های ضروری، در فرایندهای حیاتی مانند تشکیل کلروفیل و رشد ریشه‌های گندم تأثیرگذار است. ترکیب این مواد مغذی و مصرف آن به صورت محلول پاشی باعث می‌شود که گندم دیم در مراحل اولیه رشد، تغذیه بهینه‌ای داشته باشد و به حداکثر عملکرد خود برسد.

• توصیه کودی: آمینو اسید + هیومیک اسید + مولتی کمپلکس + روی
• نحوه مصرف: محلول پاشی

برنامه کودی گندم در مرحله پنجه دهی

استفاده از کودهای مخصوص گندم و جو به همراه کود جلبک دریایی و کود مولتی کمپلکس در زمان پنجه‌دهی گندم دیم به صورت محلول‌پاشی، به طور چشمگیری عملکرد و کیفیت گندم را بهبود می‌بخشد. کودهای مخصوص گندم و جو حاوی درصد متعادلی از عناصر غذایی مورد نیاز برای رشد گندم هستند که به تقویت پنجه‌ها و افزایش تعداد آنها کمک می‌کند.

در این مرحله، نیاز گیاه به نیتروژن و سایر عناصر درشت مغذی و ریزمغذی بیشتر می‌شود و محلول‌پاشی این کودها تأثیر مثبتی بر رشد گیاه خواهد داشت. کود جلبک دریایی نیز منبعی ارگانیک و غنی از هورمون‌های گیاهی و مواد مغذی، به گندم دیم کمک می‌کند تا در برابر تنش‌های محیطی متحمل شود.

همچنین، این کود باعث افزایش فعالیت میکروبی خاک و بهبود جذب عناصر غذایی می‌شود. علاوه بر این، کود مولتی کمپلکس که شامل انواع ویتامین‌ها و عناصر ریزمغذی است، به تقویت فرآیندهای متابولیکی و افزایش انرژی گیاه کمک می‌کند. در نتیجه، گنجاندن این کودها در برنامه تغذیه گندم در زمان پنجه‌دهی نه تنها به افزایش تعداد پنجه‌ها، بلکه به بهبود کلی عملکرد و کیفیت گندم دیم کمک می‌کند.

• توصیه کودی: کود مخصوص گندم و جو + کود جلبک دریایی + کود مولتی کمپلکس
• نحوه مصرف: محلول پاشی

کوددهی گندم از مرحله ساقه تا خوشه دهی

کوددهی با کود مخصوص گندم و جو باعث افزایش عملکرد گندم شده و می‌توان با مصرف آن به صورت محلول پاشی، میزان برداشت تا گندم در هکتار را به هفت تا هشت تن گندم در هکتار افزایش داد. کود سیلیکات پتاسیم کلسیم نیز باعث افزایش بازدهی و حجم محصول، بهبود کیفیت، بهبود جذب مواد مغذی و افزایش تحمل گندم در برابر شرایط نامساعد محیطی می‌شود.

• توصیه کودی: کود مخصوص گندم و جو + کود سیلیکات پتاسیم کلسیم
• نحوه مصرف: محلول پاشی

نکات مهم هنگام تغذیه گندم

هنگام کوددهی گندم رعایت برخی از نکات از جمله زمان مناسب کوددهی، کود مناسب بر اساس مرحله رشد گندم، میزان کوددهی و روش کوددهی می‌تواند به بهبود رشد توسعه و عملکرد بهتر گندم کمک کند. در ادامه برخی از مهم‌ترین مواردی که هنگام تغذیه گندم باید به آن توجه داشته باشد را بیان می‌شود:

• توصیه می‌شود برای زمین‌هایی با خاک شور یا آب با EC بالا از کود گوگرد استفاده نمایید.
• برای به حداکثر رساندن آبیاری مزارع گندم، باید از بهترین سیستم آبیاری با بالاترین عملکرد استفاده شود.
• محلول پاشی را در زمانی انجام دهید که ۴۸ ساعت قبل و بعد از آن بارندگی وجود ندارد.
• بهتر است محلول پاشی را در ساعات خنک روز انجام شود.
• محلول پاشی را به میزانی انجام گردد که تمامی برگ‌ها کاملاً خیس شود.

·         مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و ·         حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. · ·         جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های ·           09935544364 و    02636610066 ·         با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

انواع بذر گندم برای مناطق مختلف

آب و هوای منطقه‌ای که در آن گندم کشت می گردد، در واقع یکی از عوامل اصلی برای انتخاب بهترین بذر گندم است.

بهترین بذر گندم برای مناطق سردسیر

چند نمونه از بهترین بذرهای گندم آبی و دیم  مناطق سردسیر

رقم الموت

1. این رقم برای مناطق سردسیر از جمله استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، کردستان، همدان، زنجان و سایر استان‌های مشابه مناسب است.
2. بهترین زمان برای کشت رقم الموت از ابتدای مهر ماه تا اوایل آبان است.
3. مقدار مصرف این بذر در یک هکتار زمین کشاورزی چیزی حدود 160 تا 180 کیلوگرم در کشت ماشینی است.
4. متوسط عملکرد این رقم در مناطق سردسیر شش و نیم تن در هکتار گزارش شده است.
5. این نوع بذر به سرما، ریزش، زنگ، بیماری قارچی و سیاهک متحمل است. الموت از ارقام پابلند است که در مناطق غیر بادخیز عالی عمل می‌کند. به علاوه کیفیت نانوایی گندم الموت بسیار بالا است.

• رقم شهریار

1. رقم شهریار برای مناطق سردسیر از جمله استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، کردستان، همدان، زنجان، خراسان، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین، چهارمحال و بختیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
2. بهترین زمان کشت بذر شهریار در این مناطق، ابتدای فصل پاییز یا اوایل مهر ماه است و برای کاشت آن به میزان 160 تا 180 کیلو بذر برای یک هکتار نیاز پیدا می‌کنید. البته این مقدار می‌تواند با توجه به عوامل مختلف، متغیر باشد.
3. این بذر به سرما، ریزش دانه و خوابیدگی متحمل است.

• رقم الوند

1. بهترین زمان کشت رقم الوند در مناطق سردسیر از دهم مهر تا دهم آبان است؛ زیرا گندم باید قبل از رسیدن فصل زمستان به مرحله 3 تا 5 برگی رسیده باشد.
2. رقم الوند به سرما، ریزش دانه و زنگ زرد گندم مقاوم است.
3. کشت این رقم به‌ویژه در استان‌های همدان، آذربایجان شرقی، زنجان و چهارمحال و بختیاری توصیه می‌شود.

• رقم توس

1. رقم توس مناسب کشت در استان‌های کرج، مناطق حاصلخیز خراسان رضوی، میاندوآب و مشهد می‌باشد.
2. این رقم در برابر بیماری‌هایی مانند زنگ قهوه‌ای مقاومت نشان می‌دهد و بهترین زمان کاشت آن در اوایل مهر ماه است.
3. برای کشت بذر گندم توس در این مناطق تقریبا به 180 تا 200 کیلوگرم بذر برای یک هکتار نیاز دارید و در صورت رعایت اصول و کوددهی مناسب به برداشت بیش از شش تن عملکرد خواهد داشت.

همچنین می‌توان از بذرهای میهن و پیشگام نیز به عنوان بهترین بذر گندم برای مناطق سردسیر نام برد.

بهترین بذر گندم برای مناطق گرمسیر

• رقم کرخه

1. خبر خوب این است که رقم کرخه در برابر بیماری‌های زنگ زرد، سیاهک‌ها و سفیدک متحمل است و برای کشت در استان‌هایی مانند خوزستان پیشنهاد می‌شود.
2. تحمل در برابر خوابیدگی، ریزش دانه و برخورداری از کیفیت مطلوب پخت ماکارونی این رقم را به بهترین بذر گندم برای مناطق گرمسیر تبدیل کرده است.
3. رقم کرخه برای مناطق جنوب کشور بسیار مناسب است و کشاورزان عزیز می‌توانند از نیمه دوم آذر ماه نسبت به کاشت آن اقدام کنند.
4. در روش کاشت بذر به وسیله ماشین، به حدود 200 تا 220 کیلو بذر برای یک هکتار نیاز پیدا می‌کنید. قبل از کشت لازم است بذرها به کود فسفیت پتاسیم آغشته شود تا از بروز بیماری‌های قارچی پیشگیری گردد. با رعایت برنامه کودی مناسب عملکرد رقم کرخه به شش تن در هکتار برسد.

• رقم داراب 2

1. رقم گندم داراب 2 مناسب برای مناطق گرم کشور مانند استان‌های فارس، خوزستان، هرمزگان و… است . در برابر بیماری‌های قارچی و خوابیدگی مقاومت بالایی دارد.
2. داراب 2 جزو ارقام زودرس گندم به‌شمار می‌رود و بهترین زمان کاشت آن از 20 آبان تا 20 آذر می‌باشد.
3. برای یک هکتار زمین کشاورزی، به تقریبا 130 تا 140 کیلوگرم بذر در کشت مکانیزه احتیاج است توصیه می شود قبل از کاشت از کود بذر مال گندم استفاده شود جوانه زنی بذرها تا چند برابر افزایش  می یابد.
4. میزان برداشت رقم داراب 2 تقریبا 5.9 تن در هکتار است که در مقایسه با گندم فلات، برتری دارد.

• رقم تجن

1. این بذر از از گونه‌های زودرس و پابلند گندم محسوب می‌شود.
2. گندم تجن برای کشت در مناطق گرم ساحل خرز در دشت‌های گرگان و مازندران، استان گیلان و دشت مغان مناسب است.
3. میزان تناژ گندم تجن به طور متوسط 6.3 تن در هکتار و حداکثر 7.3 تن در هکتار است و عملکرد بالایی دارد.

• رقم دز

1. کشت رقم دز در استان‌های خوزستان، بوشهر، هرمزگان و مناطق گرم استان‌های کرمانشاه، لرستان و کرمان توصیه می‌شود. اما لازم است بدانید این رقم گندم در برابر بیماری زنگ زرد نیمه حساس است و در عین حال مقابل بیماری زنگ قهوه‌ای مقاومت خوبی دارد.
2. بهترین زمان کاشت آن از نیمۀ آبان شروع شده و تا اواسط آذر ادامه دارد. به طور تقریبی به 130 تا 150 کیلو بذر در هر هکتار نیاز است که البته این مقدار با توجه به تراکم کشت می‌تواند متفاوت باشد.
3. میزان عملکرد رقم دز از شش تن در هکتار تا نه تن گزارش شده است. می توان از کودهای عالی مانندکود فسفر بالا  یا کودهای تقویتی برای گندم استفاده نمود و عملکرد محصول را افزایش داد.

بهترین بذر گندم برای مناطق معتدل

• رقم زرین

1. در تمام مناطق سردسیر با سرمای ملایم کشور از‌جمله استان‌های آذربایجان غربی، کردستان و مناطق سرد استان تهران، اطراف کرج و قزوین می‌توان از رقم زرین استفاده کرد.
2. بهترین زمان کاشت رقم زرین ابتدای مهر تا دهم آبان است. با کوددهی اصولی و مراقبت‌های لازم می‌توان میزان برداشت این رقم گندم را به 6.4 تن در هکتار رسانید.
3. رقم زرین در برابر خوابیدگی، ریزش دانه، سرما و بیماری زنگ زرد مقاوم است.

• رقم شیراز

1. کشت این رقم در مناطق معتدل کشور مانند استان‌های اصقهان، فارس، تهران، بخش‌هایی از استان سمنان، یزد، کرمانشاه، کرمان و … توصیه می‌شود.
2. بهترین زمان کشت بذر گندم شیراز در مناطق نیمۀ شمالی کشور از اواخر مهر تا اواخر آبان است. در مناطق نیمۀ جنوبی کشور نیز از اواسط آبان تا اواسط آذر ماه زمان طلایی برای کاشت محسوب می‌شود.
3. مقاومت در برابر سفیدک سطحی، زنگ قهوه‌ای گندم و زنگ زرد گندم مقاوم است. همچنین بیشترین تناژ را در برابر سایر ارقام مناطق معتدل به خود اختصاص داده است. میزان برداشت بذر شیراز بین هفت تا نه تن گزارش شده است.

• رقم مهدوی

1. میزان برداشت این رقم در هکتار در حالت عادی هفت تن است و با رعایت توصیه‌های متخصصان و استفاده از کودهای باکیفیت، عملکردآن به 9.5 تن در هکتار نیز می‎‌رسد.
2. رقم مهدوی با مقاومت بالایی که در برابر شوری و زنگ زرد دارد می‌تواند در بسیاری از استان‌ها کشت شود.
3. توصیه می‌کشوداز 180 تا 200 کیلوگرم بذر برای کاشت در یک هکتار استفاده شود.

از دیگر ارقام مهم گندم برای مناطق معتدل می‌توان به نیک نژاد، آریا، پیشتاز، بهار، رخشان و سیوند و … اشاره نمود. عملکرد رخشان و سیوند در واحد سطح بسیار بالا است.

انواع بذر اصلاح شده گندم

رقم گندم مشخص می‌کند که این بذر چه ویژگی‌هایی دارد، برای کاشت در چه منطقه‌ای خوب و چه منطقه‌ای خوب نیست و به طور کلی چه مزایا و معایبی دارد. به این ترتیب انواع بذر اصلاح شده گندم عبارتند از:

ارقام اصلاح شده داخلی گندم

ارقام اصلاحی داخلی، انواعی از بذر گندم هستند که اصلاح شده و داخل کشور استفاده می‌شود. پرکاربردترین گونه‌های گندم اصلاحی داخلی عبارتند از:

•  رقم شاه پسند

این رقم پابلند و مناسب کشت پاییزه است. گندم شاهپسند دیررس و در برابر ریزش و خوابیدگی مقاوم است. البته این نوع گندم در برابر خشکی، زنگ و سیاهک بسیار حساس است و ارزش نانوایی بسیار کمی دارد.

از طرفی چون ارتفاع آن پابلند است، برای مناطق بادخیز و مناطقی که بیشتر روزها هوا ابری است مناسب نیست. چراکه در این شرایط بخشی از گیاه با مشکل کمبود نور مواجه می‌شود.

این نوع بذر همچنین برای مناطق کم آب و البته برای مناطق خیلی مرطوب نیز مناسب نیست؛ چراکه احتمال بروز زنگ و سیاهک در این مناطق زیاد است و گیاه به سم‌پاشی مرتب نیاز دارد.

•  رقم سفیدک

این رقم چیزی ما بین گندم بهاره و پاییزه است فکولتاتیو گویند؛ یعنی می‌توان هر دو فصل این رقم  کشت شود. ارتفاع این رقم متوسط است.

سفیدک از گونه‌های زودرس گندم و مقاوم به خشکی است و از طرفی به سیاهک، ریزش دانه و خوابیدگی حساس است. این رقم در خیلی از مناطق استان فارس کشت می‌شود.

به علاوه ارزش نانوایی آن بسیار بالا است .بسیاری از کارشناسان توصیه می‌کنند

•  رقم روشن

رقم روشن یک گندم بهاره است و از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌توان به پابلند بودن، زودرس بودن، مقاومت بالا به خشکی، ریزش و خوابیدگی اشاره کرد.

این نوع بذر در برابر سیاهک ضعیف است، پس در مناطقی که رطوبت خیلی بالایی دارد به راحتی دچار زنگ و سیاهک می‌شود. استفاده از میشوساید (کاپتان) تولید شرکت شیمیایی سبز آور پردیس توصیه می شود.

رقم روشن در مناطق خشک عملکرد خوبی دارد و برای نانوایی مناسب است. از طرفی این گندم پابلند نباید در مناطق بادخیز یا پر ابر کشت شود.

• رقم سرداری

رقم سرداری را می‌توان از نیمه‌های زمستان کشت کرد و حتی در این شرایط نیز بار می‌دهد. این بذر زودرس است و ارتفاع متوسطی دارد. رقم سرداری نسبت به ریزش دانه، سرما و خوابیدگی مقاومت بالایی دارد؛ اما در برابر خشکی، زنگ و سیاهک ضعیف است. ارزش نانوایی این گونه بسیار بالا است و گندم دیم محسوب می‌شود.

برای ارقامی مانند سرداری که به صورت دیم کشت می‌شوند، شناخت و استفاده از  کود مناسب  ضروری است. این گندم همچنین بیشتر در مناطق کوهستانی کشت می‌شود.

از دیگر ارقام داخلی که در استان‌های شمالی مانند گلستان کشت می‌شود می‌توان به کوهدشت، آفتاب، گنبد، احسان، مریم و… نیز اشاره کرد.

ارقام اصلاحی خارجی

بذر گندم خارجی عبارتند از:

• رقم آرژانتین

این گونه به نسبت پاکوتاه است و به سرما حساس و در مقابل گرما متحمل است. بذر آرژانتین همچنین در برابر بیماری‌های قارچی، خوابیدگی و ریزش متحمل می‌باشد.

این رقم گندم ارزش نانوایی بسیار بالایی دارد و در هر هکتار هفت تن یا بیشتر محصول می‌دهد. این بذر برای کشت در مناطق معتدل رو به گرم مناسب است و برای مناطقی که رطوبت زیادی دارد و پتانسیل بیماری‌های قارچی، سیاهک، زنگ و پوسیدگی بالا است، مناسب می‌باشد. برای مناطق معتدل به سمت جنوب این رقم جواب می‌دهد.

• رقم بزوستایا

بزوستایا یک رقم گندم روسی است و نسبت به سرما تحمل بالایی دارد. این بذر را می‌توان در شمال کشور کشت کرد و به بیشتر بیماری‌ها مانند زنگ زرد و همچنین نسبت به ریزش، ورس و خوابیدگی متحمل است. این بذر ارزش نانوایی بسیار بالایی دارد.

• رقم اینیا ۶۶

این بذر مکزیکی پاکوتاه، حساس به سرما، متحمل در برابر ریزش دانه، خوابیدگی و زنگ است. رقم گندم اینیا ۶۶ عملکرد بسیار خوبی دارد.

• رقم سیدان

این نوع بذر گندم هم برای کشت دیم هم برای کشت آبی جواب می‌دهد و جزو بهترین بذر گندم آبی محسوب می‌شود. می‌توانبا استفاده از  کود بذر مال گندم، درصد جوانه زنی را افزایش داد و گندم با کیفیتی برداشت نمود.

دو رگ گیری بین ارقام خارجی و داخلی

گاهی بین ارقام ایرانی و خارجی دورگ گیری می‌شود و حاصل آن گونه‌های زیر است:

• الوند
• الموت
• داراب یک
• مهدوی
• قدس
• عدل
• کرج 1 و 2

ارقام دورگ گیری خارجی، بهترین بذر گندم با تناژ بالا

این گندم‌ها بین بذرهای خارج دورگ‌گیری شده و در کشور مورد استفاده قرار می‌گیر‌ند. از جمله این بذرها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تجن
• داراب دو

• زرین

نکته: بذرهای بومی فقط در برابر شرایطی که سال ها در آن موقعیت کشت شدند، مقاوم هستند. مثلا این بذرها در برابر آفات، بیماری و آب و هوای همان منطقه متحمل می شوند و عملکرد در واحد سطح آنها پایین است. پس اگر منطقه کشت خاصی دچار یک آفت یا بیماری و یا شرایط خاص بود، بهتر است از بذرهای اصلاحی استفاده گردد.

انواع بذر گندم از نظر سختی

بذر گندم از نظر سختی نیز انواع مختلفی دارد:

• گندم سخت: گندم سخت حجم پروتئین بالایی دارد و تبدیل به محصولاتی مانند ماکارونی می‌شود. دوروم از اینگونه گندم‌ها است. گندم دوروم برای صنعت ماکارونی تولید می‌شود.
• گندم نیمه سخت:این نوع گندم گلوتن زیادی دارد. بنابراین ارزش نانوایی این محصول بسیار زیاد است. در نتیجه از این گندم برای پخت نان و در صنعت نانوایی استفاده می‌شود؛ مثل دیکوکوم یا همان گندم معمولی.
• گندم آردی:این محصول نشاسته زیادی دارد و بیشتر در صنعت تولید بیسکوییت و کیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انواع بذر گندم از نظر زمان رسیدن

گندم‌ها از نظر رسیدن به سه دسته تقسیم می‌شوند:

• گندم دیررس: ارقام شاهین، شاه پسند و آزادی از این دسته گندم محسوب می‌شوند. این گونه‌ها گندم‌های کشت پاییزه و دیررس به حساب می‌آیند. درواقع تقریبا بین ۲۲۰ تا ۲۶۰ روز زمان نیاز است که بذرهای گندم برسند.
• گندم زودرس: این محصول مانند گندم کشت بهاره است و برای رسیدن ۱۱۰ تا ۱۶۰ روز زمان نیاز دارد. البته کشت بهاره عملکرد پایینی دارد؛ چراکه طول دوره رویش آن کم است. یعنی درواقع گیاه آنقدری پا نمی‌گیرد که بتواند محصول زیادی تولید کند.
• گندم متوسط رس: این محصول دقیقا مابین دیررس و زودرس است. یعنی از نظر زمان رسیدن و عملکرد می‌توان این نوع گندم را متوسط دسته‌بندی کرد.

●مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و

حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

آفات گندم:

▪ سن گندم :

سن گندم در انواع مختلف

سن گندم در دو مرحله خسارت می زند . اولین مرحله سن مادر است که در بهار هنگامی که دما به حدود ۱۰ درجه می رسد از مخفی گاه زمستانه خود بیرون می آید و به مزارع حمله می کند. سن مادر از برگ ها و جوانه انتهایی تغذیه می کند و باعث از بین رفتن گندم می شود . برای مبارزه باید به جمعیت آن در مزرعه دقت کرد در مزارعی که بیشتر از سه تن عملکرد دارند تعداد پنج- چهار سن مادر در مترمربع را باید مبارزه نمود . بعد از تغذیه سن مادر در پشت برگ ها تخم گذاری می کند که سن پوره خارج شده از تخم ها با مکیدن شیره دانه ها باعث خسارت می شوند . که در مزارع با بیش از سه تن عملکرد تعداد هفت – شش پوره در متر مربع را باید مبارزه نمود .

بهترين زمان سم پاشي در سن هاي غلات به خصوص سن گندم وقتی است که پوره های جوان شروع به تفریخ می کنند. بايد توجه کرد که سن های بالغ زمستان گذران در صورت داشتن تراکم بالا بايد قبل از جفت‌گيری کنترل شوند.

روش های کنترل و مبارزه

1-مبارزه شیمیایی با استفاده از سموم

مبارزه با این آفت در دو مرحله انجام می‌شود:

الف) مبارزه با سن مادر: نحوه مبارزه با سن مادر تأثیر به سزایی در کاهش یا افزایش سطح کلی مبارزه شیمیایی دارد. بنابراین مبارزه در این مرحله باید با توجه به شکل اعلام شده از سوی سازمان حفظ نباتات در ارتباط با تعداد سن مادر در متر مربع در مزارع آبی و دیم، زمانی انجام شود که سن‌ها درمزرعه استقرار یافته وتغییر مکان ندهند (در یک مبارزه صحیح و بموقع مبارزه علیه سن مادر الزاماً به کاهش سطح مبارزه با پوره سن منتج می گردد)

ب) مبارزه با پوره سن: زمان مناسب مبارزه با پوره هنگامی است که اکثریت جمعیت آفت در سن دوم پورگی باشند (با توجه به زمان و شیوه مبارزه اعلام شده از سوی سازمان حفظ نباتات در ارتباط با تعداد پوره در مترمربع در مزارع آبی ودیم.

توضیح: با توجه به انواع و میزان سموم مصرفی که در جدول صفحه قبل آمده است میزان محلول سمی در سمپاشی هوایی 25 لیتردر هکتار و سمپاشی زمینی متناسب با نوع سمپاش براساس نظر کارشناس مقدار مصرف نام عمومی سم نام تجاری سم در محل تعیین می شود.

شته‌ها

شته‌ها یکی از مهم‌ترین آفات مزارع گندم هستند و تهدیدی جدی برای کاهش کیفیت و کمیت این محصول زراعی محسوب می‌شوند. این آفات به طور مستقیم از شیره گیاهی تغذیه کرده و می‌توانند خسارت‌های قابل‌توجهی به گیاه و در نتیجه به تولید نهایی آن وارد کنند.

شته‌ گندم خصوصاً باعث بروز خسارت و ظهور بخش‌های رنگی می‌شوند که گاهی اوقات با پیچ‌خوردگی و ارغوانی شدن برگ‌ها همراه است. از سوی دیگر شته‌ها می‌توانند ناقل ویروس کوتولگی زرد غلات نیز باشند.

شته معمولی گندم

شته معمولی گندم، با نام علمی Schizaphis graminum یکی از آفات مکنده شایع در کشور ما ایران است که در اکثر استان‌های ایران وجود دارد و می‌تواند خسارت زیادی را به محصولات گندم وارد کند و گندم‌کاران را متحمل ضرر کند.

ویژگی‌های ظاهری شته معمولی گندم

شته‌های معمولی گندم در دو نوع بی‌بال و بال‌دار وجود دارند که هر دو نوع ممکن است در یک نسل در مزارع گندم دیده شوند. هر دو نوع شته گندم به رنگ سبز متمایل به زرد هستند، اما شته بی‌بال معمولاً از نوع بال‌دار بزرگ‌تر است.

راه‌های کنترل شته‌های گندم

• مدیریت صحیح مصرف کود نیتروژنه
• مزارع به طور منظم بررسی شود تا هر گونه آفت به‌سرعت شناسایی شود.
• استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و زنبورهای انگل که به کنترل جمعیت شته‌ها کمک می‌کنند.
• مصرف کودهایی چون سیلیکات پتاسیم موجب افزایش تحمل گیاهان در برابر خسارت‌های ناشی از شته‌ها می‌شود.

سموم  شیمیایی پیشنهادی عبارتند از سم فنیتروتیون، سم تری کلروفن و سم میشو مترین (دسیس) و میشوپراید (کنفیدور)تولید شرکت شیمیایی سبز آور پردیس.

▪ شته روسی :

شته روسی گندم نام علمیDiuraphis noxia یکی از مهمترین آفات غلات می باشد. اگرچه این آفت با تغذیه از برگ ها و گل های گندم و جو سبب خسارت می شود، اما مهمترین زیان آن ناشی از مواد سمی است که به داخل گیاه تزریق می‎کند. این مواد سمی سبب زردی، توقف رشد و ضعف گیاه می گردند. علاوه بر خسارت مستقیم، شته روسی گندم ناقل ویروس هایی مانند ویروس کوتولگی زرد جو و موزائیک نواری جو نیز می باشد.  این آفت علاوه بر گندم به جو، چاودار، سورگوم و تریتیکاله نیز خسارت وارد می سازد.

نشانه های خسارت شته روسی گندم:

• نشانه های تیپیک خسارت شته روسی گندم شامل تشکیل نوارهای سفید تا بنفش روی برگ ها و همچنین پیچیده شدن برگ ها می باشد.

در آلودگی های شدید برگ های پرچم پیچیده و سپس خوشه گندم نیز دچار پیچیدگی شده و شبیه به قلاب می‌شود.

• کلنی ها اغلب روی برگ های جوان و خوشه های تازه خارج شده تشکیل می شوند.
• شدت پیچیدگی از تا شدن برگ ها از رگبرگ اصلی و یا پیچیدگی یک سمت برگ به سمت خودش تا پیچیده شدن تمام برگ در اطراف کلنی شته، می تواند متغییر باشد.
• رشد گیاهان جوان متوقف شده و گاهی ممکن است از بین بروند.
• زمانیکه محصول بعد از گلدهی مورد حمله قرار می گیرد معمولا علائم مختصری داشته و یا علائمی نشان نمی‌دهد.

چرخه زندگی شته روسی گندم:

شته روسی گندم دو فرم زندگی هالوسیکیلیک و آنهالوسیکیلیک دارد: در فرم زندگی هالوسیکلیک این آفت هر دو جنس نر و ماده را دارا می باشد و به صورت جنسی زاد و ولد کرده و شته ها در این فرم به صورت تخم زمستان گذرانی می کنند اما در فرم آنهالوسیکیلیک تولید مثل بر مبنای غیرجنسی بوده و بالغینی تشکیل می دهد که زمستان را سپری کرده و باید در طی زمستان نیز تغذیه کنند.

شته روسی گندم بیشتر با شرایط سردتر سازگار است. پناهگاهی که در اثر پیچیدن برگ ها ایجاد می شود این آفت را از خطرات بارندگی، بادهای خشک، شکارگرها و پارازیتوئیدها حفاظت می کند.

زمانی که جمعیت آفت کم است اکثر شته ها بی بال هستند اما با افزایش جمعیت میزان شته های بالدار افزایش پیدا می‌کنند.

روش های کنترل شته روسی گندم: 

در صورت تراکم جمعیت در میزان زیان اقتصادی مصرف سمومی از قبیل  میشومترین (دسیس)، میشو پراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس به صورت  سه در هزار لیتر، فنیتروتیون یک لیتر در هکتار، اکسیدیمتون متیل یک لیتر در هکتار، پیریمیکارب یک کیلوگرم در هکتار، دیمتوات یک لیتر در هکتار .

*مالاتیون برای مبارزه با شته روسی توصیه نمی شود.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های   09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

تریپس گندم

تریپس گندم، با نام علمی Haplothrips tritici، یکی از آفات مکنده مزارع گندم و سایر گیاهان مانند جو است. این حشره کوچک، با طول حدود دو میلی‌متر و رنگ بدن قهوه‌ای تیره یا سیاه، به ویژه در لابه‌لای خوشه‌ها و غلاف برگ‌های گندم یافت می‌شود. پوره‌های آن نیز زرد متمایل به قرمز هستند و بر روی دانه‌های نرم گندم دیده می‌شوند. این آفت با تغذیه از شیره گیاهان، لکه‌های نقره‌ای یا زردی بر روی برگ‌ها ایجاد کند و می‌تواند رشد دانه‌های گندم را متوقف کرده و موجب چروکیدگی آن‌ها شود. خسارت ناشی از تریپس‌ها ممکن است باعث کاهش وزن دانه‌ها و در نتیجه کاهش محصول تا ۲۰ درصد شود.

 

مبارزه با تریپس گندم

برای کنترل تریپس گندم، می‌توان از روش‌های بیولوژیک و شیمیایی بهره برد:

روش‌های بیولوژیکی:

1. کارت‌های آبی
2. شستشوی گیاهان: استفاده از صابون باغبانی برای پاکسازی نواحی آسیب‌دیده از تریپس مؤثر است.

روش‌های شیمیایی:

1. در زمان افزایش جمعیت تریپس، استفاده از حشره‌کش‌های مختلف مانند دی کلرووس، پروتئوس، موونتو و میشومترین (دسیس)، میشو پراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس به صورت 3 در هزار لیتر مؤثر است.
2. قبل از استفاده از حشره‌کش‌ها، مشورت با کارشناسان گیاه‌پزشکی و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی ضروری است.

اقدامات پیشگیرانه:

1. جلوگیری از ایجاد گرد و غبار برای حفظ حشرات مفید.
2. شستشوی دوره‌ای گیاهان کوچک برای کاهش جمعیت تریپس.
3. کشت گونه‌های گیاهی متنوع برای افزایش تنوع زیستی و کاهش احتمال طغیان

سوسک برگخوار گندم

سوسک برگ‌خوار با نام علمی Oulema melanopus، یکی از آفات اصلی مزارع گندم و جو است که به خانواده Chrysomelidae تعلق دارد. این حشره به برگ‌های گیاهان زراعی خسارات قابل توجهی وارد می‌کند. سوسک برگ‌خوار گندم حشره‌ای کوچک به طول ۴ تا ۵ میلی‌متر است. سر این آفت سیاه براق با رنگ مایل به آبی و پیش گرده آن نارنجی تا قرمز است.

حشرات بالغ در اوایل بهار به مزارع غلات مهاجرت می‌کنند. پس از جفت‌گیری، تخم‌گذاری را روی برگ‌ها انجام داده و لاروها از برگ‌ها تغذیه می‌کنند که موجب ایجاد خسارت اصلی می‌شود.

خسارت‌های ناشی از سوسک برگ‌خوار

لاروها و بالغ‌های این آفت با تغذیه از اپیدرم و پارانشیم برگ‌ها، نوارهای سفیدی روی آن‌ها ایجاد می‌کنند. این خسارات می‌توانند منجر به زردی و خشک شدن بوته‌ها و حتی سفید شدن خوشه‌ها شوند. در حملات شدید، بوته‌ها قبل از خوشه بستن زرد شده و خشک می‌شوند.

کنترل سوسک برگ‌خوار غلات

• کشت ارقام مقاوم و شخم عمیق پس از برداشت محصول.
• رعایت برنامه کودی گندم، از جمله کاهش مصرف کود نیتروزن دار و افزایش کودهای حاوی  پتاسیم.
• استفاده از حشره‌کش‌هایی مانند مالاتیون ۵۷٪ یا تری کلروفن ۸۰٪ (دیپترکس)، میشو مترین (دسیس) و میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت  شیمیایی سبز آور پردیس

• مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

زنبور ساقه‌خوار گندم

زنبور ساقه‌خوار گندم، با نام علمی Cephus pygmaeus، یکی از آفات مهم غلات است که می‌تواند آسیب‌های جدی به مزارع گندم وارد کند. این آفت در ایران و همچنین مناطق مختلفی از اروپا، روسیه، مدیترانه، شمال آفریقا و آمریکای شمالی مشاهده می‌شود.

زنبور ساقه‌خوار گندم حشره‌ای کوچک و باریک با طول ۸ تا ۱۲ میلی‌متر است. بدن آن به رنگ سیاه براق بوده و لبه‌های ران، ساق و پنجه‌ها زردرنگ هستند. شکم زنبور دارای نوارهای عرضی زرد رنگ است. لاروهای این زنبور به ساقه‌های گندم، جو و چاودار حمله کرده و از بافت داخلی آن تغذیه می‌کنند. هنگامی که لاروها به ناحیه طوقه می‌رسند، آن را جویده و مانع از رسیدن شیره گیاه به خوشه می‌شوند که نتیجه آن خشک‌شدن ساقه و خوشه گندم خواهد بود. یکی از بهترین کودها برای تقویت استحکام ساقه‌ها «کود سیلیکات پتاسیم برای گندم» است که به دو روش آبیاری و محلول پاشی می‌توان از آن استفاده نمود.

کنترل زنبور ساقه‌خوار گندم

1. سوزاندن بقایای گیاهی

این کار به از بین بردن محل‌های زمستان‌گذرانی لاروها کمک می‌کند.

2. رعایت تناوب زراعی

جلوگیری از کشت مجدد گندم در یک زمین مشخص.

3. تغییر تاریخ کشت

کشت ارقام دیررس می‌تواند خسارت را کاهش دهد.

4. استفاده از ارقام مقاوم

مثل گندم آزادی و جو و والفجر.

1. تقویت خاک با کود

این کار باعث افزایش استقامت و دوام ساقه‌ها می‌شود.

6. استفاده از حشره‌کش‌هایی مانند میشو مترین (دسیس) و میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبز آور پردیس

بیماری های گندم

زنگ زرد زنگ نواری Yellow rust or Strip rust))

عامل بیماری

یکی از بیماری های گندم، زنگ زرد می‌باشد که عامل آن قارچ Puccinia striiformis  می‌باشد.

اپیدمیولوژی بیماری

در صورتیکه دمای هوا بین 10 تا 15 درجه سانتی‌گراد بوده و رطوبت کافی نیز وجود داشته باشد، آلودگی بسرعت گسترش می یابد. زنگ زرد در مقایسه با زنگ‌های قهوه ای و سیاه به دمای پایین تری نیاز دارد. جوش های زرد و نارنجی رنگ حاصل از فعالیت قارچ به‌صورت نوارهای باریکی بروی برگ و غلاف و گلوم مشاهده می‌شود.

کنترل ارگانیک

برای کنترل این بیماری سموم تجاری بیولوژیک متنوعی در دسترس می باشد. کاربرد متناوب ترکیبات حاوی Bacillus pumilus به فواصل 7 تا 14 روز می تواند از پیشرفت این بیماری به طور قابل توجهی جلوگیری کند.

کنترل شیمیایی

کنترل تلفیقی با رویکرد پیشگیرانه به همراه کنترل بیولوژیک (در صورت وجود) را همیشه در نظر داشته باشید. به محض مشاهده علائم بیماری زنگ نواری غلات می توان از قارچکش های سایپروکونازول 10% (آلتو)، تبوکونازول 25% (فولیکور) تولید شرکت سبزآور پردیس، فلوتریافول 12.5% (ایمپکت)، پروپیکونازول 25% (تیلت)، سایپروکونازول + پروپیکونازول 33% (آرتیا)، فلوزیلازول + کاربندازیم 37.5%  و میشوورال (ایپرودیون + کاربندازیم )تولید شرکت سبزآور پردیس ، اسپيروكسامين + تبوكونازول + ترياديمنول 46% (فالکن)، آزوکسی استروبین + سایپروکونازول 28% (آميستار اكسترا)، اپوکسی کونازول + تیوفانات متیل 49.7% (رکس دو)، پروپيكونازول + فلوكساپيروكساد + پيراكلواستروبين 35.5% (اینوور) و تبوکونازول 40% (تاید تبو) استفاده کرد. در مناطقی که بیماری شایع می باشد ضدعفونی بذر با قارچکش های سیستمیک نیز توصیه شده است.

اقدامات پیشگیرانه

استفاده از ارقام متحمل.

استفاده متعادل از کودهای نیتروژنه، پتاسه و فسفره (شدت بیماری با استفاده بیش از اندازه کودهای نیتروژنه بیشتر می شود).

بازدید مرتب مزرعه و حذف میزبان های ثانویه.

دفن بقایای گیاهی بعد از برداشت.

استفاده از کشت مخلوط مولتی لاین یا مولتی واریته با خصوصیات مختلف از لحاظ مقاومت و حساسیت به بیماری، ولی مشابه از لحاظ آداب رشدی، تا در مراحل کاشت و داشت و برداشت مشکلی ایجاد نشود.

حذف پل های سبز (bridge green) شامل گیاهان خودرو.

آبياری های كرتی يا غرقابی در زمان ظهور بيماری در مناطقی كه شرايط تشكيل شبنم صبحگاهی زياد است خودداری شده و فاصله آبياری بعدی طولانی گردد.

در مناطقی كه مستعد آلودگی پاييزه هستند بايستی تاريخ كاشت را به تعويق انداخت و در مناطقی كه آلودگی بهاره بالا است، با كشت زودهنگام ميزان بيماری كاهش خواهد يافت.

اجتناب از کشت متراکم بذر به منظور تبادل رطوبت و حرارت بین گیاهان.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

زنگ قهوه ای گندم

نام بیماری: نام انگلیسی: Brown Rust of Wheat نام علمی: Puccinia triticina

به طور خلاصه

• تشکیل جوش های ریز نارنجی تا قهوه ای روی برگ ها.
• حاشیه زرد رنگ اطراف جوش ها.
• ایجاد علائم آلودگی بر روی غلاف برگ.

علائم

زنگ قهوه ای شایع ترین بیماری زنگ گندم است. علائم به حساسیت گیاه بستگی دارد. مشخصه آن، تعداد زیاد جوش های کوچک قرمز مایل به نارنجی تا قهوه ای است که روی هر دو سطح برگ، غلاف برگ و پوسته دانه ها پراکنده شده اند. قطر این جوش ها تا 1.5 میلیمتر بوده و کمی برجسته و به شکل گرد تا مستطیلی هستند. در گیاهان آسیب‌پذیر، جوش‌های ثانویه کوچک و یک هاله‌ سبز یا زرد کم‌رنگ می‌تواند در اطراف جوش های اولیه ظاهر شود. با گذشت زمان، رنگ جوش ها به قهوه ای تیره یا سیاه تبدیل می شود. در گونه های گندم مقاوم تر، جوش های نارنجی معمولاً کوچکتر است و ممکن است با نواحی کلروتیک (زرد) یا نکروزه (قهوه ای) احاطه شود. آلودگی باعث آسیب به بافت های گیاهی، از دست دادن آب و کاهش باروری گیاه می شود. این علائم که به کاهش تشکیل ساختار گل و چروکیدگی دانه اضافه می شود، عملکرد را کاهش می دهد.

علت ها

بیماری زنگ قهوه ای گندم توسط قارچ Puccinia triticina ایجاد شده که یک انگل اجباری بافت های گیاهی می باشد. این قارچ برای تکمیل چرخه زندگی خود به گیاهان زنده گندم یا میزبان های جایگزین نیاز دارد. اسپورها توسط جریان هوا تا صدها کیلومتر از منبع خود پراکنده می شوند. فرآیند جوانه زنی به رطوبت بالا یا وجود طولانی مدت رطوب بر روی برگ و دمای بین 10 تا 30 درجه سانتیگراد (16 تا 22 درجه سانتیگراد بهینه است) نیاز دارد. در این شرایط جوانه زنی اسپورها می تواند در عرض 30 دقیقه از اولین تماس آنها با برگ صورت گیرد. مصرف زیاد کود نیتروژن شرایط مناسبی را برای این بیماری فراهم می کند. قارچ از طریق منافذ طبیعی روی برگ ها یا غلاف وارد گیاه می شود. قارچ ها بسته به شرایط مزرعه می توانند چرخه زندگی خود را در 7 تا 8 روز کامل کنند. این عامل بیماری زا میزبان های جایگزین متنوعی در خانواده غلات دارد.

اقدامات پیشگیرانه

استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل.

كشت زودهنگام و به موقع (بدون تاخير كاشت) به منظور فرار از بیماری.

استفاده متعادل از کودهای نیتروژنه، پتاسه و فسفره (شدت بیماری با استفاده بیش از اندازه کودهای نیتروژنه بیشتر می شود).

بازدید مرتب مزرعه و حذف میزبان های ثانویه.

دفن بقایای گیاهی بعد از برداشت.

استفاده از کشت مخلوط مولتی لاین یا مولتی واریته با خصوصیات مختلف از لحاظ مقاومت و حساسیت به بیماری، ولی مشابه از لحاظ آداب رشدی، تا در مراحل کاشت و داشت و برداشت مشکلی ایجاد نشود.

حذف پل های سبز (bridge green) شامل گیاهان خودرو.

آبياری های كرتی يا غرقابی در زمان ظهور بيماری در مناطقی كه شرايط تشكيل شبنم صبحگاهی زياد است خودداری شده و فاصله آبياری بعدی طولانی گردد.

اجتناب از کشت متراکم بذر به منظور تبادل رطوبت و حرارت بین گیاهان.

کنترل ارگانیک

تاکنون روش کنترلی بیولوژیک برای این بیماری گزارش نشده است.

کنترل شیمیایی

کنترل تلفیقی با رویکرد پیشگیرانه به همراه کنترل بیولوژیک (در صورت وجود) را همیشه در نظر داشته باشید. به محض مشاهده علائم بیماری زنگ قهوه ای گندم می توان از قارچکش های سایپروکونازول 10% (آلتو)، تبوکونازول 25% (فولیکور) تولید شرکت سبزآور پردیس، میشوورال (ایپرودیون + کاربندازیم )تولید شرکت سبزآور پردیس فلوتریافول 12.5% (ایمپکت)، پروپیکونازول 25% (تیلت)، سایپروکونازول + پروپیکونازول 33% (آرتیا)، فلوزیلازول + کاربندازیم 37.5% (آلرت)، اسپيروكسامين + تبوكونازول + ترياديمنول 46% (فالکن)، آزوکسی استروبین + سایپروکونازول 28% (آميستار اكسترا)، اپوکسی کونازول + تیوفانات متیل 49.7% (رکس دو)، پروپيكونازول + فلوكساپيروكساد + پيراكلواستروبين 35.5% (اینوور) و تبوکونازول 40% (تاید تبو) استفاده کرد.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

نام بیماری: زنگ ساقه گندم

نام انگلیسی: Stem Rust نام علمی: Puccinia graminis

به طور خلاصه

• تشکیل جوش های بیضی و پودری مایل به قرمز بر روی ساقه، غلاف برگ و به شکل پراکنده روی برگ ها.
• با گسترش بیماری جوش ها رشد کرده و بهم می پیوندند.
• ساقه ها می توانند ضعیف شده و گیاهان در اثر وزش باد شدید و باران خم شوند.
• گیاهان آسیب دیده مستعد ابتلا به سایر عوامل بیماری زا هستند.
• کاهش عملکرد محصول در صورت آلودگی شدید گیاه قبل از پر شدن دانه.

علائم

اولین علائم زنگ ساقه غلات 7 تا 15 روز پس از آلودگی مشاهده می شود. جوش های قهوه ای مایل به قرمز، بیضی شکل و کشیده بر روی ساقه ها، غلاف برگ ها و برگ ها دیده می شود. بیشترین آلودگی بر روی ساقه ها و غلاف برگ ها رخ می دهد. جوش های پودری رشد کرده و اغلب بهم می پیوندند و در نهایت به اپیدرم گیاه ظاهری خشن می دهد. در صورت آلودگی شدید، ساقه ها ضعیف شده و گیاهان در اثر وزش باد شدید و باران خم می شوند. این قارچ مانع انتقال آب و مواد مغذی در گیاه می شود و در نتیجه باعث کاهش بنیه گیاه و کاهش انتقال مواد مغذی به دانه می شود. دانه ها چروکیده و در نتیجه عملکرد گیاه کاهش می یابد. گیاهان آسیب دیده مستعد ابتلا به سایر عوامل بیماری زا هستند. در صورت آلودگی شدید گیاه قبل از پر شدن دانه، کاهش شدید عملکرد رخ می دهد.

میزبان ها

گندم ، جو

علت ها

بیماری زنگ ساقه غلات توسط قارچ Puccinia graminis ایجاد می شود که یک انگل اجباری است و برای زنده ماندن به بافت زنده گیاه احتیاج دارد. اسپورها توسط باد به فواصل دور پراکنده می شوند و در تماس با آب جوانه می زند. ماشین آلات و وسایل نقلیه، ابزار، لباس و کفش نیز باعث پراکندگی اسپورها می شوند. این قارچ از طریق منافذ طبیعی سطح برگ وارد گیاه می شود. شرایط محیطی مطلوب این قارچ، شدت کم نور (اوایل صبح یا اواخر بعد از ظهر) و رطوبت طولانی برگ ناشی از شبنم یا باران مکرر می باشد. همچنین روزهای گرم (25 تا 30 درجه سانتیگراد) و شب های معتدل (15 تا 20 درجه سانتیگراد) که منجر به تشکیل شبنم می شود شرایط مساعدی برای بیماری زنگ ساقه فراهم می کند. میزبان اصلی این قارچ، گندم می باشد اما سایر گیاهان مانند سایر غلات، علف های هرز و گونه های Berberis نیز می توانند به عنوان میزبان ثانویه باشند.

اقدامات پیشگیرانه

استفاده از ارقام مقاوم.

برای مقابله با این بیماری به لحاظ گرمادوست بودن آن، در پائیز محصول زودتر کشت شود و تاحد امکان بایستی از ارقام زودرس استفاده گردد تا پیش از رسیدن ماه گرم و ظهور بیماری برداشت محصول انجام شود.

بررسی منظم مزارع به منظور مشاهده اولین علایم بیماری.

استفاده از کشت مخلوط، مولتی لاین یا مولتی واریته با خصوصیات مختلف از لحاظ مقاومت و حساسیت به بیماری، ولی مشابه از لحاظ آداب رشدی در مراحل کاشت و داشت و برداشت، مشکلی ایجاد نمی کند.

حذف علف های هرز و گیاهان ثانویه مانند گونه های Berberis و زرشک.

حذف پل های سبز (bridge green) شامل گیاهان خودرو، میزبانان ثانوی وحشی و محصولاتی که بطور متوالی در یک فصل کاشته می شوند.

تراکم مناسب گیاهی به منظور هوادهی بهتر کانوپی.

استفاده متعادل از کودهای نیتروژنه، پتاسه و فسفره (شدت بیماری در زنگ ها با استعمال بیش از اندازه کودهای نیتروژنه بیشتر می شود).

انهدام و حذف بقایای گیاهی.

استفاده از ابزار ضدعفونی شده و تمیز.

کنترل ارگانیک

تاکنون روش کنترلی بیولوژیک برای این بیماری گزارش نشده است.

کنترل شیمیایی

کنترل تلفیقی با رویکرد پیشگیرانه به همراه کنترل بیولوژیک (در صورت وجود) را همیشه در نظر داشته باشید. به محض مشاهده علائم بیماری زنگ نواری غلات می توان از قارچکش‌های سایپروکونازول 10% (آلتو)، تبوکونازول 25% (فولیکور) تولید شرکت سبزآور پردیس، میشوورال (ایپرودیون + کاربندازیم )تولید شرکت سبزآور پردیس، فلوتریافول 12.5% (ایمپکت)، پروپیکونازول 25% (تیلت)، سایپروکونازول + پروپیکونازول 33% (آرتیا)، فلوزیلازول + کاربندازیم 37.5% (آلرت)، اسپيروكسامين + تبوكونازول + ترياديمنول 46% (فالکن)، آزوکسی استروبین + سایپروکونازول 28% (آميستار اكسترا)، اپوکسی کونازول + تیوفانات متیل 49.7% (رکس دو)، پروپيكونازول + فلوكساپيروكساد + پيراكلواستروبين 35.5% (اینوور) و تبوکونازول 40% (تاید تبو) استفاده کرد.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

▪ سیاهک پنهان :

علایم آن شامل کوتاه ماندن ساقه و کاهش برگ ها و کوچک ماندن برگ ها است و رنگ برگ ها در سطح گره فوقانی به آبی مایل به سبز تبدیل می شوند .سنبله ها کوتاهتر یا دراز تر هستند در هنگام خرمنکوبی دانه های آلوده شکسته و قارچ روی دانه های سالم می ریزد و آنها را آلوده می کند و یا در خاک می ریزد که تا  یک سال قوه نامیه خود را حفظ می کند .که از زمان جوانه زنی فعالیت آن شروع می شود . برای مبارزه با آن باید بذور را با سموم ویتاواکس یا  کاربندازیم یا میشوورال (ایپرودیون + کاربندازیم )تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس، به میزان ۲۰۰ گرم در ۱۰۰ کیلو بذر ضدعفونی نمود .

▪ سفیدک سطحی :

اگر در اواخر فروردین تا اوایل خرداد بارندگی زیاد باشد بروز می کند . ابتدا در قسمت های پایینی در سطح پهنک و نزدیک رگبرگ ها لکه های پراکنده، کوچک و کشیده با پوشش تار عنکبوتی سفید ظاهر می شود که با افزایش ضخامت خاکستری و قهوه ای روشن می شود . برای مبارزه باید از ارقام مقاوم استفاده نمود و از ترکیبات گوگردی یا کاراتان استفاده نمود .گندم معمولا هر ۱۵ -۱۰ روز یک بار باید آبیاری شود . که معمولا گندم به پنج آب نیاز دارد که شامل خاک آب که اولین آبیاری را می گویند و دوم در هنگام پنجه زنی و سوم در هنگام ساقه رفتن و چهارم هنگام گلدهی و آخر در هنگام دانه بستن می باشد .

بیماری‌های قارچی مهم گندم با توجه به گسترش و رویش انواع گیاهان خانواده گرامینه و قدمت زراعت گندم، گیاه گندم در طول دوران رشد مورد حمله بسیاری از عوامل بیماریزا قرار می‌گیرد. دلیل این مدعا وجود آثار تاریخی پاره ای از آنها به صورت فسیل می باشد. در ایران با وجود شرایط آب و هوائی متنوع ورویشی گیاه گندم، عوامل قارچی که کم و بیش مانند عامل محدودکننده باشند وجود دارند، برخی ازاین عوامل همه ساله مشکلاتی از نظر داشت به همراه می‌آورند و الزم است متخصصان اصلاح نباتات در تهیه ارقام مقاوم )زنگ‌های گندم اقدام و کوشش نمایند. در این قسمت تعدادی از این عوامل قارچی بیماری‌زا بر حسب اهمیت آنها، مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

الف: این عوامل بیماریزا از خانواده Pucciniaceae می باشند. جنس و گونه‌هائی از این خانواده در روی انواع گرامینه مزروعی با دوره زندگی کامل و یا ناقص موجب خسارت فراوانی می گردند که به اختصار به صورت جدول ارائه می گردد.

ب_سیاهک های گندم

1.سیاهک آشکار گندم Tritici Ustilago

سیاهک آشکار گندم همه ساله در مناطقی که گندم کشت می شود با شدت های متفاوتی بروز می نماید و عوامل بیماری در روی ارقام بومی و خارجی مشاهده می گردد. به طورکلی گونه‌هائی از گندم که مورد حمله این عوامل بیماری قرار می‌گیرند عبارتند از: T. durum T. dicoccum T. moncoccum T. Polonicum T. Turgidum شدت خسارت بیماری بستگی به شرایط آب و هوائی، گونه های گندم و نژادهای فیزیولوژیکی قارچ عامل بیماری دارد.

نشانه های ظاهری بیماری علائم بیماری از پیدایش سنبله های آلوده به‌طوردقیق نمایان نیست؛ اما بوته های بیمار گاهی قوی تر و رشد سریع تری نسبت به بوته های سالم دارند. عامل بیماری فقط در روی گل‌ها فعالیت داشته، گاهی قسمتی و یا تمامی سنبله را آلوده می نماید و این آلودگی به صورت تبدیل شدن سنبله به یک توده سیاه می باشد، یا به عبارت دیگرتمامی تخمدان تبدیل به توده سیاه رنگی می گردد که از غشای نقره ای پوشیده شده. این غشای بزودی از بین رفته و اسپورهای سیاه رنگی آزاد و از گل ها و سنبله جز محور برهنه چیزی باقی نمی ماند.

زندگی انگل اسپورهای رسیده پس از آزاد شدن، توسط باد بر روی سنبله پایه های سالم منتقل شده و آلودگی به طور معمولی هنگام گرده افشانی انجام می گیرد. اسپورها در فاصله بین پوشه ها و در مجاورت کلاله قرار می گیرد و در این ناحیه لوله تندشی تولید می شود که پس از هشت تا ۱۰ روز به میکروپیل می رسد. عامل بیماری در بین سلول های کیسه جنینی به استثنای بخش ریشه چه منتشر شده و به مدت چهار تا پنج سال می تواند به حالت کمون در این ناحیه بسر برده و همزمان با جوانه زدن بذر، عامل بیماری هم فعالیت خود را از سر گرفته و گیاه را در حال رشد به طور سیستمیک آلوده می کند. مناسب ترین شرایط برای ایجاد آلودگی وجود رطوبت و باران های خفیف و یا شبنم می باشد

مبارزه با توجه به آلودگی سیستمیک بذور، می توان از ترکیبات شیمیائی خاصی که در دانه نفوذ کرده، رشد و فعالیت عامل بیماری را متوقف کند استفاده نمود، به طور کلی این سموم عنوان قارچ کش های سیستمیک به بازار عرضه شده است مانند ویتاواکس ۶۵ درصد، کاربندازیم ۶۰ درصد ، میشوورال (ایپرودیون+ کاربندازیم) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس، تیوفامین ۸۰ درصد، سرکوبیم ام ۷۰ درصد، این سموم معمولا به صورت پودر قابل تعلیق در آب بوده و به نسبت دو در هزار بکار می روند. (۲۰۰ گرم سم برای ۱۰۰ کیلو بذر(.

سیاهک پنهان گندم گندم دامنه گسترش این بیماری در جهان بسیار وسیع و برخلاف سیاهک آشکار گندم که درمناطق نسبتا معتدل و مرطوب گسترش دارد در مناطق گرم نیز دیده می شود. عامل بیماری سیاهک پنهان گندم به گونه های مختلف حمله می کند. قارچ عامل بیماری از خانواده تیله سیاسه Tiletiaceaeو جنس تیله سیا Tilletiaمی باشد و سه گونه از این جنس به گونه های مختلف گندم و چاودار حمله می کند که عبارتند از :

نشانه های بیماری علائم بیماری در مزرعه کم و بیش با کوتاه ماندن طول ساقه و گاهی کاهش تعداد برگ ها، همچنین کوچک ماندن آنها مشخص می شود، معمولا در ساقه سالم شش تا هشت ردیف برگ وجود دارد که در ساقه بیمار تعداد آنها به حدود چهار عدد می رسد، این تغییر را به کیفیت نانیسم Nanisme نسبت میدهند،

زندگی انگل در موقع خرمن کوبی، اسپورها (کلامیدوسپورها) از دانه های آلوده به علت خرد شدن آزاد شده و به روی دانه گندم قرار می گیرند. گاهی کلامیدوسپورها در سطح خاک ریخته وبذور را هنگام کاشت آلوده می کنند. قوه نامیه کلامید وسپورهای این قارچ زیاد و گاهی اوقات 10 تا 12سال می باشد. همزمان با فعالیت رویشی دانه گندم کلامیدو سپورها هم فعالیت خود را آغاز نموده و از راه کوتیکول و با کلاهک جوانه انتهائی به بین سلول های گیاهی رسوخ کرده و خود را به جوانه مرکزی گیاهچه می رسانند. از این هنگام عامل بیماری تا زمانی که سنبله ها تشکیل کردند همراه با رشد بافت میزبان رشد کرده و داخل تخمدان شده، تخمدان ها را آلوده و بیمار می نمایند.

با توجه به نحوه زندگی قارچ عامل بیماری، با صرفه ترین راه مبارزه، ضدعفونی بذور گندم قبل از کاشت می باشد و برای این منظور از سمومی که بر اساس پنتاکلر ونیتروبنزن است می توان استفاده نمود مانند تریتیزان، ویتاواکس و غیره به نسبت ۱ تا ۲ در هزار.

سیاهک برگی گندم Urocyslis trilici = Tuburcinia tritici

قارچ عامل بیماری سیاهک برگی گندم به انواع ارقام گندم حمله می کند. در ایران برای اولین بار در سال ۱۳۲۸ در ورامین مشاهده شده و در حال حاضر در نواحی جنوب غربی و آذربایجان همه ساله بروز می نماید. در شرایط فعلی میزان خسارت بیماری زیاد نمی باشد. درصد میزان آلودگی در سالهای مختلف بر حسب شرایط محیطی متفاوت و متغیر است.

نشانه های بیماری علائم بیماری در روی اندام های بیرونی گندم به خصوص برگ ها و غلاف و بندرت در روی ساقه و سنبله بروز می نماید. معمولا در روی برگ های بالائی بوته، جوش یا پوستول های خطی و کشیده باریک و نامنظم ولی تقریبا موازی با رگبرگ ها به رنگ تیره ظاهر می شود. با گسترش بیماری برگ های پائینی و دیگر برگ ها آلوده شده و برخی از برگ های بیمار باریک و تسمه ای می شوند. پوشش بیرونی جوش ها به تدریج پاره شده و اسپورها آزاد می گردند. چنانچه حمله بیماری شدید باشد در بوته های بیمار سنبله تشکیل نشده و یا منحصرة سنبلک های پائینی رشد می کنند و دانه معدودی را پدید می آورند. زندگی انگل هنگام خرمن کوبی کلامیدوسپورها آزاد شده و توسط باد به روی دانه های گندم قرار می گیرند. آلودگی گیاه در موقع جوانه زدن دانه گندم اتفاق می افتد. مخصوصا هنگامی که اولین برگ از انتهای ساقه چه خارج می شود. بنابراین همزمان با فعالیت رویشی دانه گندم کلامیدوسپورها هم فعالیت خود را شروع کرده و داخل نسوج گیاه می گردند.

مبارزه با توجه به زندگی انگل و نحوه استقرار کلامیدوسپورهای قارچ عامل بیماری در روی بذور در سطح خاک، برای جلوگیری از ایجاد آلودگی و انتشار بیماری و خسارت

روشهای زیرتوصیه می شود. -۱ ضدعفونی بذر گندم همانند سیاهک پنهان گندم. ۲ – رعایت اصول آیش و تناوب. -۳ کاشت ارقام مقاوم

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

سفیدک سطحی غلات

فرم جنسی Erysiphe graminis غیرجنسی Oidium monilioides

قارچ عامل بیماری به تعداد زیادی از گیاهان خانواده گرامینه وحشی حمله کرده و برخی از ارقام این قارچ در روی گیاهان تا اندازه ای به طور انحصاری و تحت شرایط مخصوصی زندگی می کنند عامل بیماری سفیدک سطحی در اکثر مناطقی که کشت گندم و جو مرسوم است همه ساله بروز می کند. مخصوصا در سال هایی که در اواخر فروردین و اردیبهشت و اوایل خرداد نزولات آسمانی زیاد باشد، بیماری با شدت زیادتر ظهور و طغیان می کند. بنابراین با توجه به شرایط اکولوژیکی، شدت حمله بیماری می تواند در سال های مختلف متفاوت باشد.

نشانه های بیماری

معموال علائم بیماری در آغاز روی قسمت های پائینی ساقه و برگ ها نمایان می شود، در صورتی که شرایط محیطی از نظر رطوبت مساعد باشد، قسمت های دیگر گیاه مانند برگهای بالائی ساقه و سنبله ها مورد حمله قرار می گیرند. به طور کلی در سطح پهنک و نزدیک رگبرگ ها لکه های پراکنده کوچک و کشیده، پوشیده از پوشش تار عنکبوتی سفیدرنگی تشکیل می شود، لکه ها به تدریج بزرگتر شده و به یکدیگر متصل می گردند به نحوی که تمام عرض برگ را فرا می گیرند. در ابتدا رنگ این پوشش تار عنکبوتی سفید روشن بوده و به تدریج با افزایش ضخامت پوشش تار عنکبوتی رنگ آن به خاکستری چرک و سرانجام به رنگ قهوه ای روشن در می آید

مبارزه

۱ – مراقبت های زراعی ۲ – استفاده از ارقام مقاوم. -۳ در مناطقی که میزان خسارت زیاد و بیماری سابقه چندین ساله دارد می توان از ترکیبات گوگردی با کاراتان استفاده نمود. اما در این مورد به نظر می رسد، به علت گرانی سم و تراکم و انبوهی بوته، عملیات مربوط به سمپاشی مشکل و نارسا باشد

سپتوریوز برگ گندم

قارچ عامل بیماری سپتوریوز گندم، انگل برگ های گندم است و این بیماری در استانهای خوزستان، کرمانشاه، آذربایجان، مازندران و گرگان، خراسان، سیستان و بلوچستان کرمان و مرکزی گسترش دارد و همه ساله با شدتهای متفاوتی بروز می کند

نشانه های بیماری

زمان بروز اولین نشانه های بیماری بر حسب رقم گیاه و شرایط آب و هوایی منطقه در سال های مختلف متفاوت بوده و به اشکال مختلف بروز می کند. گاهی به صورت لکه های کوچک کرد یا بیضی رنگ پریده و به طور پراکنده روی برگ ها و غلاف ظاهر می شود و در موارد دیگر لکه های متعدد بزرگ و به صورت نوارهای مستطیل شکل، پهنه برگ را می پوشاند. در روی برگ های اولیه که با خاک در تماس هستند ابتدا لکه های کوچک رنگ پریده ظاهر شده و به تدریج بزرگ و به رنگ زرد در می آیند. نسوج آلوده و بیمار، در محل لکه ها با پیشروی شدید بیماری خشک و سربی رنگ شده و حاشیه آنها بتدریج قهوه ای می شوند. با گسترش بیماری در روی اندام های گیاه در صورت وجود شرایط مناسب در سطح لكه ها نقاط سیاه رنگ کوچکی که اصطالحا پیکنید می گویند تشکیل می گردد. به طور کلی علائم بیماری در مناطقی که کشت پائیزه انجام می گیرد، از اواخر آذر و اوایل دی ماه ظاهر می شود

زندگی انگل

بر اساس بررسی های محققان عامل بیماری سپتوریوز گندم در ایران سپتوریاتری تیسی است و آلودگی اولیه از طریق خاک صورت می گیرد. معمولا دوره کمون بیماری بین شش تا ۱۰ روز است و پیکنیدها پس از ۱۵ تا ۲۰ روز تشکیل می گردند. قارچ عامل بیماری در تابستان پس از برداشت محصول به صورت پیکنید روی بقایای محصول، کاه و کلش آلوده روی خاک در مزرعه باقی می ماند و در پائیز با شروع بارندگی های پائیزی پیکنیورسپورها پس از خروج از پیکنید جوانه می زند و آلودگی ایجاد می کنند.

مبارزه

مبارزه : در مبارزه شیمیائی با بیماری سپتوریوز گندم ترکیبات متعدد شیمیائی مانند مانب، مانکوزب، بنومیل کاربندازیم یا میشوورال (ایپرودیون + کاربندازیم )تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس استفاده می شود ولی به طور کلی در شرایط ایران با توجه به کمی بهای گندم و پائین بودن مقدار محصول در هکتار کمتر قابل استفاده می باشد و منحصرا استفاده از ارقام مقاوم، حذف بقایای گیاهی در مزرعه و از بین بردن علفهای هرز گرامینه حساس، توصیه می شود.

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)، کاربندازیم (میشوزیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین  تهیه نمایید. جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های 09935544364 و    02636610066 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.