کاشت ، داشت و برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

۰۴ اسفند ۱۴۰۳

تعداد نظرات: 35

تعداد بازدید: 63

sabzavar403

مرغوب ترین قارچ کش های

میشوکاپ (اکسی کلرور مس)، میشو ساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)،کاربندازیم (میشو زیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال)

حشره کش های

میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور)

را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید.

جهت خرید عمده و مشاوره با شماره تماس های

09935544364 و 02636610066

با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

شرکت شیمیایی

سبزآور پردیس

کاشت ، داشت و برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

گوجه فرنگی گلخانه ای و محصولات تبدیلی آن یکی از مهم ترین محصولات صنایع تبدیلی در جهان است تولید این محصول در گلخانه شرایط خاصی داشته و جهت آشنایی با روش های علمی کاشت تا برداشت و مبارزه با آفات و بیماری های گوجه فرنگی با ما همراه شوید امید است مطالب این مقاله مثمرثمر واقع گردد.

گوجه فرنگی یا بادمجان رومی با نام علمی( Solanum lycopersicum) یکی از سبزیجات سرخ‌رنگ و خوش‌بو و آبدار است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است که طی دوره استعماری اسپانیا به سایر نقاط جهان منتقل شد. انواع مختلف این گیاه امروزه در سراسر جهان پرورش داده می‌شود. گوجه فرنگی از نظر علم گیاه‌شناسی و داشتن هسته در دسته میوه جات محسوب می‌شود. گوجه فرنگی دارای خواص و مزایای بسیار مناسبی برای بدن می‌باشد و از ارزش غذایی بالایی برخوردار است، همچنین استفاده از گوجه کمک شایانی به درمان برخی بیماری‌ها می‌کند. کشت و پرورش این گیاه به‌طور کلی، مساحتی حدود سه میلیون هکتار را به خود اختصاص داده است، که نزدیک یک‌سوم کل مساحت مختص به کشت تره‌بار در جهان است. هرچند که گوجه فرنگی در علم گیاه‌شناسی یک میوه است، در علم کشاورزی اغلب به‌عنوان تره‌بار(سبزیجات) شناخته می‌شود. به علت اهمیت اقتصادی، این گیاه موضوع تحقیق و پژوهش‌های بسیاری قرار دارد و در علم ژنتیک به‌عنوان یکی از گیاهان الگو شناخته می‌شود. تحقیقات انجام‌شده بر این گیاه در سال ۱۹۹۰ به تولید نخستین نوع تراریخته مجاز برای مصرف و تجارت در ایالات متحده آمریکا انجامید.

مراحل رشد گوجه‌فرنگی

مراحل رشد گوجه گلخانه ای را به ۵ مرحله تقسیم می‌کنند که عبارتند از:

جوانه‌زنی و رشد اولیه تا خروج ریشه‌چه.
رشد دانهال تا اتنقال نشا به محیط جدید.
رشد رویشی تا بازشدن اولین گل‌ها.
میوه‌دهی زودرس از بازشدن اولین گل‌ها تا چیدن اولین میوه.

انواع گوجه‌فرنگی بر اساس عادت رشد

رقم‌های گوجه گلخانه ای با رشد معین به جوانه گل ختم می‌شوند و مخصوص هوای آزاد هستند. رقم‌های با رشد متوسط نیز مخصوص هوای آزاد هستند، اما رقم‌های با رشد نامعین رشد طولی خود را به‌صورت نامحدود ادامه می‌دهند و مخصوص کشت گلخانه‌ای هستند.
رقم‌های مورداستفاده در گلخانه باید دارای ویژگی‌های زیر باشند:

تولید محصول خوب در شدت نور کم
رشد رویشی و گلدهی در دماهای پایین
مقاومت و میوه‌دهی خوب در شرایط نور کم و دماهای پایین
میوه‌دهی با کیفیت بالا در شرایط نامطلوب
مقاومت به بیماری‌ها از جمله ویرویس موزاییک توتون

زمان کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

میوه‌ی رقم‌های گوجه فرنگی گلخانه ای به رنگ زرد، قرمز و صورتی دیده می‌شوند. همچنین از نظر شکل به شکل‌های گیلاسی، گلابی و میوه درشت (رقم بیف استیک که وزن میوه تا ۲۰۰ گرم می‌رسد) تقسیم بندی می‌شود.

انواع کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

زمان کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای، با توجه به نوع و خصوصیات رقم، شرایط محیطی موجود، عوامل اقتصادی و… مشخص می گردد تا بهترین بازده کمی و کیفی بدست آید. توصیه می شود کشت زمانی انجام گیرد که فصول نامساعد در آغاز فصل کشت یا آخر فصل برداشت باشد. کاشت محصول باید طوری معین گردد که عرضه اولیه محصول بالاترین قیمت را داشته باشد. با توجه به این امر دو کشت بهاره و پاییزه در طی سال ممکن است.

کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای هم به دو صورت بذری(مستقیم) و هم نشا صورت می پذیرد. لازم به ذکر است توصیه نمی گردد گوجه فرنگی و فلفل به صورت مستقیم بذر در گلخانه کشت گردد. کشت مستقیم بذر باعث کاهش هزینه نشا و کاهش مدت زمان کاری می گردد اما بذر بیشتری برای ایجاد تعداد بوته های یکسان مصرف شده و هزینه خرید افزایش می یابد.

انتخاب رقم برای کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

انتخاب رقم مناسب در محصول نهایی حایز اهمیت است. معمولاً ارقام باید دارای خصوصیات مطلوبی همچون تحمل نسبی به آفات و بیماری ها و سایر تنش ها باشند.

گوجه فرنگی درای ارقام پارتنوکارپ و غیر پارتنوکارپ است ؛ ارقام پارتنوکارپ فقط گل ماده و میوه فاقد بذر تولید می کند. دارای واریته های متعددی از نظر شکل میوه، رنگ آن و کیفیت و همچنین تحمل به شرایط مختلف می باشد. از نظر عادت رشد گوجه فرنگی به سه گروه تقسیم می شود:

ارقام رشد محدود یا معین

این ارقام برای کشت در فضای باز استفاده می شود و رشد آن ها به جوانه گل ختم می شود. معمولاً به ازای هر دو برگ یک گل آذین دارد و در انتهای هر شاخه فرعی نیز پس از تولید دو تا سه برگ یک گل آذین به وجود می آید و رشد گیاه متوقف می شود. دوره باردهی در این ارقام کوتاه است.

ارقام رشد نامحدود یا نامعین

این ارقام معمولاً در داخل گلخانه و مزرعه کشت می شود که حالت رونده دارند و معمولاً به ازای هر سه برگ یک گل آذین وجود دارد و جوانه انتهایی به رشد خود ادامه می دهد. گل آذین در گوشه های ساقه اصلی و فرعی به وجود می آید و تا زمانی که شرایط مناسب باشد بوته به رشد خود ادامه می دهد.

ارقام رشد نیمه محدود یا شبه معین

در این ارقام به ازای هر سه برگ یک گل آذین وجود دارد و در نهایت در جوانه انتهایی نیز یک جوانه گل تولید می شود. برای کشت های کوتاه مدت گلخانه ای که حداکثر تولید را داشته باشد در پاییز مناسب می باشد. البته این ارقام بیشتر در هوای آزاد کشت می شوند.

محصول گوجه فرنگی به صورت تازه خوری، رب، کنسرو و … مصرف می شود. بنابراین اولین تقسیم بندی بذر گوجه فرنگی بر اساس نحوه مصرف آن به صورت تازه خوری و صنعتی می باشد.

معمولاً ارقام گلخانه ای به مصرف تازه خوری می رسد. اما برداشت های پایانی آنها به لحاظ شکل های مختلفی که دارند به مصرف صنعتی می رسد. دومین تقسیم بندی گوجه فرنگی بر اساس هم رسی است که به سه دسته هم رس، غیر هم رس و بینابین تقسیم می شود. در ایران در برداشت های طولانی مدت از واریته غیر هم رس و در برداشت های کوتاه تر از واریته های بینابین استفاده می شود. سومین تقسیم بندی گوجه فرنگی بر اساس وزن میوه صورت می گیرد.

به طور مثال گوجه چری با وزن ۵ تا ۲۰ گرم تا گوجه هایی به وزن ۲۵۰ گرم با توجه به سلیقه مصرف کننده تولید می شود که در گوجه های سنگین تر زمان بیشتری برای رسیدن به مرحله باردهی نیاز است. بطور مثال، گوجه چری حدود ۶۰ روز پس از نشای کاری به اولین برداشت می رسد. می توان گفت برای انتخاب واریته باید اندازه و رنگ میوه، زودرسی یا دیررسی، تحمل به آفات و بیماری ها و… را مد نظر قرار داد و رقم مناسب را انتخاب نمود. به طور مثال اگر هدف چیدن گوجه به صورت خوشه ای باشد، از رقم کلاستر استفاده می گردد.

برخی از ارقام گوجه فرنگی گلخانه ای عبارتند از:

گیلاسی (Cherry): که دارای میوه های ریز هستند.

شقایق: زودرس، غیرهمرس، بوته های قوی، میوه های گرد، سفت، باردهی فراوان.

ویندور (Vendor): دارای میوه های متوسط با پوست ضخیم و کیفیت بالا، تحمل به بیماری های ویروسی و لکه برگی ولی به پوسیدگی ریشه و کپک خاکستری حساسیت دارد.

باربارا (Barbara): دارای عملکرد بالا و طعم عالی است. به بیماری های لکه باکتریائی، فوزاریوم و ورتیسلیوم متحمل است.

شیمشک (Simesk): دارای بوته های بسیار قوی، قابلیت سازگاری بالا، ۵ تا ۶ میوه در هر خوشه، وزن متوسط میوه ۲۱۰ تا ۲۵۰ گرم و متحمل در برابر فوزاریوم و ورتیسلیوم می باشد.

مراحل کاشت

امروزه تمایل زیادی به کشت ارقام چری یا گیلاسی با باردهی خوب و رنگ های متنوع و شکل های مختلف و بازار پسندی مناسب است.

خاک مناسب برای کاشت گوجه گلخانه ای باید زهکشی مناسب داشته، غنی از مواد مغذی بوده و pH آن بین 6 تا 6.8 باشد . از مخلوط خاک باغچه، کود پوسیده دامی و کمپوست برای آماده‌سازی خاک استفاده می گردد.

بعد ازشخم زمین گلخانه بهتر است به ازای هر 1000 متر، 5 تن کود حیوانی پوسیده، 1 تا 5/1تن کود مرغی پوسیده، 50 کیلو سولفات پتاسیم گرانوله و 50 کیلو سوپر فسفات تریپل به زمین اضافه گردد و شخم زده شود و با دستگاه لولر کاملا مسطح گردد. به عنوان مثال، در مراحل اولیه کاشت، تأمین فسفر بالا برای گیاه ضروری است. فسفر نقش مهمی در توسعه ریشه‌ها و شروع قوی رشد گیاه دارد.

ضدعفونی خاک قبل از کاشت نشاء

ضدعفونی کردن خاک را می توان مهمترین مرحله قبل از کاشت دانست. 2 روز قبل از کاشت نشا باید بستر کاشت با قارچکش و حشره کش ضدعفونی گردد. قارچ کش هایی که برای ضدعفونی خاک استفاده می شود عبارتند از میشوورال( ایپرودیون کاربندازیم)، میشوساید (کاپتان)، کاربندازیم (میشو زیم) تولید شرکت سبزآور پردیس و متالاکسیل مانکوزب که همه قارچ کش ها با غلظت 2 تا 3 در هزار و یا 300 تا 500 گرم برای 1000 متر سطح از طریق آب آبیاری استفاده می گردد.

مرحله دوم استفاده از سموم حشره کش است که تخم لارو و شفیره حشرات اغشته به کود دامی و خاک را از بین می برد که می توان از حشره کش های دی کلرووس (ددواپ) میشومترین (دسیس) تولید شرکت سبز آور پردیس با غلظت یک تا 2 در هزار استفاده نمود.

انتقال نشا به گلخانه

قبل از کاشت، نشاها بهتر است ابتدا به محلول قارچکشی مانند میشو کاپ (اکسی کلرور مس) و میشوبردوکس ( مخلوط بردو) تولید شرکت سبزآور پردیس آغشته شود سپس به بستر اصلی انتقال یابد.

برای ریشه زایی و ریشه دوانی بهتر می توان از کودهای مایع رشد ریشه حاوی هیومیک اسید و مقادیر بالای فسفر و پتاسیم و عناصر ریز مغذی استفاده نمود (10-52-10).

ضدعفونی کردن خاک و محیط در دو مرحله و در دو روز متوالی و زمان دو روز قبل از کشت نشاء باید صورت پذیرد.

نکته مهم” قبل از ضدعفونی کردن، خاک کاملا سیراب شود..

درکشت پاییزه کشت نشاء بهتر است در عصر انجام شود زیرا در تابستان به علت دمای بالا و نور مستقیم، گیاه رطوبت زیادی را از دست می‌دهد و از آنجایی که هنوز در خاک مستقر و با آن سازگار نشده‌، دچار تنش می‌شود. انتقال و کشت عصرانه نشاء‌ها در تابستان این فرصت را به گیاه می‌دهد تا در خنکی شب با خاک سازگار و مستقر گردد.

در کشت بهاره چون کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای در پاییز انجام می‌گیرد، می‌توان از ابتدای روز فرآیند کاشت آغاز شود.

مراحل داشت

مراقبت های پس از کاشت شامل بررسی مداوم گلخانه و بوته ها، آبیاری و اجزای یک برنامه کودی برای گوجه فرنگی گلخانه ای است. بعد از آبیاری اولیه ،حدود یک هفته تا 10 روز پس از کاشت آبیاری قطع می شود تا ریشه در خاک کاملا نفوذ نماید.

هرس گیاه

هرس گیاهان یکی از راهکارهای مؤثر برای افزایش چند برابری محصولات است. این موضوع برای گیاه گوجه‌فرنگی نیز صادق است. اگر از رقم‌هایی که بوته کوتاهی دارند، استفاده شود هرس کردن آنها ضروری نیست، زیرا اندازه‌شان از حد معینی بیشتر نمی‌شود. اما اگر از رقم‌هایی استفاده گردد که نیاز به قیم دارند و ارتفاع زیادی می‌گیرند، باید هرس انجام گیرد تا میزان محصولات تولیدی افزایش یابد. در طول دوره رشد شاخه‌های جانبی گیاه را به صورت دستی حذف شود تا فقط ساقه اصلی گیاه باقی بماند. هر خوشه نباید بیشتر از 6 عدد میوه داشته باشد. همچنین میوه‌های ریز که فرایند رشد آن‌ها متوقف شده است حذف شود.

یکی از پر اهمیت ترین چالش های گلخانه دار در پرورش گوجه فرنگی مشکلات فرآیند گرده افشانی است. در طبیعت و حالت طبیعی گیاه گوجه فرنگی می‌تواند توسط زنبور یا شرایط طبیعی گرده افشانی کند ولی با توجه به اینکه گلخانه یک محیط کنترل شده و محدود است باید برخی اقدامات فرآایند گرده افشانی صورت پذیرد. بهترین توصیه برای این کار استفاده از یک دمنده برای ایجاد باد مصنوعی و هدایت کردن آن در داخل گلخانه است .

برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

از مهم ترین نکات در مدیریت گلخانه کنترل دما و رطوبت، مبارزه با آفات و بیماری ها و کوددهی اصولی و به موقع است.

میزان برداشت گوجه فرنگی در هر متر مربع گلخانه بطور متوسط از 21 کیلوگرم یا 40 کیلوگرم در هر بوته است.

انبار مانی

به طور معمول، گوجه فرنگی رسیده را می توان برای دو هفته و گوجه فرنگی نیمه رسیده را برای دو تا چهار هفته نگهداری کرد.

کود مناسب برای قبل از کاشت گوجه و برنامه کودی گوجه فرنگی گلخانه ای

بهبود ساختار و نیتروژن دهی خاک

استفاده از ورمی‌ کمپوست ، یک روش آلی و پایدار برای بهبود ساختار خاک است. لازم است قبل از کاشت، ورمی ‌کمپوست را با خاک مخلوط گردد. معمولاً نسبت وزنی ۱۰-۲۰ درصد ورمی ‌کمپوست به خاک مناسب است.

این کود بیولوژیک حاوی میزان فراوان نیتروژن، پتاسیم، فسفر و مواد معدنی دیگر است و برای کشت های گلخانه ای به خصوص گوجه فرنگی مناسب می باشد.

کود دهی بعد از کاشت نشاء گوجه با هیومیک اسید و فسفر بالا

هیومیک اسید از لجن کمپوست و برگ‌ های خوراکی ساخته شده و از آن به عنوان یک نوع کود آلی نام می برند. استفاده از هیومیک اسید موجب افزایش کیفیت خاک شده و می تواند جذب عناصر ماکرو ومیکرو را افزایش دهد. عموما گلخانه داران قبل از کاشت نشا گوجه و یا با اولین آب آبیاری بعد از کاشت هیومیک اسید را به خاک اضافه می کنند. معمولاً برای هر متر مربع از خاک به صورت خاک پاش، ۲۰-۳۰ گرم هیومیک اسید کافی است.

کود های آلی، به تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای کمک می کند و گیاه تحمل بیشتری پیدا می کند. برای مثال در برابر تنش ‌های محیطی مانند خشکی یا حملات آفات متحمل خواهند بود. با افزایش ترکیب مغذی محصولات، کود می‌ تواند به بهبود کیفیت میوه‌ها، رنگ، عطر، و طعم آنها کمک کند. مصرف این کود ممکن است تأثیر مستقیمی بر روی ساختار و کیفیت برگ ‌ها داشته باشد. این می ‌تواند به جلوگیری از بیماری‌ها و آلودگی‌های برگی کمک کند.

بهترین زمان مصرف کود اوره برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای

استفاده از کود اوره در مرحله رشد

کود اوره به عنوان یک منبع نیتروژن برای گیاهان استفاده می ‌شود. این کود معمولاً در مراحل رشد رویشی گیاهان که نیاز به نیتروژن بیشتر است، استفاده می گردد. این مراحل عبارتند از فاز رشد اولیه، تولید برگ و در نهایت تشکیل میوه.

استفاده از کود در مرحله تولید برگ و میوه

مرحله دوم زمانی استفاده می ‌شود که گیاه بزرگ ‌تر شده و به فاز رشد برگ و میوه وارد می‌ شوند. در این مرحله نیز کود اوره می‌تواند به عنوان یک منبع نیتروژن برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای مفید باشد.

استفاده از کود در مرحله کاشت نشا

کود اوره معمولاً در دو مرحله مصرف می‌ شود. مرحله اول بعد از کاشت نشاء است. در این مرحله، کود اوره به عنوان منبع ازت برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای مفید استفاده می شود.

کود هایی که تاثیر بسزایی در گلدهی گوجه گلخانه ای دارد

کود میکرو کامل :

کود میکرو حاوی مواد مغذی مانند آهن، روی، مس، منگنزو مواد معدنی دیگر است. این کود به تغذیه کامل گوجه فرنگی گلخانه ای کمک می کند. این مواد مغذی اغلب برای توسعه و رشد گیاهان بسیار حیاتی هستند. برای مثال، آهن برای تشکیل کلروفیل و روی برای فعالیت آنزیم‌ های مهم در تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای ضروری هستند. این مواد مغذی به تشکیل گلها و میوه‌ ها کمک می کنند. همچنین میزان محصول در مرحله گلدهی را افزایش می دهند. به خصوص آهن که می‌ تواند در فرآیند تولید کلروفیل موثر باشد.

کود مخصوص گلدهی:

مصرف این کود در مرحله گلدهی و تشکیل میوه باعث می شود گیاه عملکرد بهتری داشته باشد. این نوع کود ها معمولاً حاوی فسفر و پتاسیم است که برای تشکیل گلها و میوه‌ها ضروری هستند. این کود می ‌تواند به تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای کمک کند و باعث رشد بهتر آن شود. برخی از کود های مخصوص گلدهی موادی دارند که در تنظیم گلدهی و توسعه میوه مؤثرند و باعث بهتر شدن تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای می شوند. روش مصرف کود مخصوص گلدهی به صورت کود آبیاری یا به صورت برگپاش صورت می‌ گیرد.

با افزایش ترکیب مغذی میوه‌ ها، کود میکرو کامل می ‌تواند به بهبود کیفیت میوه ‌ها کمک کند. این کود علاوه بر مناسب بودن برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای به براق تر بودن آن هم کمک می کند. همچنین به گیاهان کمک می کند تا تحمل بیشتری در برابرتنش ‌های محیطی داشته باشند.

برای درشت شدن میوه از چه کودی استفاده شود؟

پتاسیم یکی از سه عنصر اصلی برای برنامه غذایی گیاه است که باید در تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای باشد و نقش موثری در درشت ‌تر شدن و درصد قند و تنظیم ترشی و شیرینی میوه دارد. پتاسیم از مشکلات مرتبط به نیتروژن اضافی جلوگیری می کند و منجر به بهبود سایز میوه‌ می گردد. توجه به نیاز گیاهان و شرایط محیطی به بهره‌ وری بهتر از پتاسیم در تغذیه گیاهان کمک می کند. برای استفاده درست کود پتاس بالا برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای مراحل زیر اجرا گردد.

تعیین نیاز گیاهان: در ابتدا، بر اساس آزمون خاک و آب نیاز گیاه مشخص گردد

تعیین زمان مناسب: بهترین زمان برای اعمال کود حاوی پتاسیم ممکن است در مراحل مختلف رشد گیاهان متفاوت باشد. در گلخانه، اعمال پتاسیم به میزان بیشتر در مرحله گلدهی و تشکیل میوه معمولاً حیاتی است.

**تعیین نیاز گیاهان: در ابتدا، باید نیاز تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای را تعیین گردد. این نیاز ها ممکن است بر اساس تجربه کشاورز و یاآزمایش ‌های خاک و برگ باشد.

روش اعمال: معمولاً پتاسیم به عنوان کود به خاک برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای اعمال می‌ شود. می توان ‌از کود های حاوی پتاسیم مایع یا پودری استفاده شود و به عنوان تغذیه برگی با استفاده از محلول‌ های مخصوص به گیاهان اعمال نمود.

بهترین کود برای رنگ آوری میوه گوجه فرنگی گلخانه ای

کود های مخصوص گوجه‌ فرنگی می ‌توانند تأثیرات مثبتی بر روی میوه‌ها و گیاهان داشته باشند. تأثیرات این کود ها به شرایط خاص گلخانه و نیازهای گیاهان بستگی دارند. کود های مخصوص تغذیه گوجه ‌فرنگی گلخانه ای معمولاً حاوی اجزا مغذی مثل نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم هستند. همچنین نیاز به مواد معدنی مثل آهن، روی و منگنز هم دارند. این مواد مغذی می ‌توانند به گیاهان کمک کنند تا رشد بهتر و میوه‌ های بهتری داشته باشند. در روند رشد گیاه این نوع تغذیه برای گوجه فرنگی گلخانه ای بسیار مناسب است.

این کود باعث تقویت رشد بوته‌ ها، تشکیل گل‌ ها، و رنگ آوری میوه ‌ها می شود. اجزا مغذی مثل فسفر و پتاسیم در تولید میوه‌ ها تاثیر دارد. فسفر به توسعه ریشه‌ ها و پتاسیم به تشکیل میوه ‌ها و تقویت ساختار گیاه کمک می ‌کند. این کود ها در بهبود تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای نقش بسیاری دارند. به عنوان مثال، پتاسیم برای بهبود رنگ و طعم میوه ‌ها خوب است. به خصوص در مواردی که کمبود پتاسیم وجود دارد. مصرف این عنصر مغذی می ‌تواند از به تأخیر رسیدن رنگ‌ دهی میوه‌ ها جلوگیری کند.

کود های لازم برای زود رسی گوجه فرنگی

کود پتاس بالا و سولوپتاس می تواند به زودرسی گوجه کمک کند. همچنین در تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای موثر باشد. کود پتاس بالا و سولوپتاس اغلب حاوی پتاسیم (K) هستند که یکی از عناصر مغذی مهم برای گیاهان است. استفاده از این کود ها به عنوان منابع پتاسیم می ‌تواند تأثیرات مختلفی بر روی گوجه ‌فرنگی داشته باشد. پتاسیم یکی از عناصر مغذی اصلی برای رشد و توسعه گیاهان است. استفاده از کود پتاس بالا و سولوپتاس به تقویت رشد بوته‌، تشکیل گل‌، و توسعه میوه ‌ها کمک کند. استفاده از کود پتاس بالا و سولوپتاس در تسریع رشد گیاهان تاثیر دارد. موجب زودرسی میوه می گردد. باید توجه داشت که استفاده از هر کود باید با توجه به تحلیل خاک، نیاز و شرایط محیطی انجام شود. همچنین، مقدار مناسب پتاسیم و زمان مصرف باید با دقت تعیین شوند.

پتاسیم یکی از سه عنصر اصلی برای برنامه غذایی گیاه است که باید در تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای باشد. پتاسیم می ‌تواند به درشت ‌تر شدن میوه‌ ها کمک کند. همچنین در تنظیم ترشی و شیرینی میوه نیز نقش دارد. همچنین، پتاسیم می‌تواند به جلوگیری از مشکلات مرتبط با نیتروژن اضافی کمک کند. در نتیجه به بهبود درشت ‌تر شدن میوه‌ها منجر می شود. توجه به نیاز گیاهان و شرایط محیطی به بهره‌ وری بهتر از پتاسیم در تغذیه گیاهان کمک می کند. برای استفاده درست کود پتاس بالا برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای دستورات تغذیه ای زیر اعمال شود.

راه های رفع کمبود کلسیم گوجه فرنگی و جلوگیری از پوسیدگی آن

توصیه می شود برای رفع کمبود کلسیم جلوگیری از پوسیدگی باید از کود کلسیم مایع استفاده شود که معمولاً حاوی دو مدل کود کلسیم کلرید یا کلسیم نیترات است و به عنوان یک منبع سریع کلسیم عمل می ‌کند.

کود مخصوص گوجه فرنگی

می توان از فیسول پتاسیم 36:12:12 : حاوی ریز مغذی به عنوان یکی از کودهای مخصوص گوجه فرنگی نام برد.

نیتروژن یکی از درشت مغذی‎های اولیه مورد نیاز گیاهان و محصولات کشاورزی می‎باشد. نیتروژن در مراحل اولیه رشد بسیار مهم است و مسوول رشد رویشی است. بدون این عنصر، گیاهان و محصولات کشاورزی دچار زردی برگ، کندی و یا توقف رشد و… می‎شوند. در مقابل، نیتروژن بیش از حد یا مسمومیت با نیتروژن نیز می تواند موجب ایجاد اختلال در میوه دهی شود. به همین دلیل بسیار مهم است که به میزان مکفی از نیتروژن استفاده شود.

‎ فسفر برای تحریک گلدهی و تولید میوه ضروری است اما نباید در مصرف این عنصر در مراحل رشد زیاده‌روی گردد. استفاده بیش از حد از فسفر مانع از جذب نیتروژن در گیاهان شده و در نتیجه رشد ساقه و شاخه و برگ ها با مشکل مواجه می شود.

عنصر پتاسیم به تنظیم فتوسنتز و مهم‎تر از همه، رسیدن مناسب میوه‎ها کمک می‎کند. از طرفی مصرف بیش از حد آن باعث افزایش اسیدیته گوجه فرنگی گشته، به همین دلیل استفاده بهینه از این عنصر ضرورت دارد.

کلسیم، منیزیم، آهن، بور، روی، مس و مولیبدن از دیگر عناصر درشت مغذی و ریز مغذی مفید برای گوجه فرنگی هستند. بنابراین کود مخصوص گوجه فرنگی باید بتواند تمامی این عناصر را در مقادیر مناسب ارائه کند و کمبود خاک را بطور موثری جبران کند.

وجود نیتروژن در کودها می‌تواند بر اسیدی بودن خاک تأثیر بگذارد، بهترین PH خاک برای رشد گوجه فرنگی بین 6.2 و 6.8 می‌باشد.

ارائه یک جدول برنامه کودی برای تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای

نوع کود	زمان مصرف	تاثیر کود
ورمی کمپوست	قبل از کاشت گوجه	بهبود بافت خاک و رشد گیاهان
هیومیک اسید	بعد از کاشت نشاء گوجه	افزایش جذب مغذی‌ها و تقویت گیاهان
فسفر بالا	بعد از کاشت نشاء گوجه	تشکیل ریشه قوی و توسعه میوه‌ها
کود اوره	شرایط زمانی ومحیطی مانند دما و رطوبت خاک در نظر گرفته شود	تأثیر مثبت بر رشد گیاهان
کود حاوی نیتروژن	طبق دستورالعمل تولید کننده	افزایش رشد بوته‌ها
میکروکامل	شروع مرحله گلدهی	بهبود تغذیه گوجه فرنگی گلخانه ای و گلدهی گیاهان
کود مخصوص گلدهی	شروع مرحله گلدهی	تقویت میوه‌دهی و کیفیت میوه‌ها
کود پتاس بالا	طبق دستورالعمل تولید کننده	درشت‌تر شدن میوه‌ها
فیسول پتاسیم 36:12:12 + ریز مغذی	طبق دستورالعمل تولید کننده	رنگ‌آوری میوه ها

این جدول راهنمایی عمومی برای نوع کود، زمان مصرف و تأثیر کود ها بر تغذیه گوجه ‌فرنگی گلخانه ‌ای است.

آفات مهم گوجه فرنگی و روش های مبارزه با آنها

کرم میوه‌ خوار گوجه‌‌ فرنگی

کرم میوه‌ خوار گوجه‌‌ فرنگی ازمهم‌ترین آفات گوجه فرنگی و خسارت‌ بارترین آفت خصوصا در کشت‌های باز است. لاروهای این حشره می‌توانند از گل، جوانه میوه و میوه تغذیه و با ایجاد دالان در میوه از کیفیت و بازارپسندی آن کم کنند.

نام علمی این حشره Helicoverpa armigera و در اصل یک شب‌پره بوده که لاروهای آن به گیاه حمله‌ور می‌شود. این لاروها میوه‌های نارس را برای تغذیه ترجیح می‌دهند. در صورت عدم وجود میوه، این کرم‌ها ممکن است به برگ نیز حمله و از آن تغذیه کنند. یک لارو ممکن است به چند میوه نیز حمله و از آن تغذیه کند.

رنگ لاروها از قهوه‌ای روشن تا تیره بوده و ممکن است دارای خطوط طولی در روی سطح بدن باشند. در اواخر دوره بلوغ این لاروها به رنگ سبز روشن تغییر رنگ پیدا می‌کنند. البته رنگ این لاروها بستگی به دمای محیط و شرایط منطقه‌ای نیز دارد.

لاروها پس از تغذیه و کامل کردن مراحل لاروی به سمت خاک حرکت نموده و در عمق سه سانتی‌متری خاک تبدیل به شفیره می‌شوند. ۷ تا ۱۲ روز بعد از تشکیل شفیره حشرات بالغ از خاک خارج شده و به پرواز درمی‌آیند. این حشرات بالغ تخم‌های خود را به‌صورت انفرادی روی برگ، گل، میوه و ساقه گذاشته و تخم‌ها پس از سه روز تفریخ می‌شوند. لاروها وارد میوه‌ها شده و این چرخه ادامه پیدا می‌کند. این آفت ممکن است به سایر صیفی‌جات نظیر فلفل‌دلمه‌ای و بادمجان نیز حمله کند اما ترجیح نخست این آفت، گوجه‌فرنگی است.

کنترل و ازبین‌بردن کرم میوه‌خوار گوجه‌ فرنگی

کنترل بیولوژیک: از حشره کش میکروبی بر پایه باکتري (Thuringiensis Bacillus) (B.t) تولید شده توسط شرکت هاي مختلف تجاري براي کنترل بیولوژیک این آفت به خصوص در سنین پایین لاروي در سطح وسیع می توان استفاده کرد. از آنجایی که نور خورشید باعث از بین رفتن این باکتري می شود، بهترین زمان کاربرد آن بعدازظهر است که شدت نور خورشید کاهش می یابد. البته بهتر است تا 48 ساعت پس از محلول پاشی بارندگی نباشد. در صورت نیاز، هر 5-7 روز محلول پاشی تکرار شود. در زمان تهیه سوسپانسیون(B.t) بی تی، بهتر است با افزودن سرکه سفید به میزان 5/0 در هزار به آب تانکر شرایط را براي تأثیر بهتر فراهم کرد. زیرا آب قلیایی باعث کاهش اثر (B.t)بی تی می شوند. زنبورهاي پارازیت براکون (Brracon hebator) پارازیت کننده لارو و همچنین تریکوگراما Trichogramma.spp پارازیت کننده تخم آفت را می توان در ساعات اولیه روز در مزرعه رهاسازي کرد. استفاده از این زنبورها درسطح وسیع نتایج خوبی داشته است. ارقام تجاري قدیمی نظیر ردکلود (Cloud Red) و امپریال (Imperial )نسبت به سایر ارقام خسارت کمتري می بینند. برخی واریته هاي مقاوم داراي ماده اي به نام توماتین (Tomatin ) هستند که باعث توقف رشد لارو می شود.

سموم شیمیایی نظیر تیودیکارب، ایندوکساکارب ومیشوپراید( کنفیدور( و میشومترین (دسیس) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس و سایپرمترین +تفلوبنزورون (ایمونیت) به میزان 75/0 در هزار، پیریدالیل (سومیپلئو) به میزان 200 سی سی در هکتار و آزادیراختین (نیمارین، با منشاء گیاهی) درصورتی‌ که قبل از ورود لارو به میوه و در دوز مشخص استفاده شوند، اثر بسیار مطلوبی در کاهش جمعیت این آفت دارد.

کرم برگخوار گوجه فرنگی (کارادرینا)

این آفت یکی از مهم‌ترین آفات گوجه فرنگی محسوب می‌شود و حدود ۵۰ عدد تخم را به صورت دسته جمعی در سطح زیر برگ‌های گوجه فرنگی می‌گذارد.

لاروها به صورت گروهی از سطح پشتی برگ‌های گوجه فرنگی شروع به تغذیه می‌کنند و با خروج از سطح بالایی برگ، به برگ گوجه فرنگی حالتی پنجره‌ای شکل می‌دهند و از تمام پهنک فقط رگ برگ‌ها باقی می‌مانند. در اغلب موارد از محل تغذیه آفت، میکروارگانیسم‌های ثانویه وارد میوه شده و باعث پوسیدگی گوجه فرنگی می‌شود.

پیشگیری و کنترل

می‌توان از تله‌های نوری و نصب تله‌های فرمونی جنسی برای ردیابی و کاهش جمعیت کرم برگ‌خوار گوجه فرنگی استفاده کرد. در مزارع آلوده نیز برای جلوگیری از بروز خسارات این آفت در سال‌های بعد، باید میوه‌های آلوده را جمع آوری کرد و با انجام شخم عمیق و یخ آب زمستانه شفیره‌ها را از بین برد. رهاسازي زنبورتریکوگراما (پاراتوزوئید تخم) حدود 30 %جمعیت آفت را کنترل میکند. میتوان به طور همزمان از B.t نیز استفاده کرد تا لاروهاي آفت را کنترل نماید. در شرایط طغیانی آفت، لازم است از روش هاي شیمیایی براي کنترل این آفت استفاده کرد. بهترین زمان براي کنترل شیمیایی این آفت هنگامی است که تعدادي از تخم ها تفریخ شده و لاروها هنوز در مرحله سن 1 باشند. از آنجایی که تخم ریزي پروانه ها و همچنین خروج لاروها از تخم تدریجی است، تکرار سمپاشی 10 روز بعد از اولین سمپاشی توصیه می شود. سموم توصیه شده براي کنترل آفت هلیوتیس در این مورد نیز کاربرد دارد. یک هفته قبل از انتقال نشاء به گلخانه از محلول 5/0 در هزار میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس پاي بوته ها استفاده شود.

برای کنترل این آفت گوجه فرنگی می‌توان از سموم حشره کش مانند میشوپراید( کنفیدور( و میشومترین (دسیس) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس، آبامکتین (ورتیمک) (6/0 در هزار) ، تیوسیکلام (اویسکت) (75/0 در هزار) ، سیرومازین (تریگارد) (5/0 در هزار) با دوره کارنس 3 روز، در زمانی که تخم‌ها تفریخ شده و لاروها هنوز در مرحله سن یک باشند استفاده کرد.

شته‌ها

شته‌ها قاتل خونی گیاهان هستند. این موجودات ریز و موذی زیر برگ‌ها و پشت ساقه‌ها پنهان می‌شوند و با سرعت عجیبی تولید مثل می‌کنند. آن‌ها با دهان خرطوم مانندشان مواد مغذی گیاهان را خورده و نابودی را برای آنان به ارمغان می‌آورند. این حشرات به طور معمول در اوایل بهار پدیدار شده و به گیاهان گرم یا مرطوب حمله می‌کنند.

شته‌ها ردپاهایی را از خود به جای می‌گذارند. قطعی‌ترین علامت این است که حشرات کوچک سبز، زرد، قهوه‌ای، خاکستری یا سیاهی را در قسمت زیرین برگ‌های گیاه مشاهده شود. اما اگر برگ‌های پیچ‌خورده یا ماده‌‌ای چسبناک به نام عسلک را هم در آن‌ها دیده شود به احتمال زیاد گلخانه مورد حمله‌ی شته‌ها قرار گرفته است. بهترین راه نابودی آن‌ها رها کردن کشفدوزک‌ها در گلخانه و شکار شدن‌شان توسط این حشرات قرمز است.

مبارزه شیمیایی با شته

استفاده از حشره کش های میشومترین (دسیس) و میشو پراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس توصیه می شود؛ البته بهتر است همراه سموم از صابون حشره کش ارگانیک یا روغن چریش استفاده گردد.

مگس‌ سفید

مگس‌ سفید نوعی حشره شیره‌خوار نزدیک به شته‌ها هستند که با مکیدن آب گیاهان و مواد مغذی از برگ‌ها باعث آسیب می‌شوند. این مگس‌ها ریز سفید یا سبز، گیاه جدید را ترجیح می‌دهند، بنابراین به احتمال زیاد آن‌ها را در زیر و اطراف برگ‌های جدید گوجه‌فرنگی دیده می شود.

علائم آلودگی مگس سفید شامل رشد تغییر شکل یا زرد شدن برگ‌ها است. علاوه بر این، برگ‌های چسبنده نشان دهنده وجود عسلک دفع شده توسط مگس‌های سفید است. در حالی که عسلک به تنهایی مضر نیست، می‌تواند منجر به بیماری‌های قارچی مانند کپک دوده شود که می‌تواند گیاهان گوجه فرنگی را از بین ببرد.اگر مگس‌های سفید،همانند شته‌ها را زود تشخیص داده شود، راحت‌تر می‌توان آن‌ها را مدیریت کرد.

کنترل و پیشگیري:

براي پیشگیري از ایجاد خسارت براي گوجه فرنگی فضاي باز باید از شخم عمیق و یخ آب زمستانه جهت از بین برده شفیره ها در خاك استفاده کرد. با اعمال این روش جمعیت آفت بسیار کاهش خواهد یافت. همچنین از بین بردن علف هاي هرز مؤثر خواهد بود. در کشت هاي گلخانه اي خصوصاً در مناطق جنوبی کشور نواسانات جمعیت یکنواخت نبوده و در اوایل فصل رشد (اواسط پاییز) جمعیت آفت کم بوده و اقدامات پیشگیرانه مؤثر خواهد بود. در گلخانه هاي تهیه نشاء با نصب توري با مش 20×10 در سانتی متر مربع از ورود آفت جلوگیري کرده و همچنین نصب کارت هاي زرد رنگ چسبناك در بالاي بوته به تعداد یک کارت در هر دو متر مربع براي پیشگیري و همچنین کنترل جمعیت اولیه آفت مؤثر خواهد بود. در نهایت یک هفته قبل از انتقال نشاء به گلخانه از محلول 5/0 در هزار میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس پاي بوته ها استفاده شود.

کنترل بیولوژیک:

براي کنترل بیولوژیک این آفت می توان از زنبور پارزیتوئید Diglyphus isaea استفاده کرد. این زنبور لارو مگس هاي مینوز را از بین می برد و به آنها فرصت تبدیل شدن به مگس بالغ را نمی دهد.

کنترل شیمیایی:

به علت استفاده بی رویه از سموم غیر مؤثر علیه این آفت این حشره نسبت به سموم مقاومت نشان داده است. در صورت افزایش جمعیت آفت مصرف حشره کش هاي آبامکتین (ورتیمک) (6/0 در هزار) ، تیوسیکلام (اویسکت) (75/0 در هزار) ، سیرومازین (تریگارد) (5/0 در هزار) با دوره کارنس 3 روز، آزادیراختین (نیمارین) 5/1 لیتر در هزار و میشوپراید (کنفیدور) و میشومترین (دسیس) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس به صورت متناوب توصیه می شود.

پروانه مینوز گوجه فرنگی (بید یا توتا گوجه فرنگی)

پروانه مینوز برگ از مهم‌ترین آفت‌های گوجه فرنگی محسوب می‌شود؛ به طوری که خسارت این آفت به محصول گوجه فرنگی ممکن است به ۸۰ تا ۱۰۰ درصد برسد.

این آفت در تمام مراحل رشد گوجه فرنگی به گیاه حمله کرده و در سطح برگ سوراخ‌های ریز و تونل مانند ایجاد می‌نماید. متوقف شدن رشد، خشک شدن انتهای بوته، تغذیه لارو از گوشت میوه و کوتاه شدن بوته گوجه فرنگی از خسارات آفت پروانه مینوز گوجه فرنگی است.

پیشگیری و کنترل

برای ردیابی این آفت می‌توان از تله‌های فرمونی جنسی دلتا و همچنین تله‌های حاوی آب و روغن استفاده کرد. توصیه می‌شود برای کاهش خسارت این آفت، علف‌های هرز را به خوبی کنترل گردد. استفاده از کارت‌های زرد چسبناک در گلخانه برای ردیابی و کنترل این حشره موثر است.

شخم عمیق و یخ آب زمستانه مزرعه نیز نقش مهمی در پیشگیری از ظهور این آفت گوجه فرنگی دارد. رهاسازی زنبور تریکوگراما و استفاده از سموم موثر نیز جهت کنترل بیولوژیک و شیمیایی این آفت گوجه توصیه می‌شود. استفاده از سموم حشره کش شیمیایی مالاتیون، میشو بان (کلرپیریفوس 40 درصد ) و میشو پراید (کنفیدور) تولید شرکت سبزآور پردیس توصیه می گردد.

کرم طوقه بر یا اگروتیس

این آفت در همه مناطق ایران فعالیت داشته و در برخی از سال ها خسارت بسیار شدیدي به محصولات مختلف زراعی وارد می کند. کرم طوقه بر، آفتی چند میزبانه بوده و به محصولات دیگر مانند چغندر قند، ذرت، خیار، پنبه، کدو و گیاهان جالیزي نیز خسارت وارد می کند. حشره آفت و نحوه خسارت کرم طوقه بر و یا شبپره زمستانی با نام علمی Agrotis segetum است. زمستان گذرانی این حشره به صورت لارو در عمق 15-10 سانتی متري خاك بوده که پس از گرم شدن هوا به سطح خاك آمده و با لانه سازي تبدیل به شفیره و شب پره می شود.

حشره کامل در سطح زیرین برگ هاي محصول یا علف هاي هرز تخم گذاري می کند. لاروها روز را زیر خاك پاي بوته ها سپري کرده و در اوایل غروب به تغذیه می پردازند. لاروها از برگ، ساقه و طوقه گیاهان تغذیه می کنند که تغذیه از طوقه گیاه و گیاهچه ها باعث قطع ارتباط بین ریشه و ساقه شده و در نتیجه گیاه پژمرده و خشک می شود . این خسارت اوایل فصل بیشتر قابل مشاهده است. زیرا گیاه در مراحل اولیه رشدي بوده و حساسیت بیشتري دارد. علائم ظاهري بوته هاي آفت زده شبیه به بیماري ناشی از عومل پژمردگی است که با خارج کردن بوته از خاك و مشاهده محل خسارت آفت در طوقه گیاه قابل تشخیص است.

کنترل و پیشگیري:

بهتر است در مناطق خسارتزا تنک کردن دیرتر انجام شود. وجین علف هاي هرز و کولتیواتور زدن در بهار در کاهش جمعیت آفت مؤثر است. در مزارع آلوده شخم عمیق پس از برداشت براي از بین بردن لاروها و استفاده از یخ آب زمستانه توصیه میشود.

کنترل:

براي مبارزه شیمیایی استفاده از سموم سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس یا کلروپیریفوس (دورسبان) به میزان 2 لیتر در هکتار توصیه می گردد.

کنه

یکی دیگر از آفاتی که در مدیریت آفات گلخانه گوجه فرنگی باید به آن توجه کرد، کنه ها هستند. کنه ها عمدتا در آب و هوای گرم و خشک پدید می‌آیند.

این آفات با قرار گرفتن در سطح زیرین برگ‌ها شروع به تغذیه از آن می‌کنند. ساده‌ترین راه برای شناسایی آنها قرار دادن کاغذ سفید زیر برگ و ضربه به آن است. سپس می‌توان کنه‌ها را در حال حرکت روی برگ مشاهده کرد. با سمپاشی حشره کش میشومترین (دسیس) با دوز دو در هزار تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس می توان با این آفت مبارزه نمود.

تریپس

تریپس از جمله آفاتی است که کنترل آن در گلخانه مشکل است. چرا که این نوع آفات تولیدمثل سریعی دارند و علاوه بر این ناقل بیماری‌های ویروسی مانند ویروس لکه‌ای گوجه‌فرنگی و ویروس لکه نکروز هستند. تله‌های چسبنده صورتی رنگ بهترین گزینه برای جذب تریپس هستند. با رعایت اصول بهداشتی در گلخانه، می‌توان از بروز این آفات جلوگیری کرد. از دشمنان طبیعی این آفات می‌توان به کفشدوزک‌ها و کنه‌های خاکزی اشاره کرد.برای مبارزه و کنترل تریپس می توان از حشره کش میشومترین (دسیس) و میشوپراید (کنفیدور) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس استفاده نمود.

چگونه از بیماری‌های گیاه گوجه فرنگی در گلخانه خود پیشگیری شود:

اگر اجازه انتشار یک بیماری داده شود، می‌تواند گیاهان گوجه فرنگی گلخانه‌ای را از بین ببرد یا تولید میوه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. مهمترین گام در حفظ سلامت گیاه این است که به طور منظم آن‌ها را برای علائم تنش یا بیماری بررسی شود و به هر مشکلی رسیدگی گردد. حتی اگر گیاهان علائم قابل مشاهده‌ای ندارند، مهم است که با اقدامات گلخانه‌ای از گسترش بیماری جلوگیری گردد:

اطمینان حاصل شود که گلخانه دارای گردش هوا و تهویه مناسب برای کاهش رطوبت بیش از حد است.
برای بهبود جریان هوا، فضای کافی را بین گیاهان باشد.
از خاک گلدان جدید که دارای زهکشی مناسب و غنی از مواد آلی است استفاده شود.
بهتر است برای جلوگیری از افزایش رطوبت، از آبیاری قطره‌ای استفاده گردد.
ابزار و لوازم گلخانه را استریل شود.
برای کاهش آسیب بافتی و ریشه به گیاهان از گسترش آفات جلوگیری شود.
دمای روز/شب را در گلخانه ثابت باشد.
گیاهان با قارچ کش‌های آلی به طور پیشگیرانه درمان شده، تا انتقال بدون علامت بیماری کاهش یابد.
گیاهان جدیدی که وارد گلخانه می‌شوند را حداقل به مدت دو هفته قرنطینه شوند تا علائم بیماری بررسی گردد.

در نهایت، گیاهان تحت تنش بیشتر مستعد ابتلا هستند، بنابراین می‌توان با حفظ شرایط رشد‌ایده‌آل، از مرگ گیاه گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای جلوگیری نمود. علاوه بر این، از ایجاد آسیب سطحی به گیاهان در زیر و بالای خاک خودداری شود، زیرا ضایعات می‌توانند باعث بیماری شوند.

بیماري هاي مهم گوجه فرنگی

بیماری هاي قارچی

شانکر ساقه آلترناریایی

عامل بیماري قارچ Alternaria alternata f.sp. lycopersici است. نشانه بیماري بر روي بخش هاي هوایی گیاه شامل برگ، دمبرگ، ساقه و میوه مشاهده می شود. نشانه هاي بیماري هم روي میوه نارس و هم میوه رسیده ظاهر می شود . توکسین قارچ در انتهاي رگبرگ ها سبب لکه هاي بافت مرده می شود.

شرایط توسعه بیماري

رطوبت نسبی بالا، بارندگی، آبیاري بارانی، شبنم و زخم هاي ناشی از هرس گوجه فرنگی هاي قیم دار باعث توسعه بیماري می شوند. اگرچه گیاهان فاقد زخم نیز آلوده می شوند. قارچ عامل بیماري در داخل خاك و بقایاي گیاهان آلوده تا فصل بعد حفظ بقاء کرده توسط باد منتقل می شود.

پیشگیري

اجتناب از آبیاري زیاد − رعایت تناوب زراعی و از بین بردن بقایاي گیاهی توصیه می شود.

کنترل

− استفاده از ارقام متحمل مؤثرترین روش براي کنترل این بیماري است.

کنترل این بیماري با قارچکش ها مشکل است. اما می توان از قارچ کش کلروتالونیل و میشوورال (ایپرودیون کاربندازیم) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس به میزان 13/2-56/1 کیلوگرم در هکتار قبل از ظهور علائم استفاده کرد. فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول 14 روز است.

بیماری شانکر باکتریایی گوجه‌ فرنگی

شانکر باکتریایی یا Bacterial Canker یکی از انواع باکتریایی بیماری های گوجه فرنگی است. عامل ایجاد کننده این عارضه، باکتری Clavibacter michagensis subsp است. شایع‌ترین راه ورود این بیماری به مزرعه، بذرهای آلوده، هستند. افزون بر آن از طریق جابه‌جایی‌های ابزارهای کشاورزی آلوده و ایجاد زخم روی بوته ها، احتمال ایجاد بیماری وجود دارد.

تأثیر شانکر باکتریایی بر گیاه گوجه ‌فرنگی

فعالیت این باکتری در محیط مرطوب اوج می‌گیرد؛ بخصوص کشاورزانی که مزارع خود را شبانه آبیاری می‌کنند و رطوبت مزرعه را بالا می‌برند و خنکی هوای شب باعث فعالیت بیشتر این باکتری می‌شود. به‌طوری که برگ، ساقه و میوه در هر مرحله‌ای از رشد باشند، تحت‌تأثیر این بیماری قرار می‌گیرند. علائم شانکر باکتریایی در گوجه فرنگی به صورت زیر است:

زردشدن برگ‌ها
ایجاد لکه‌هایی مانند تاول در زیر سطح برگ‌های بالغ.
پیچ‌خوردن حاشیه برگ‌ها به‌طرف بالا و قهوه‌ای شدن آن‌ها.
پژمرده شدن برگ‌های بیمار و فروریختن آن‌ها
ایجاد خطوط روشن در امتداد ساقه و دمبرگ‌ها
ترک‌خوردن بافت ساقه و برگ روی خطوط ایجاد شده و ایجاد زخم یا شانکر.
سست‌شدن پوست ساقه گیاه و جداشدن آن به‌راحتی.
ظاهرشدن لکه‌های کوچک، آبسوخته و فرورفته با حاشیه سفید روی میوه گوجه ‌فرنگی
پژمرده شدن و اختلال در رشد گیاهان
اگر شاخه‌ای را که علائم بیماری شانکر دارد، قطع کنید و ساقه آن را بین دو انگشت فشار دهید، شیرابه زردرنگی از ساقه بیرون می‌آید.

کنترل بیماری شانکر باکتریایی در گوجه‌ فرنگی

باکتری این نوع از بیماری های گوجه فرنگی، تا چندین سال می‌تواند در خاک زنده بماند.درنتیجه گیاهان همیشه در معرض آلوده شدن به این نوع بیماری خواهند بود. به همین منظور بهتر است از شیوه‌های کنترل یا پیشگیری از این عارضه که در ادامه بیان شده است، استفاده شود.
تهیه نشاهای سالم و مقاوم.
ضدعفونی ‌کردن بذرها در آب گرم 55 درجه سانتی گراد به مدت نیم ساعت.
رعایت بهداشت در مزرعه و ضدعفونی ‌کردن دست‌ها با استفاده از ماده تری سدیم فسفات (TSP) ده درصد.
استفاده از ترکیبات دارای مس مانند میشوکاپ (اکسی کلرور مس) و میشو بردوکس تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس در نقش ماده باکتری‌کش و کنترل عفونت ناشی از آن.
اطمینان از جمع‌آوری و تجزیه‌شدن کامل بقایای گیاهان در مزرعه.
از بین بردن گیاهان آلوده به طور کامل در انتهای فصل.
اجتناب از کاشت دوباره گوجه ‌فرنگی یا شب‌بو در زمین‌های آلوده‌شده.
استفاده از آفت‌کش‌هایی که دارای مس هستند؛ مانند: میشو بردوکس ، میشوکاپ (اکسی کلرور مس) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس ، الیت، نردوکس، مانکوزب و فسگارد.
عدم استفاده از هرگونه آفت‌کش تا 5 روز قبل از برداشت گوجه ‌فرنگی.

• لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

عامل بیماری‌زایلکه‌های باکتریایی در گوجه ‌فرنگی Xanthomonas campestris است. بذرها و باقی مانده گیاهانی که تجزیه نشده باشند، بهترین مکان برای زنده‌ماندن این پاتوژن است. افزون بر آن این نوع از بیماری های گوجه فرنگی، مخصوص آب ‌و هوای گرم و مرطوب هستند. حشرات، جابه‌جایی و استفاده از ابزارهای زراعی آلوده نیز در روند انتقال و بیمار ساختن بوته‌های گوجه نقش قابل‌توجهی دارند.

علائم لکه‌های باکتریایی در گوجه ‌فرنگی

این بیماری با ایجادلکه‌هایی دایره‌ای‌، به رنگ سیاه و فرورفته که درون آن‌ها به زردی می‌رود، اولین علائم خود را روی برگ‌ها نشان می‌دهد. البته که همه لکه‌های روی برگ‌ها این فرورفتگی‌های زرد رنگ را نخواهند داشت. با گسترش بیماری، رفته‌رفته برگ‌ها خشکیده و قهوه‌ای رنگ می‌شوند.

اگر به خود گوجه ‌فرنگی هم نگاه شود، لکه‌های برجسته و سیاه ‌رنگ این بیماری را می‌توان تشخیص داد. با گذشت زمان، لکه‌ها فرورفته می‌شوند و حاشیه آن‌ها سیاه و درون لکه‌ها به قهوه‌ای تغییر رنگ می‌دهند.

مدیریت بیماری لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

خسارت ناشی از آلوده شدن بوته‌ها به این بیماری و گسترش آن، منجر به ازبین‌رفتن کامل محصولات و ضررهای اقتصادی می‌شود. بهتر آن است که جلوگیری و کنترل این ‌گونه از بیماری های گوجه فرنگی در برنامه مدیریتی گنجانده شود. در ادامه برخی از عوامل مؤثر در پیشگیری از لکه‌های باکتریایی گوجه فرنگی بیان شده است.

انتخاب نوع مقاوم به انواع باکتریایی بیماری‌های گوجه فرنگی.
تهیه بذرها و نشاهای سالم از مراکز معتبر
ضدعفونی ‌کردن بذرها با استفاده از هیپوکلریت کلسیم یا آب گرم قبل از کاشت.
جمع‌آوری و حذف بقایای گیاهان پس از برداشت گوجه‌ فرنگی.
کنترل مداوم رشد علف‌های هرز.
شخم‌زدن زمین قبل از کاشت بذر یا نشا.
توقف کار در مزرعه یا گلخانه هنگام وجود رطوبت زیاد در محیط.
ضدعفونی ‌کردن ابزارهای کشاورزی پس از استفاده در مزرعه با استفاده از ماده آمونیوم.
انجام شیوه آبیاری قطره‌ای در ساعات ابتدایی روز و اطمینان از خشک‌بودن خاک در طول شب.
آزمایش خاک جهت اطلاع از میزان مواد نیتروژن، پتاسیم، منیزیم، کلسیم (افزایش حساسیت گیاه در صورت نامتعادل بودن میزان این مواد در خاک).
اجتناب از کاشت محصولاتی مانند سیب زمینی، فلفل‌ دلمه و بادمجان در کنار بوته‌های گوجه ‌فرنگی.

مبارزه شیمیایی با لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

در کنار اقدامات پیشگیرانه از ایجاد این دسته از بیماری های گوجه فرنگی، در برخی شرایط استفاده از مواد شیمیایی نیز پیشنهاد می‌شود.در این حالت به‌محض مشاهده اولین آلودگی‌، باید از مواد شیمیایی که پایه مسی دارند؛ میشو بردوکس ، میشوکاپ (اکسی کلرور مس) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس ، مانب و سولفات روی استفاده گردد. این ‌گونه از گسترش بیماری و انتقال آن به سایر بوته‌های سالم جلوگیری می نماید.

بیماری آنتراکنوز در گوجه ‌فرنگی

بیماری Antracnose یکی ازبیماری های گوجه فرنگی شایع و مهمی است که قارچ ایجاد کننده این بیماری از گونه Colletotrichum spp است. میوه‌های رسیده، هدف اصلی آلودگی این عارضه هستند. البته اگر قارچ بتواند به گیاه نفوذ کند، در میوه‌های نارس به صورت پنهان روند آلوده شدن را آغاز می‌کند.
شرایط ایجاد و گسترش پوسیدگی آنتراکنوز در گوجه ‌فرنگی
بذرها، خاک آلوده و بقایای گیاهان قبلی موجوددر خاک دو عامل مهمی هستند که شرایط ایجاد این قارچ را فراهم می‌کنند. محدوده دمایی بین ۱۸ تا ۳۰ درجه سانتی گراد، آب ‌و هوای گرم و مرطوب، باران، حشرات ناقل و ابزارهای کشاورزی آلوده سرعت جوانه‌زنی قارچ این بیماری های گوجه فرنگی را تشدید می‌کند.

علائم بیماری آنتراکنوز گوجه ‌فرنگی

تأثیرات ظاهری که این بیماری روی گوجه ‌فرنگی می‌گذارد، باعث شده است که از این بیماری را به لکه سیاه گوجه فرنگی نام ببرند. این بیماری در رطوبت بالا علاوه بر میوه‌، برگ، ساقه و ریشه را نیز درگیر می‌کند. اما عمده خسارت بیماری آنتراکنوز گوجه به میوه‌های قرمز نزدیک به سطح زمین می‌رسد.

ایجاد لکه‌های ریز به‌اندازه یک سانتی‌متر، دایره‌ای و فرورفته روی میوه.
گسترش لکه‌ها، ایجاد دایره‌های متحدالمرکز، آبکی و تیره‌شدن مرکز آن‌ها.
روشن‌شدن بافت زیر لکه‌های ایجادشده روی میوه.
پوسیدگی و نرم‌شدن میوه.
تجزیه‌شدن بافت ریشه، ظهور لکه‌های قهوه‌ای و کوچک روی آن.
ایجاد سختینه‌هایی از جنس اسپورهای قارچ آنتراکنوز به رنگ سیاه، به نام اسکلروت، روی ریشه.

کنترل بیماری آنتراکنوز گوجه‌ فرنگی

مدیریت آنتراکنوز در این محصولات شامل: محدودکردن منابع، فرصت‌های انتقال و شرایط محیطی مساعد رشد پاتوژن این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی می‌شود. بنابراین، بهره‌مندشدن از راهکارهای کنترل و پیشگیری از آن، بهترین روش مدیریت این دسته از بیماری های گوجه فرنگی هستند. تعدادی از مهم‌ترین اقداماتی که برای کنترل و پیشگیری از بیماری آنتراکنوز گوجه فرنگی انجام می‌شوند، عبارتند از:

تهیه بذرهای سالم و خیساندن آن‌ها در آب 46 درجه سانتی گراد به مدت نیم ساعت به‌ منظور ضدعفونی‌ کردن
رعایت تناوب زراعی 3 ساله
اجتناب از گیاهان سولاناسه مانند سیب زمینی در کنار مزرعه گوجه ‌فرنگی
جمع‌آوری و دورانداختن میوه‌های آسیب دیده
اطمینان از گردش هوا در میان گیاهان کاشته شده
حذف علف‌های هرز
به‌حداقل‌رساندن زمان برداشت و عرضه بازار جهت جلوگیری از گسترش بیماری
کنترل آبیاری و اطمینان از خشک شدن گیاهان به‌خصوص برگ‌ها تا مرحله بعدی آبیاری
استفاده از ترکیبات دارای کلروتالونیل، مانب، زینب، سولفات روی و میترام هر هفته یک ‌بار پس از مشاهده اولین علائم بیماری برای کنترل گسترش و کاهش آلودگی ناشی از آن.

• پژمردگی باکتریایی گوجه‌ فرنگی

یکی دیگر از شایع‌ترینانواع باکتریایی بیماری های گوجه فرنگی، پژمردگی باکتریایی است. این پاتوژن اغلب در خاک زندگی می‌کند و از طریق زخم‌های ریشه، حشرات یا نشاهای آسیب دیده در هنگام کاشت، وارد مزرعه می‌شود.

دیگر مشخصات این بیماری و راهکارهای کنترل آن در جدول زیر به طور کامل توضیح داده شده است.

نام علمی بیماری	*Bacterial wilt of tomato*
عامل ایجاد کننده پژمردگی باکتریایی گوجه ‌فرنگی	باکتری *Ralstonia solanacearum*
شرایط مساعد رشد پاتوژن پژمردگی باکتریایی	· هوای گرم · میزان رطوبت بالای خاک · باران و آبیاری زیاد
علائم پژمردگی باکتریایی در گوجه ‌فرنگی	· پژمرده شدن تعداد اندکی برگ در ابتدای بیماری · پژمردگی و مرگ ناگهانی کل گیاه · مسدودکردن شریان‌های هدایت‌کننده آب · تغییر رنگ سیستم عروقی به قهوه‌ای · پوسیدگی ریشه · نفوذ پوسیدگی به داخل بافت میوه یا ساقه
روش تشخیص بیماری پژمردگی باکتریایی	اگر ساقه را برش دهید، رگه‌های قهوه‌ای دیده می‌شود. همچنین اگر ساقه بریده شده را در آب قرار دهید، پس از گذشت 5 دقیقه، ماده چسبناک سفیدرنگی از درون آوند به داخل آب می‌ریزد.
شیوه‌های پیشگیری از ایجاد بیماری	· استفاده از ارقام مقاوم مانند نپتون و تروپیک بوی · تهیه نشاهای سالم و عاری از هر گونه بیماری · رعایت تناوب رعایت کشت 3 ساله با محصولاتی مانند ذرت، کلم و لوبیا · کاشت بوته‌ها در سطح بالاتری از خاک · اطمینان از زهکشی مناسب خاک · بهبود تهویه هوا درون محصولات · از بین بردن بقایای گیاهان آلوده

• پژمردگی فوزاریومی گوجه‌ فرنگی

یکی ازبیماری های گوجه فرنگی رایج از نوع قارچی، پژمردگی فوزاریومی است. عامل ایجاد کننده این بیماری، قارچ Fusarium Oxysporum است. پاتوژن این بیماری درون خاک، هوا یا بقایای محصولات آلوده، به زندگی خود ادامه می‌دهد. هرگاه شرایط محیطی مساعد برقرار شود و میزبان درون خاک قرار گیرد؛ قارچ وارد ریشه می‌شود.

شرایط رشد و گسترش بیماری فوزاریومی گوجه ‌فرنگی

برخی شرایط محیطی باعث می‌شوند که توانایی آلوده ساختن عامل قارچ این بیماری های گوجه‌ فرنگی بیشتر شود. این شرایط شامل موارد زیر است:

وجود رطوبت بالای خاک
آلوده بودن بذر و نشاها
دمای 28 درجه سانتی گراد
استفاده از خاک‌های شنی با میزان اسیدیته بالا
کمبود مواد مغذی مانند: نیتروژن، کلسیم و فسفر در خاک
استفاده از کودهای نیتروژنی بیش از اندازه موردنیاز

تأثیرات بیماری فوزاریومی در گوجه ‌فرنگی

پاتوژن این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی، تمام بخش‌های بوته را می‌تواند آلوده کند. این بیماری تخریب خود را با ایجاد علائم اولیه روی برگ‌های بالغ و پایین‌تر شروع می‌کند. بیشتر مواقع، نشانه‌های این‌ گونه از بیماری های گوجه فرنگی که در ادامه بیان می‌شوند؛ در یک طرف گیاه ایجاد می‌شود.

زردشدن برگ‌ها، پژمردگی و رنگ‌پریدگی آن‌ها
خشک شدن و ریزش برگ‌های بیمار
وقوع میرایی در گیاهچه‌های جوان آلوده
تغییر رنگ آوندها به قهوه‌ای
وجود رگه‌های تیره‌رنگ در برش عرضی ساقه
خشک شدن ساقه‌های آلوده با گسترش بیماری
ایجاد لکه‌هایی به‌اندازه 2 یا 3 سانتی‌متر به رنگ قهوه‌ای روی ریشه بوته‌های بیمار
کاهش روند عادی رشد و کوتوله ماندن گیاه
خشک شدن بوته‌ها
تولید میوه‌های کم‌تر

کپک خاکستری در گوجه ‌فرنگی

نحوه آلوده شدن گیاه گوجه‌ فرنگی به کپک خاکستری

وجود رطوبت بالا در سطح گیاه ناشی از شبنم، آبیاری از بالا، مه و باران عمده‌ترین عامل رشد قارچ است. در کنار این عوامل وزش باد نیز در پراکنده شدن هاگ‌ها و انتقال آن به سایر بوته‌های سالم نقش بسزایی دارد. اگر رطوبت و دمایی بین۱۷ الی ۲۳ درجه سانتی گراد در محیط حاکم باشد؛ قارچ از طریق زخم‌های موجود روی بافت گیاه به درون آن نفوذ می‌کند.

علائم کپک خاکستری در گوجه ‌فرنگی

هیچ بخش هوایی در بوته‌های گوجه فرنگی وجود ندارند که از قارچ این نوع از بیماری های گوجه فرنگی در امان باشند. در ابتدای بیماری، لکه‌هایی به رنگ قهوه‌ای و حالت پودری روی برگ‌ها ایجاد می‌شوند. با گسترش بیماری این لکه‌ها به شکل V در می‌آیند که به‌تدریج بافت آن‌ها می‌میرد و به سمت تیره‌تر شدن توسعه می‌یابند.
اگر قارچ بتواند خود را به ساقه برساند، علائم ابتدایی در قسمت‌های نزدیک به طوقه و سطح زمین ظاهر می‌شوند. شانکرها یا همان زخم‌هایی روی ساقه هدف ایجاد می‌شوند که از رنگ کرم تبدیل به خاکستری می‌شوند. آن هم به دلیل تجمع هاگ‌های قارچ بیماری‌زا روی این بخش است.
اگر بیماری در این قسمت؛ یعنی ساقه شدت بالایی داشته باشد، گیاهچه در هر مرحله‌ای از رشد باشد، می‌تواند به طور کلی از بین برود. درصورتی‌که ایجاد آلودگی روی میوه مهیا باشد، لکه‌های آب سوخته‌ای به رنگ تیره و نرمی ایجاد می‌شوند. اگر روی این لکه‌ها دست کشیده شود؛ لایه پودری خاکستری ناشی از این کپک را احساس می‌شود.

اگر خود گوجه فرنگی‌ها هنوز نرسیده باشند، نشانه‌های بیماری به صورت لکه‌های سفیدرنگ روی آن‌ها ظاهر می‌شوند. درنهایت با گسترش بیماری، این لکه‌ها رفته‌رفته به رنگ زرد تبدیل می‌شوند. همچنین این کپک در مراحل بعدی؛ یعنی برداشت میوه و ذخیره آن در انبارها نیز تأثیرات مخربی دارد. پوسیده‌شدن میوه قبل از عرضه به بازار ازجمله بارزترین خسارت ناشی از کپک خاکستری است.

راهکارهای کنترل بیماری کپک خاکستری

کنترل شرایط محیطی و استفاده از مواد شیمیایی، مؤثرترین راه برای کنترل گسترش بیماری و به طور کلی‌تر، جلوگیری از ایجاد این ‌گونه از بیماری های گوجه فرنگی است. فقط راه‌های مبارزه شیمیایی نمی تواند از گسترش قارچ جوگیری نماید.

ترکیب این دو راهکار مبارزه در اقدامات زیر گنجانده می‌شوند:

رعایت بهداشت گلخانه
ضدعفونی ‌کردن ابزارهای کشاورزی قبل از استفاده دوباره آن‌ها
بهبود تهویه هوا مخصوصاً در محیط گلخانه
اجتناب از آبیاری از بالا به ‌منظور کاهش رطوبت روی سطوح بیرونی بوته‌ها
دقت در هنگام برداشت گوجه فرنگی‌ها و جلوگیری از ایجاد هرگونه آسیب به آن‌ها
استفاده از کودهای دارای ترکیبات کلسیم
اطمینان از نوردهی مناسب در بوته‌ها (این قارچ در هوای گرم و دمای بالای 32 درجه سانتی گراد توانایی رشد را از دست می‌دهد)
از بین بردن بقایای گیاهی پس از برداشت میوه‌ها
اجتناب از انتقال میوه‌های آسیب دیده به انبار.

کنترل شیمیایی:

استفاده از میشوورال (ایپیردیون+کاربندازیم) و میشوکاپ (اکسی‌کلرورمس)، میشوبردوکس (مخلوط بردو 18 درصد ) و میشوساید (کاپتان) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس توصیه ی گردد.

• بیماری پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

یکی از بیماری های گوجه فرنگی از دسته ویروسی، پیچیدگی برگ یا Tomato leaf curl است. عامل ایجاد کننده این بیماری ویروس TLCV است که از سایر ویروس‌های بیماری‌زا، مخرب‌تر است. این ویروس در بقایای گیاهان آلوده وجود دارند و توسط حشراتی که قطعات دهانی زننده مکنده دارند، حشره مگس سفید به بوته‌های دیگر منتقل می‌شود.

علائم پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

همان‌طور که از نام این بیماری مشخص است، برگ‌ها به‌طرف پایین پیچ می‌خورند. این نشانه را در برگ‌های نزدیک به سطح خاک که بالغ‌تر هستند، بیشتر دیده می شود و برگ‌هایی که به سمت بالا پیچ‌خورده‌اند دیده می شود.این مورد نیز یکی از علائم این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی است که کم‌تر رخ می‌دهد.
با گسترش بیماری، سطح برگ‌های آسیب دیده ضخیم‌تر می‌شوند. رنگ رگبرگ‌های زیر سطح برگ‌ها، بنفش روشن می‌شوند. همچنین برگ‌ها زرد می‌شوند. اختلال در رشد و کوتوله شدن بوته از بارزترین خسارت‌های ناشی از این بیماری های گوجه فرنگی است.
بعضی اوقات بوته به میوه دهی ادامه می‌دهد؛ اما میوه‌ها کوچک و خشکیده به عمل می‌آیند.

مدیریت بیماری پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

کلید مدیریت موفق درباره بیماری‌های گوجه فرنگی از نوع ویروسی، بررسی دوره‌ای محصولات است. در این صورت به‌محض ظاهرشدن اولین نشانه، می‌توانید از انتشار بیشتر آن جلوگیری کنید. از آنجایی که برای بیماری های گوجه فرنگی که منشأ ویروسی دارند، درمان مؤثری وجود ندارد؛ بهتر است موارد زیر را در طی مراحل رشد این گیاهان در نظر داشته باشید.

تهیه بذر یا نشاهای سالم و مقاوم به بیماری‌های ویروسی
از بین بردن بقایای گیاهی و محصول پس از برداشت میوه
کنترل محیط کاشت به جهت اطمینان از نبود مگس‌های سفید، تریپس، شته‌ها و سابقه بستر کاشت
حذف علف‌های هرزی که در نقش میزبان این بیماری عمل می‌کنند.
دور نگه‌ داشتن محصولات از حمله حشراتی که قطعات دهانی زننده مکنده دارند.
استفاده از مواد شیمیایی مناسب یا آفت‌کش‌های مخصوص حشرات؛ در صورت وجود آن‌ها در مزرعه در سریع‌ترین زمان ممکن سمپاشی انجام شود.

بیماری سفیدک پودری در گوجه فرنگی

سفیدک پودری یا کپک پودری یکی دیگر از بیماری های گوجه فرنگی شایع است Tomato Powdery Mildew .توسط قارچی به نام Leveillula Taurica ایجاد می‌شود. این پاتوژن در میزبان‌های دیگر، سطح خاک و بقایای گیاهان زندگی می‌کند. با وزش باد، در آب ‌و هوای خشک و گرم و محدوده دمایی بین 15 تا 22 درجه سانتی گراد، این قارچ سفر خود را شروع می‌کند.

بیشترین بخش بوته که مورد حمله این قارچ قرار می‌گیرد، برگ است. وجود ابر یا رطوبت به میزان بسیار کمی باعث تشدید رشد قارچ این بیماری‌های گوجه فرنگی می‌شود. در آن صورت، احتمال آلوده شدن ساقه و دمبرگ نیز وجود دارد.

علائم سفیدک پودری گوجه فرنگی

لکه‌های نامنظم رنگ پریده که به طرف زرد می‌روند و همچنین لکه‌های دایره‌ای، ریز و سفیدرنگ روی برگ‌ها، مراحل اولیه آلودگی را نشان می‌دهند. با گسترش بیماری، این لکه‌ها زاویه‌دار و دور آن‌ها زرد رنگ می‌شوند. در این حین آثار آفتاب‌سوختگی روی برگ‌ها به‌وضوح دیده می‌شود.

در اواسط بیماری، رشد میسلسوم قارچ باعث می‌شود که لایه‌ای از پودر سفیدرنگی را روی سطح برگ مشاهده کنید. اگر بیماری همچنان به رشد خود ادامه دهد، زیر و روی برگ کاملاً با این پودر پوشانده می‌شود. همچنین حاشیه برگ‌ها به سمت بالا پیچ می‌خورند. در پی آن، برگ‌ها خشک می‌شوند و امکان دارند از بوته جدا شوند.

این نوع از بیماری های گوجه فرنگی به میوه آسیب زیادی وارد نمی‌کند. مگر اینکه عفونت از کنترل خارج شود. در این صورت لکه‌های سفید روی میوه‌ها نیز تشکیل می‌شوند. همچنین تولید میوه و کیفیت آن نیز تحت‌تأثیر بیماری قرار می‌گیرد.

راهکارهای کنترل و مقابله با سفیدک پودری در گوجه فرنگی

اگر به ‌طور مداوم اقداماتی که در ادامه بیان می‌شود را انجام دهید، از ایجاد این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی در مزرعه یا گلخانه، به میزان زیادی جلوگیری خواهید کرد.

انتخاب نوع مقاوم و غیر حساس به این بیماری
حذف باقی مانده گیاهان و محصول در زمین پس از درمان آن‌ها یا برداشت
رعایت تناوب کشت گوجه فرنگی با گیاهان غیر میزبان.
از بین بردن برگ‌های مسن و برگ‌های پایین بوته.
مدیریت آبیاری و به‌کاربردن آبیاری قطره‌ای.
شخم‌زدن زمین پس از هر بر برداشت محصول به صورت عمیق.

درمان سفیدک پودری گوجه فرنگی

اگر در مراحل اولیه بیماری؛ یعنی آلوده شدن چندین برگ، متوجه حضور این قارچ در میان گیاهان بشوید، می‌توانید با استفاده از قارچ کش‌ها برای مبارزه و پیشگیری و اسپری‌های ارگانیک بوته‌های بیمار را درمان کنید. البته کاری که در واقع انجام می‌دهید، جلوگیری از گسترش بیماری است و در صورتی که بیماری پخش شود، کنترل کردن آن کاری دشوار است و گاهی اوقات قابل کنترل نیست!

اولین کاری که باید انجام شود ‌برگ‌های آلوده‌شده از بوته‌ها جدا گردد، سپس روغن چرییش را روی گیاهان اسپری نمودد. همچنین از سم میشوبردوکس به میزان 5 در هزار هر 14 روز یک ‌بار و قارچکش میشوکاپ (اکسی کلرور مس) تولید شرکت سبز آور پردیس استفاده شود.

پوسیدگی گیاهی (گلگاه) گوجه فرنگی

در لیست بیماری های گوجه فرنگی از نوع قارچی، بیماری پوسیدگی گیاهی (Buckeye rot) وجود دارد. پاتوژن این بیماری از گونه Phytophthora spp است. در برخی موارد این نوع بیماری‌های گوجه فرنگی با نام پوسیدگی ریشه نیز شناخته می‌شود. این عارضه می‌تواند ریشه، طوقه و میوه را تحت‌تأثیر آلودگی قرار دهد.

شرایط ایجاد و گسترش پوسیدگی گیاهی(گلگاه) گوجه فرنگی

اگر شرایط محیطی دوره‌ای طولانی از گرما و رطوبت را طی کرده باشد، وقوع پوسیدگی گیاهی یکی از دغدغه‌هاخواهد بود.این در حالی است که بذرها و نشاهای آلوده، بقایای گیاهان و محصولات قبلی نیز از عوامل ایجاد این بیماری به شمار می‌روند. رطوبت بالای خاک، محدوده دمایی بین 24 تا 30 درجه سانتی گراد و باران شرایط ایدئالی را برای گسترش و انتقال این‌ گونه از بیماری های گوجه فرنگی ایجاد می‌کنند.

علائم بیماری پوسیدگی گیاهی (گلگاه) گوجه فرنگی

اولین جایی که برای شناسایی وجود این بیماری باید بررسی کنید، میوه‌های پایینی است که در ارتباط با سطح خاک هستند. در اکثر مواقع لایه‌های سفیدرنگی که نشان از قارچ این نوع از بیماری های گوجه فرنگی هستند، روی این میوه‌ها ایجاد می‌شود. این عارضه در بخش‌های مختلف گیاه به شکل‌های زیر خود را نشان می‌دهد.

زخم‌هایی به رنگ قهوه‌ای یا خاکستری و آبکی روی ریشه و طوقه
ایجاد لکه‌هایی کوچک، دایره‌ای، برجسته و سفت به رنگ قهوه‌ای روی میوه
افزایش اندازه لکه‌ها و ایجاد دایره‌هایی متحدالمرکز با حاشیه قهوه‌ای روشن
نرم‌شدن لکه‌های ایجاد شده و فرورفتن آن‌ها به داخل بافت میوه
پژمردگی و زردشدن برگ‌های بوته
ایجاد شانکرهایی با ابعاد مختلف روی ساقه
پوسیدگی نرم و مرگ گیاهچه در صورت گسترش عفونت

راهکارهای کنترل پوسیدگی گیاهی(گلگاه) گوجه فرنگی

خوشبختانه با استفاده از قارچ کش‌ها و اقدامات پیشگیرانه می‌توان محصولات خود را از ایجاد و انتقال این بیماری در امان نگه داشت. این راهکارها شامل موارد زیر هستند:

رعایت تناوب کاشت چندین‌ساله با استفاده از گیاهان غیر میزبان
کاشت گیاهان در زمین‌هایی مرتفع و زهکشی خوب
از بین بردن بقایای گیاهی و محصول پس از انجام مرحله برداشت
عدم استفاده بیش از حد از کودهای نوع ازته
اطمینان از وجود مواد مغذی به‌خصوص فسفر و پتاسیم در خاک به میزان لازم برای رشد گیاه
به کار گیری پوشش‌هایی از جنس پلاستیک روی خاک
اطمینان از جریان‌یافتن هوا میان بوته‌ها و ردیف‌های کاشته شده
استفاده از قارچ کش همراه آب آبیاری مانند: ریدومیل، یونیفرم، توپسین ام و سم میشوبردوکس به میزان 5 در هزار هر 14 روز یک ‌بار و قارچکش میشوکاپ (اکسی کلرور مس) تولید شرکت سبز آور پردیس در آب ‌و هوای مرطوب
ضدعفونی ‌کردن وسایل کشاورزی قبل از قراردادن آن‌ها در محیط کاشت
تنظیم دوره‌های آبیاری

بیماری مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

مرگ گیاهچه یا به‌اصطلاح Damping Off عارضه‌ای است که در پی تأثیرات بیماری های گوجه فرنگی اتفاق می‌افتد. این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی توسط قارچ‌های مختلفی؛ همانند: Rhizoctonia، Pythium و Phytophthora به وجود می‌آید.

هرکجا که ریشه گوجه فرنگی وجود داشته باشد، این قارچ‌های بیماری‌زا نیز وجود دیده می شوند. اگر خاک مرطوب و هوا خنک و سرد باشد، این پاتوژن‌ها فعال می‌شوند و گیاهان را آلوده می‌کنند. البته که اگر بذرها و نشاهای حساس در خاک گرم‌تر کاشته شوند (مثلاً در اوایل بهار)، بازهم قارچ توانایی حمله به آن‌ها را دارند.

انواع مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

قارچ این نوع از بیماری های گوجه فرنگی در 2 مرحله می‌تواند باعث مرگ و میر (میرایی) در گوجه فرنگی شود. اگر قارچ بتواند بذرهای تازه کاشته شده را آلوده کند، قبل از جوانه‌زدن دانه‌ها و بیرون آمدن، بذرها درون خاک می‌پوسند. به این نوع میرایی قبل از ظهور می‌گویند.

در مقابل آن، میرایی پس از رویش یا همان اصطلاح رایج، مرگ گیاهچه قرار دارد. در این ‌گونه از بیماری‌های گوجه فرنگی، دانه‌ها جوانه می‌زنند،بااین‌حال رنگ‌پریدگی، پیچ‌خوردگی و پژمردگی به‌وضوح در برگ و باریک و سیاه شدن ساقه نشاهای آلوده مشاهده می‌شود.

علائم مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

علائم بیماری مرگ گیاهچه در گوجه فرنگی بسیار مشهود است. اگر حالت‌های بریدگی، سیاه و باریک شدن را روی ساقه مشاهده کردید، همچنین سطح آن آبکی و رنگ آن قهوه‌ای یا سیاه بود، میرایی نوع دوم در حال اتفاق‌افتادن است. در نهایت گیاهچه‌ها پژمرده می‌شوند و روی زمین می‌افتند. اگر گیاهچه‌های مرده را جمع نکنید، کپک‌های سفیدرنگی روی خاک و گیاه در طول زمان ایجاد می‌شود.

درمان مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

همان‌طور که از نام این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی و علائم آن مشخص است، برای گیاهان مرده درمانی وجود ندارد. باید دراسرع‌وقت گیاهان مرده را جمع‌آوری و از گلخانه خارج گردد.

شیوه‌های پیشگیری از مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

پیشگیری مؤثرترین شیوه مدیریت بیماری های گوجه فرنگی از نوع این قارچ‌ها است.

پرورش اولیه بذرها در گلدان‌های استری
به کار گیری شیوه آبیاری از پایین و اطمینان از خشک‌بودن خاک در دوره بعدی آبیاری
کنترل رطوبت خاک و محیط
حفظ دمای متعادل خاک و محیط کاشت
استفاده از یک‌لایه ماسه، پرلیت یا پیت ماس اسفاگنوم روی خاک به ‌منظور از بین بردن باکتری و قارچ‌های خاک
حفظ PH خاک در سطوح پایین
اطمینان از میزان PH آب استفاده شده در آبیاری (آّب‌های لوله‌کشی اسیدیته بالایی دارند که شرایط را برای مرگ گیاهچه مساعد می‌کنند)اسپری‌کردن ترکیبات حاوی مس مانند سم میشوبردوکس به میزان 5 در هزار و قارچکش میشوکاپ (اکسی کلرور مس) تولید شرکت سبز آور پردیس) به ‌عنوان قارچ کش‌های کنترل‌کننده
خاک دهی پای بوته
بعد از کشت گوجه فرنگی ایجاد زهکش داخل مزرعه
در اوایل رشد، تنظیم دوره‌های آبیاری خیلی مهم است.
استفاده از قارچ کش‌ها مانند: ریدومیل، یونیفرم، توپسین ام، میشو ساید(کاپتان) تولید شرکت سبز آور پردیس) همراه آب آبیاری حتماً انجام شود.

پژمردگی ورتیسلیومی در گوجه فرنگی

یکی از بیماری های گوجه فرنگی مخرب در دسته پاتوژن‌های قارچی، پژمردگی ورتیسلیومی است. قارچ خاکی Verticillium dahlia عامل ایجاد کننده این عارضه است. این بیماری به دو جهت به صورت نامحدود در خاک زندگی می کند.

1-هر گیاهی حتی از علف‌های هرز؛ مانند: ابروسیا، کاکلبور و برگ مخملی را به عنوان میزبان انتخاب می کند. ثانیا نوعی سختینه‌های در حال استراحتی ایجاد می کند که در بخش‌هایی زیرین گیاه آلوده زندگی می‌کنند. به این ضایعات که زمستان‌گذرانی قارچ این بیماری را ممکن می‌سازد، میکروسکلروت گفته می‌شود.

شرایط مساعد رشد و گسترش قارچ ورتیسلیوم

در کنار قدرت آلوده‌سازی قارچ این بیماری های گوجه فرنگی، برخی شرایط محیطی باعث می‌شوند که رشد آن، شدت بالایی بگیرد. دو عامل مهم رطوبت و دمای خاک در این موضوع نقش مستقیمی دارند. اگر آبیاری به حدی باشد که یک روز کامل خاک از آب اشباع شود، بهترین شرایط برای شروع عفونت ایجاد می‌شود.

افزون بر آن برقراری محدوده دمایی بین 13 تا 30 درجه سانتی گراد، دمایی متوسط تا خنک را در خاک ایجاد می‌کند. یعنی همان چیزی که باعث رشد و گسترش قارچ ورتیسلیوم می‌شود. به طور کلی اگر دما 24 درجه سانتی گراد و رطوبت نیز درون خاک وجود داشته باشد، شرایط کافی برای وقوع این بیماری‌های مهیا است.

علائم پژمردگی ورتیسلیومی گوجه ‌فرنگی

برگ‌های پایین‌تر و بالغ‌تر بوته‌ها، اولین مکان ظهور علائم بیماری های گوجه فرنگی از این‌ گونه هستند. بخش‌های مختلفی از گیاه تحت‌تأثیر آلودگی این قارچ قرار می‌گیرند. در ادامه نشانه‌های رایجی که در تشخیص این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی به شما کمک می‌کنند، بیان شده است.

ایجاد لکه‌های V شکل و زرد رنگ روی برگ‌های پایینی
تبدیل رنگ رگبرگ‌ها به قهوه‌ای
قهوه‌ای شدن برگ‌های آلوده، پژمردگی و مرگ آن‌ها
گسترش عفونت در آوند چوبی و ایجاد محدودیت در مسیر آب و مواد مغذی به‌سوی برگ‌ها
اختلال در رشد گیاه، کوتوله ماندن آن
کوچک‌شدن میوه‌های درحال‌رشد
مشاهده رگه‌های قهوه‌ای در برش عمودی ساقه

مدیریت پژمردگی ورتیسلیومی در گوجه فرنگی

یکی از کارآمدترین راهکارها در مدیریت این بیماری های گوجه فرنگی، استفاده از ارقام غیر حساس و مقاوم به قارچ ورتیسیلیوم است. هنگام انتخاب آن‌ها به اسم و مشخصات نوشته شده بسیار دقت کنید. واریته‌هایی ازجمله Burpee VF Hyb و Fireball (V) که پسوند V یا VF دارند؛ یعنی به قارچ این بیماری‌های گوجه فرنگی مقاوم هستند.

رعایت تناوب زراعی با محصولات غیر میزبان مانند غلات به مدت 4 تا 5 سال
انتخاب بذرها و نشاهای سالم
استفاده از مالچ پلاستیکی در گلخانه
کنترل میزان رطوبت خاک و اطمینان از تهویه هوا میان بوته‌ها
اطمینان از میزان زهکشی مناسب خاک کشت
ضدعفونی‌ کردن خاک قبل از انجام کشت با قرارگرفتن در برابر آفتاب مستقیم

نماتد مولد گره ریشه گوجه فرنگی

یکی از بیماری های گوجه فرنگی که ریشه را درگیر می‌کند، نماتد مولد گره است. این عارضه را می‌توان در دسته بیماری‌های گوجه فرنگی از نوع انگلی قرار داد. کرم‌های انگلی بسیار ریزی به نام Meloidogyne می‌توانند در خاک تا زمان پیدا شدن ریشه گیاه، زندگی کنند.

علائم نماتد مولد گره ریشه گوجه فرنگی

آشکارترین نشانه این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی، ایجاد غده‌هایی روی ریشه گیاهان است. این غده‌ها موجب ورم کردن و بزرگ شدن ریشه‌ها می‌شود. با تغذیه کرم‌ها از ریشه، کار انتقال مواد غذایی و آب به سایر نقاط گیاه مختل می‌شود.

درنتیجه، گیاه در زمان کوتاهی، قهوه‌ای رنگ می‌شود. این تغییر رنگ نشان از پوسیدگی و خشک شدن گیاه است. درنهایت گیاه می‌میرد و سایر اندام‌ها نیز از بین می‌روند.

شیوه‌های کنترل نماتد مولد گره ریشه گوجه فرنگی

اگر پس از برداشت میوه‌ها، باقی مانده‌های گیاهان روی خاک را جمع و خاک را شخم بزنید، کمک بزرگی در کنترل این بیماری های گوجه فرنگی کرده‌اید. همچنین رعایت تناوب زراعی و استفاده از واریته‌های مقاوم به بیماری نماتد مولد گره؛ همانند: Tangerine، Petite Gold و Petite Harigan می‌تواند تا حد زیادی از ایجاد این بیماری جلوگیری کند.

پوسیدگی ترانزیت گوجه فرنگی

یکی از انواع بیماری های گوجه فرنگی که پس از مرحله برداشت، میوه‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، پوسیدگی ترانزیت است. سایر مشخصات این دسته از بیماری‌های گوجه فرنگی و راهکارهای جلوگیری از ایجاد آن در جدول زیر به طور کامل توضیح داده شده است.

عامل ایجاد کننده پوسیدگی ترانزیت	قارچ Rhizopus stolonifera
چگونگی ایجاد عارضه پوسیدگی ترانزیت	· از طریق تماس میوه‌های نزدیک سطح خاک · تماس میوه آلوده با سایر گوجه فرنگی‌ها · رعایت‌نکردن بهداشت در عمل بسته‌بندی
شرایط مساعد رشد و انتقال بیماری	· آب ‌و هوای گرم · شدت رطوبت زیاد
علائم پوسیدگی ترانزیت در گوجه فرنگی	· به‌وجودآمدن ضایعاتی به رنگ روشن و آبکی روی میوه · ایجاد لایه سفیدرنگ ناشی از هاگ پاتوژن روی سطح میوه
خسارت ناشی از قارچ این بیماری	امکان ذخیره میوه در انبارها و عرضه به بازار وجود ندارد. عملاً میوه‌های آلوده بی‌مصرف خواهند بود.
روش‌های کنترل این گروه از بیماری‌های گوجه فرنگی	· دورانداختن میوه‌هایی با نشانه‌های این بیماری پس از برداشت · اجتناب از نگهداری میوه به مدت طولانی در انبارها · ضدعفونی‌ کردن وسایل بسته‌بندی و انبار ذخیره‌سازی با به کار گیری بخار آب داغ با فشار زیاد

بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه گوجه فرنگی

پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه از مهمترین بیماری های گوجه فرنگی به شمار می‌رود. این عارضه توسط گونه‌ای از قارچ Sclerotinia sclerotiorum ایجاد می‌شود. متأسفانه کنترل این عامل بیماری‌زا کمی دشوار است. این موضوع به دلیل تعدد ژنتیکی، تنوع میزبان‌های متفاوت و نبود واریته 100 درصد مقاوم به این بیماری است.

علائم بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه گوجه فرنگی

اولین بخشی که اسکلروتیا به آن حمله می‌کند، ساقه است. به همین خاطر برای تشخیص این نوع بیماری های گوجه فرنگی بهتراست ساقه را بررسی گردد. معمولاً 6 تا 14 اینچ بالاتر از سطح خاک، اسکلروتیا درون ساقه‌ها دیده می‌شوند.

برای اطمینان بیشتر پایه ساقه بررسی گردد. زیرا برخی مواقع آلودگی از آن ناحیه شروع می‌شود. سرعت تخریب آن به حدی زیاد است که با تنها چند روز طول می‌کشد تا ساقه سفید و پوسیده شده و به‌آسانی پودر می‌شود.

اگر رطوبت محیط نیز زیاد باشد، روی سطح ساقه یا میوه آلوده‌شده یا سوراخ‌های فرورفته موجود در آن‌ها، میسلیوم سفیدرنگ و کرکی ایجاد گردیده و در ادامه گیاه ضعیف شده و کاملاً می‌افتد.

این گونه از بیماری های گوجه فرنگی، معمولاً زیاد به برگ‌ها حمله نمی‌کنند. این در حالی است که اگر بیماری شدت بگیرد، برگ‌ها حالت پیچشی پیدا می‌کنند. سپس رنگ آن‌ها از سبز تا قهوه‌ای تغییر می‌کند تا در نهایت پژمرده شوند.

پیشگیری از پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه گوجه فرنگی

کنترل این نوع از بیماری‌های گوجه فرنگی با استفاده از قارچ کش‌های برگی در برخی مواقع مؤثر است.اگر بذرها در مزرعه‌ای که تجربه آلودگی شدید با قارچ اسکلروتینیا را دارند،کاشته شوند؛ استفاده از این ترکیبات کارآمد است.

در شرایط دیگر اقدامات پیشگیرانه بهترین گزینه برای کنترل این نوع از بیماری های گوجه فرنگی هستند.

رعایت تناوب کشت با گیاهان غیر حساس مانند: حبوبات، پیاز، گندم و سیب زمینی شیرین
انتخاب ارقام مقاوم و کوتاه.
از بین بردن بوته‌های آلوده‌شده در سریع‌ترین زمان
اجتناب از کاشت بوته‌ها در ردیف‌های باریک در مزرعه‌هایی با سابقه پوسیدگی اسکلروتینیایی گوجه فرنگی
پرهیز از آبیاری بیش از حد در زمان حساس به بیماری؛ (زمان گلدهی)
شخم‌زدن عمیق خاک پس از انجام برداشت میوه‌ها
کنترل متناوب علف‌های هرز

لکه برگ سپتوریا در گوجه فرنگی

قارچ Septoria Lycopersici عامل ایجاد کننده بیماری لکه برگ سپتوریا گوجه فرنگی است. بقایای گیاهان آلوده و علف‌های هرز، پناهگاه زمستان‌گذرانی این پاتوژن هستند. علاوه بر آن اگر در اطراف مزرعه چوب یا داربست وجود داشته باشد، امکان زنده‌ماندن قارچ این بیماری های گوجه فرنگی روی آن وجود دارد.

· شرایط مساعد رشد قارچ سپتوریا در گوجه فرنگی

محدوده دمایی بین16 تا 26 درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی بالا به مدت طولانی و مرطوب ماندن برگ‌ها شرایط رشد و توسعه این بیماری‌های گوجه فرنگی را فراهم می‌کند. اگر این رطوبت بیش از حالت عادی ماندگار شود، این عارضه تبدیل به یکی از مخرب‌ترین بیماری های گوجه فرنگی می شود.

· علائم لکه برگ سپتوریا گوجه فرنگی

این نوع بیماری اغلب در مرحله میوه دهی، روی برگ‌های بالغ و پایین، اولین علائم خود را نمایان می‌کند. لکه‌هایی گرد، آب‌سوخته، به قطر 3 تا 6 میلی‌متر و به رنگ قهوه‌ای و حاشیه زرد، روی برگ‌ها ایجاد می‌شوند.
با توسعه بیماری، تعداد لکه‌های روی برگ‌ها افزایش یافته و حاشیه آن‌ها تیره‌تر می‌شود. یک راه شناسایی آسان دیده شدن نقاط سیاه تیره‌ای درون مرکز لکه‌ها است.
برگ‌هایی که به شدت آلوده هستند،قهوه‌ای و پژمرده می‌شوند.درنهایت کاهش تعداد برگ‌های بوته‌ها به‌وضوح احساس می‌شود. هنگامی که بوته در اواخر مراحل رشد خود باشد، بیماری در اوج قرار می‌گیرد. به همین دلیل روی ساقه، دمبرگ و کاسبرگ گیاهان نیز همین علائم؛ اما با شدت کمتر و کوچک‌تر ظاهر می‌شوند.
کمتر پیش می‌آید کهلکه برگ سپتوریا، میوه را درگیر کند.اما به طور غیر مستقیم به دلیل وجود عفونت برگ‌ها، کمیت محصول تحت‌ تأثیر قرار می‌گیرد.

مدیریت بیماری لکه برگ سپتوریا گوجه فرنگی

جمع‌آوری برگ‌های پایین آلوده و سوزاندن یا دفن کردن آن‌ها

2-استفاده از مالچ پس از خشک و گرم‌شدن خاک، تا هاگ‌ها توانایی انتقال خود را از دست بدهند.

3-استفاده از قارچکش میشوساید (کاپتان) میشوزیم(کاربندازیم) و میشوورال (ایپرودیون کاربندازیم)میشوکاپ ( اکسی کلرید مس)میشوبردوکس (مخلوط بوردو)تولید شرکت سبزآور پردیس ،کلروتالونیل، مانکوزب، مانب.

***توجه شود که هر هفته یا 10 روز یک ‌بار از این مواد طبق دستورالعمل آن‌ها استفاده گردد.

شیوه‌های کنترل لکه برگ سپتوریا گوجه فرنگی

استفاده از نوار تیپ آبیاری در بخش پایه بوته‌ها به ‌منظور جلوگیری از مرطوب شدن برگ‌ها
تنظیم زمان آبیاری در اوایل صبح
حذف علف‌های هرز به صورت منظم
پرهیز از کاشت گیاهانی مانند شب‌بو و گزنه در کنار گوجه فرنگی‌ها
رعایت تناوب کاشت 1 ساله با گیاهان غیر میزبان

· بیماری آوندی گوجه فرنگی

یکی ازانواع بیماری های گوجه فرنگی که عمدتاً آوند گیاه را درگیر می‌کند، بیماری آوندی گوجه فرنگی است. این بیماری ناشی از اثرات قارچ‌های مختلف مانند قارچ ورتیسلیوم، Ceraticyctis،فوزاریوم و … است. این پاتوژن‌ها فعالیت تخریب خود را در آوندهای چوبی گیاه شروع می‌کنند.
در ادامه روند بیماری، میسلیوم‌های قارچ‌های مختلف به داخل گیاه نفوذ می‌کنند. عفونت باعث می‌شود که در عمل تبخیر آوند اختلال ایجاد شود. سپس جریان آب و مواد غذایی که از این مسیر به بخش‌های بالاتر گیاه می‌رود نیز مسدود می‌شود. این امر روی برگ‌ها و رشد محصول نیز به حدی تأثیر می‌گذارند که گیاه در عرض چند هفته می‌میرد.

علائم بیماری‌ آوندی در گوجه فرنگی
بخش‌های مختلف گیاه ازجمله: آوند، برگ و میوه علائم این بیماری را از خود نشان می‌دهند. اما در ریشه‌ها هیچ اثری از این بیماری را روی آن مشاهده نمی گردد.
اگر بیماری به اوج خود رسیده باشد، آوندها خشک می‌شوند و ساقه حالت ترد به خود می‌گیرد. قهوه‌ای شدن، پژمردگی ناگهانی برگ‌ها و همچنین مرگ آن‌ها و ریختن روی زمین از نشانه‌های این بیماری های گوجه فرنگی است.
اثرات اصلی بیماری‌ های گوجه فرنگی از نوع آوندی باعث خسارات ثانویه در میوه می‌شود. اغلب میوه‌های بوته‌های آلوده، نمی‌توانند مراحل رشد را به طور کامل بگذرانند و کوچک و ناقص می‌مانند.

راهکارهای جلوگیری و کنترل بیماری آوندی گوجه فرنگی

افزایش میزان کلسیم در خاک و جذب آن توسط گیاه.
آبیاری منظم، ضدعفونی‌ کردن بستر کاشت و ابزارهای کشاورزی، نور کافی .
استفاده از انواع مقاوم بذرها و نشاهای گوجه فرنگی.

· بیماری خال باکتریایی گوجه فرنگی

عامل ایجاد کننده این عارضه، باکتری از نوع Pseudomonas syringae pv. Tomato است. خاک، بذرها و گیاهان آلوده مانده قبلی، مکان مناسبی برای زندگی کردن این نوع باکتری است.
رطوبت، محدوده دمایی ۱۵ تا ۲۴ درجه سانتی گراد، هوای خنک، باران و آبیاری پاششی شرایط مساعدی را برای رشد زودهنگام و گسترش این گونه از بیماری‌های گوجه فرنگی فراهم می‌کند. دیررس شدن میوه، کاهش کیفیت و عملکرد محصول ازجملهخسارات بیماری های گوجه فرنگی از نوع لکه گرد است.

· علائم خال باکتریایی گوجه فرنگی

حاشیه این لکه‌ها زرد و علائم نکروز روی آن پدیدار می‌شود. درنهایت هم بافت آلوده‌شده می‌میرد. خود گوجه فرنگی که جنبه اقتصادی مزرعه را در دست دارد نیز آلوده می‌شود. ضایعاتی برجسته، کوچک و به قطر 3 میلی‌متر روی سطح میوه‌ها ایجاد می‌شود.
هرچند عفونت به درون بافت میوه نفوذ نمی‌کند. لیکن از بازارپسندی میوه کاسته می شود.

روش‌های مقابله با بیماری لکه گرد گوجه فرنگی

استفاده از محلول‌های دارای مس مانند میشوبردوکس (مخلوط بردو) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس با غلظت 5 در هزار هر 14 روز یک بار بهترین و مؤثرترین راهکار کنترل و جلوگیری از ایجاد عفونت خال باکتریایی است. البته چیزی که این ترکیب را بسیار مؤثر می‌کند، زمان انجام محلول‌پاشی است. اگر محیط مرطوب و هوا خنک باشد، این محلول باید به ‌عنوان محافظ گیاهان استفاده شود.

به کار گیری روش آبیاری شیاردار در صورت ایجاد بیماری
رعایت تناوب زراعی 2 ساله با استفاده از گیاهان غیر میزبان مانند ذرت
تهیه نشاهای سالم از مراکز معتبر
ضدعفونی ‌کردن بذرها با آب گرم یا مواد شیمیایی قبل از کاشت
حذف علف‌های هرز
تعویق انجام کاشت در فصل بهار

شانکر ساقه آلترناریا گوجه فرنگی

یکی از بیماری های گوجه فرنگی از نوع قارچ، شانکر ساقه آترناریا است. قارچ خانواده Alternaria alternata f. sp. Lycopersici عامل ایجاد کننده این بیماری است. نشاهای آلوده عامل اصلی ورود این قارچ به مزارع هستند.

شانکر ساقه آلترناریا نسبت به سایر بیماری های گوجه فرنگی شایع نیست. اما به دلیل آنکه هم از طریق هوا و هم خاک گیاه را آلوده می‌کند، یکی از بیماری های تهدیدکننده این محصول، محسوب می‌شود.

شرایط رشد و گسترش شانکر ساقه آلترناریا گوجه فرنگی

آب جاری و آزاد درون مزرعه
باران و ایجاد شبنم روی برگ‌ها
وجود رطوبت روی اندام‌های هوایی گیاه
دمای 25 درجه سانتی گراد

علائم شانکر ساقه آلترناریا در گوجه فرنگی

هر بخش گیاه می‌تواند از آلودگی ناشی از این بیماری های گوجه فرنگی تأثیر بگیرد. اما معمولاً اولین بخشی که بیماری به طور آشکار در آن ظاهر می‌شود، ساقه است.این علائم به صورت شانکرهای تو در تو، فرورفته، به رنگ قهوه‌ای یا تیره‌ای هستند که اغلب ساقه‌های نزدیک سطح خاک را در ابتدا آلوده می‌کنند.

با توسعه بیماری، شانکرها هم بزرگ می‌شوند. به‌طوری‌که عفونت ایجادشده توسط قارچ، باعث ایجاد رگه‌های قهوه‌ای در بخش‌های بالا و پایین لکه‌ها می‌شود. این عفونت ساقه را مسدود می‌کند. درنهایت گیاه به کلی از بین می‌رود و می‌میرد.

لکه‌هایی از نوع شانکرهای ساقه نیز به میوه‌های نرسیده و سبز حمله می‌کنند.

پیشگیری از ایجاد شانکر ساقه آلترناریا گوجه فرنگی

استفاده از قارچ کش‌ها میشوساید(کاپتان)، میشوزیم(کاربندازیم)، میشوورال (ایپرودیون + کاربنداریم) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس، 4 تا 6 هفته قبل از شروع برداشت است.
انتخاب ارقام مقاوم مانند فینیکس و ماریانا.
استفاده از آبیاری قطره‌ای یا شیلنگ خیس.
انجام آبیاری گیاهان از خط خاک به ‌منظور جلوگیری از مرطوب شدن برگ‌ها.
تنظیم زمان آبیاری در اوایل صبح.
کنترل دمای محیط.

پوسیدگی انتهای شکوفه گوجه ‌فرنگی

پوسیدگی انتهای شکوفه یکی از بیماری های گوجه فرنگی در گروه اختلالات فیزیولوژیکی است. در عین آنکه عفونت نگران کننده‌ای در میوه ایجاد نمی‌شود؛ اما تأثیرات ایجادشده روی ظاهر میوه، آن را به محصولی غیرقابل مصرف و حتی فروش تبدیل می‌کند.

چگونگی ایجاد پوسیدگی انتهای شکوفه گوجه ‌فرنگی

عمده‌ترین دلیل ایجاد بیماری های گوجه فرنگی از این نوع آن است که میوه، کلسیم کافی ندارد. این امر به دو علت رخ می‌دهد. یک، کمبود کلسیم درون خاک و دوم، ناتوانی گیاه در جذب و انتقال کلسیم.

موارد زیر در میزان و جذب ماده کلسیم تأثیر می‌گذارند.

دوره‌های طولانی رطوبت خاک
تنش خشکی
ایجاد زخم و آسیب دیدن ریشه‌ها
رطوبت نسبی بالا محیط
رطوبت نسبی کم اما در آب‌ و هوای گرم
وزش باد
خاک‌های سرد
وجود سطح بالایی از آمونیوم، منیزیم و پتاسیم درون خاک
به‌کارگرفتن کودهای نیتروژنی به میزان بسیار زیاد

علائم پوسیدگی انتهای شکوفه گوجه فرنگی

علائم این بیماری،دراوایل مرحله میوه دهی مشاهده می‌شود. در انتهای شکوفه میوه، لکه‌هایی آبکی و قهوه‌ای یا ارغوانی ایجاد می‌شوند.

با پیشرفت بیماری، اندازه لکه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند. حداقل نصف میوه، ظاهری چرمی با لکه‌های فرورفته و به رنگ سیاه یا قهوه‌ای تیره، به خود می‌گیرد. هم‌زمان که بیماری در حال گسترگی است؛ باکتری و قارچ بیماری های گوجه فرنگی دیگری به محل آسیب دیده حمله می‌کنند. در نهایت بافت میوه می‌پوسد. چون ظاهر میوه کاملاً سالم است. اما در ته میوه،لکه‌های سیاهی دیده می‌شود.

درمان پوسیدگی انتهای شکوفه گوجه ‌فرنگی

راهکارهای کنترل بیماری های گوجه فرنگی از دسته پوسیدگی انتهای شکوفه عبارتند از:

کنترل عادت‌های آبیاری (آبیاری نه زیاد و نه کم).
استفاده از مالچ پوششی در خاک.
مراقبت از ریشه خاک.
اجتناب از استفاده از کودهای نیتروژن، آمونیوم و نیترات.
آزمایش خاک و اطمینان از میزان کلسیم موجود درون خاک
افزودن آهک، آرد استخوان و پوست تخم مرغ به منظور افزایش کلسیم خاک در صورت نیاز.
کنترل میزان PH خاک ( بهترین PH برای رشد گوجه فرنگی 6 تا 6.8 است)
انتخاب ارقام مقاوم به کمبود کلسیم و بیماری پوسیدگی انتهای شکوفه

بیماری باکتری اسپک گوجه فرنگی Bacterial Speck

این دسته بیماری، توسط گونه باکتری Syringae pv ایجاد می‌شود. روی دانه‌ها، بقایای گیاهان و خاک، مکانی برای زنده ماندن این پاتوژن است.

اگر پاتوژن در خاک وجود داشته‌باشد، در صورتی که هوا خنک و برای گوجه فرنگی نامساعد شود، باکتری روند آلوده کردن را شروع می‌کند.

تأثیر باکتری اسپک در گوجه فرنگی

علائم بیماری روی برگ‌ها به صورت لکه‌های کوچک سیاه و قهوه‌ای رنگی به صورت نامنظم و در تعداد بالایی ایجاد می‌شود.

سپس به طور پراکنده‌ای، حاشیه برگ‌های بیمار زرد می‌شوند. در ادامه بیماری نیز به قهوه‌ای تغییر رنگ می‌دهند. همچنین امکان دارد به دلیل خشک شدن حاشیه‌ها، حالت چروکیده یا پیچ خورده به خود بگیرند. روی ساقه‌ها هم به همان شکل لکه‌هایی ایجاد می‌شود که در ادامه می‌تواند ساقه را خشک و حتی پوسیده کند.

روش‌های کنترل باکتری اسپک گوجه فرنگی

اگر بیماری را در روزهای اول تشخیص داده شود، می‌توان با به کار گیری برخی اقدامات از پیشرفت بیماری جلوگیری نمود. ابتدا باید گیاهان آلوده را جمع‌آوری نمود و نابود کردو موارد زیر را رعایت نمود.

برگ پاشی سموم قارچکش حاوی مس میشوکاپ ( اکسی کلرید مس)میشو بردوکس (مخلوط بوردو)تولید شرکت سبزآور پردیس.
استفاده از نوار تیپ آبیاری
کنترل دمای محیط (هوا باید گرم باشد)
رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان مانند ذرت.

بیماری قالب سفید گوجه فرنگی

بیماری قالب سفید یکی از بیماری های گوجه فرنگی است که وقوع آن رایج نیست؛ اما در صورت آلودگی شدت بالایی دارد. بعضی اوقات این بیماری با نام پوسیدگی الوار یا پوسیدگی سفید نیز شناخته می‌شود. قارچ‌هایی از خانواده Sclerotinia spp عامل ایجاد کننده بیماری قالب سفید هستند. در میان آن‌ها قارچ S. sclerotiorum بیشترین آلودگی را در گیاهان ایجاد می‌کند.

علائم بیماری قالب سفید گوجه فرنگی

علائم این گونه از بیماری های گوجه فرنگی در مرحله گلدهی خود را نشان می‌دهند. اولین جایی که قارچ به آن حمله می‌کند، گلبرگ‌های پوسیده‌ای است که در حال افتادن هستند. این علائم به صورت ضایعات آبکی روی این نواحی و در امتداد ساقه‌ها تشکیل می‌شوند. در ادامه روی ساقه میسلیوم‌هایی به رنگ سفید و پودری تشکیل می‌شود. با گسترش بیماری، ضایعات به شکل‌های مختلفی در اندازه‌هایی بزرگ و به رنگ سیاه در می‌آیند.درنهایت ساقه در زمان کوتاهی خشک می‌شود و از بین می‌رود. میوه‌ها هم از حمله این بیماری های گوجه فرنگی در امان نیستند. خاکستری شدن میوه و ایجاد اسکلروتیا روی آن‌ها از جمله اثرات پوسیدگی الوار در میوه هستند.

کنترل بیماری قالب سفید در گوجه فرنگی

برای بیماری های گوجه فرنگی از نوع قالب سفید، اقدامات مؤثری وجود‌ندارد. اگر محصولات آلوده‌شوند، درمان آن ناممکن و کنترل گسترش نیز دشوار است. این موضوع به دلیل توانایی قارچ در ایجاد آلودگی از دو شیوه خاک و هوا است.

حتی تناوب کشت کمکی نمی‌کند. به‌این‌دلیل که قارچ این بیماری‌های گوجه فرنگی، گیاهان زیادی را بیمار می‌کند. افزون بر آن حساسیت در انتخاب واریته هم نقش آن‌چنانی نخواهدداشت.زیرا هیچ گزارشی مبنی بر مقاومت در برابر این عارضه وجود ندارد.

تنها عمل کنترل‌ کننده‌در حوزه آبیاری است. استفاده از آبیاری قطره‌ای از گسترش بیماری های گوجه فرنگی این نوع جلوگیری می‌کند. در این حالت گیاه فرصت کافی برای خشک شدن و حذف رطوبت زیاد را دارد.

بیماری لکه موجی گوجه فرنگی )بلایت زودرس)

یکی دیگر از انواع بیماری های گوجه فرنگی در گروه قارچی، لکه موجی یا بلایت زودرس است. قارچ‌های Alternaria Solani و Alternaria tomatophila عامل بیماری‌زا در این نوع بیماری‌های گوجه فرنگی هستند.

چگونگی ایجاد لکه موجی در گوجه فرنگی

قارچ این بیماری های گوجه‌فرنگی در بذرهای آلوده، بقایای گیاهان، علف‌های هرز، شب‌ بو و گیاهان دیگری مانند سیب‌زمینی و بادمجان، زمستان‌گذرانی می‌کنند. این پاتوژن همواره منتظر برقراری شرایط محیطی است که بتواند رشد و گسترش خود را آغاز کند.

اگر میوه‌های رسیده زیادی روی بوته‌ها باقی‌بماند و برداشت آن به تعویق بیافتد، در واقع فرصت را برای حمله این گونه از بیماری‌های گوجه فرنگی ایجاد می‌کند. علاوه بر آن کمبود ازت در خاک، وجود نماتد در خاک و ریشه گیاه، محدوده دمایی بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد و رطوبت از جمله عوامل مساعد محیطی برای این قارچ هستند.

در صورت رخداد بیماری اگر بتوان شرایط محیطی را به سرعت کنترل کرد، قدرت گسترش زیادی نخواهدداشت. این در حالی است که باران‌های شدید، وزش باد و عبور و مرور افراد از عوامل اصلی انتقال قارچ به سایر بوته‌های سالم است.

علائم بیماری لکه موجی گوجه فرنگی

علائم اولیه روی برگ‌های پایینی و مسن ایجاد می‌شوند.

علائم برگ‌ها

روی برگ‌های آلوده، لکه‌هایی با دایره‌های متحدالمرکز و به رنگ سبزپررنگ که گاهاً مانند چشم گاو دیده می‌شود،ایجاد می‌شود.با گسترش بیماری،رنگ این لکه‌ها قهوه‌ای و سیاه شده و حاشیه آن‌ها به رنگ زرد دیده می‌شود.لکه‌های دایره‌ای آن قدر بزرگ می‌شوند که حالتی زاویه‌دار پیدا می‌کنند.

درنهایت لکه‌ها به صورت لایه‌ای از عفونت، تمام سطح برگ را می‌پوشانند. اگر بیماری کنترل نشود،برگ‌ها خشک و محل لکه‌ها سوراخ می‌شوند. اگر قسمتی که میوه را به دمگل متصل می‌کند،لکه‌های سیاه رنگ و بزرگی دیده می شود.

علائم ساقه

این بیماری های گوجه‌فرنگی اگر کنترل نشود، ساقه و طوقه را هم درگیر می‌کند. اگر روی ساقه، زخم‌هایی به شکل‌های نامنظم، فرورفته و سیاه دیده شود؛ بیماری در حال تخریب کامل گیاه است. درنتیجه آلوده شدن ساقه، پوسیدگی طوقه و آفتاب سوختگی گیاهان اتفاق می‌افتد.

علائم میوه

این نوع بیماری های گوجه‌فرنگی علائم مشخص زیر را روی میوه ایجاد می‌کنند.

ایجاد لکه‌هایی تو در تو، بزرگ، فرورفته و خشک در بالای میوه
ایجاد کپک سیاه رنگ روی این لکه‌ها
افتادن میوه‌ها روی زمین

مدیریت بیماری لکه موجی گوجه فرنگی

خسارت بیماری های گوجه فرنگی از این دسته، مستقیم روی کیفیت و میزان تولیدی محصول اثر می‌گذارد.

استفاده از بذرهای سالم و مقاوم
حذف علف‌های هرز
شخم زدن پس از برداشت
رعایت تناوب کاشت با دانه‌های حبوبات یا زرد به مدت 3 تا 4 سال
از بین بردن بقایای گیاهان و اضافه نکردن آن‌ها به توده کمپوست.
عدم استفاده زیاد از کودهای نوع نیتروژن.
برداشت به موقع میوه‌های رسیده.

استفاده از قارچ کش‌های: مانکوزب، کلرتالونیل و سموم حاوی مس میشوکاپ(اکسی‌کلریدمس) میشوبردوکس(مخلوط بردو) و میشو ساید (کاپتان) تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس.

بیماری ویروسی پژمردگی لکه‌ای گوجه فرنگی

یکی ازبیماری های گوجه فرنگی از گروه ویروسی، پژمردگی لکه‌ای است. این بیماری توسط ویروسی به نام Tomato Spotted Wilt Virus ایجاد می‌شود. این نوع از بیماری های گوجه فرنگی با نام علمی TSWV شناخته می‌شود.

· چگونگی ایجاد پژمردگی لکه‌ای در گوجه فرنگی

گونه‌های مختلفی از یک نوع حشره به نام تریپس،ویروس پژمردگی خالدار گوجه‌فرنگی را به مزارع گوجه‌فرنگی منتقل می‌کنند. این حشرات به محض دیدن گیاهان گوجه فرنگی و علف‌های هرز که در نقش میزبان آن هستند،از بافت گیاهان تغذیه می‌کنند. در همین‌حال، ویروس را نیز به داخل این میزبان‌ها منتقل می‌کنند.

تأثیر ویروس پژمردگی لکه‌ای در گوجه‌فرنگی

علائم این دسته از بیماری‌های گوجه‌فرنگی با ایجاد لکه‌هایی کوچک و آجری‌رنگی روی برگ‌ها آغاز می‌شود. نهایت عاقبت برگ‌ها آن است که در حالت آویزان و پژمرده‌ای به گیاه متصل باقی می‌مانند. گیاهانی که ویروس به آن‌ها نفوذ می‌کند، به طور کلی رشدشان مختل می‌شود و کوتوله می‌شوند.

بیماری‌های گوجه‌فرنگی از گروه این نوع ویروس‌ها، میوه‌های سبز و رسیده را آلوده می‌کند. در هر دو حالت، قسمت‌هایی از سطح میوه برجسته می‌شوند. همچنین دایره‌هایی تو در تو با مرکز یکسان روی آن‌ها ایجاد می‌شود. اگر میوه رسیده باشد، رنگ این لکه‌ها، قرمز یا زرد و سفید است.

پیشگیری از ایجاد پژمردگی لکه‌ای گوجه فرنگی

متأسفانه، راه‌حلی برای درمان بیماری‌های گوجه‌فرنگی ویروسی وجودندارد. درنتیجه تنها گزینه‌ای که دارید، اعمال اقدامات پیشگیرانه در مقابل این بیماری است.

کنترل گونه‌های تریپس‌ با استفاده از کارت‌های چسبنده یا حشره کش

انتخاب واریته‌های مقاوم در برابر حمله حشرات
حذف مداوم علف‌های هرز اطراف گیاهان گوجه‌فرنگی
به کارگیری مالچ در اطراف گیاهان
کنترل وضعیت بهداشتی گلخانه یا مزرعه

بلایت دیررس گوجه فرنگی

این بیماری های گوجه فرنگی رابا نام‌های رایج‌تر آن؛ یعنی باد زدگی یا سوختگی شاخ و برگ گوجه فرنگی نام‌برده‌می‌شود. قارچ Phytophthora Infestans باعث ایجاد بیماری‌های گوجه‌فرنگی از نوع بادزدگی می‌شود. شدت انتقال این بیماری بسیار زیاد است. به‌طوری‌که نه‌تنها تمام بوته‌ها آلوده می‌شوند، امکان بیماری را در گیاهان مجاور به وجود می آورند.

شرایط مساعد گسترش بلایت دیررس گوجه‌فرنگی

خاک، بقایای گیاهان و سایر گیاهان،مکان مناسبی برای زمستان‌گذرانی این پاتوژن هستند.

شرایط محیطی گسترش بلایت دیررس گوجه فرنگی شامل موارد زیر هستند:

آب و هوای خنک
درصد رطوبت بالای محیط
محدوده دمایی ۱۶ تا ۲۲ درجه سانتی گراد
وزش باد
باران‌های شدید

علائم بلایت دیررس در گوجه فرنگی

تمام اندام‌های گیاهی، نقطه هدف برای حمله قارچ این بیماری محسوب می شود.برگ‌ها اولین جایی هستند که آلوده شدن می‌شوند.لکه‌های آب‌سوخته اولین نشانه بیماری باد‌زدگی است. با پیشرفت عفونت،لکه‌ها بزرگ‌تر و به رنگ قهوه‌ای، تیره یا بنفش روغنی درمی‌آیند.

اگر در حین بیماری رطوبت محیط کنترل نشود، روی لکه‌هایی که در زیر سطح برگ ایجاد شده‌، میسلیوم‌های سفید یا خاکستری ناشی از قارچ تشکیل می‌شود. پس از 2 هفته برگ‌های بیمار به حالت چروک و خشک شده، دیده می‌شود

اگر بیماری به اوج دوره زندگی خود برسد، لکه‌ها به رگبرگ‌های اصلی و ساقه نیز کشیده می‌شوند. این لکه‌ها به صورت ضایعاتی آبسوخته، با شکل‌های نامنظم و به رنگ قهوه‌ای روی این نواحی ایجاد می‌شوند. بوی پوسیدگی ناشی از قارچ، به وضوح احساس می شود.

میوه نیز نمی‌تواند از این بیماری های گوجه فرنگی جان سالم به در ببرد. لکه‌هایی در ابعاد نامتقارن و در رنگ‌های سبز یا قهوه‌ای براق به صورت پراکنده روی میوه ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها می‌توانند در شرایط مساعد، تمام سطح میوه را آلوده کنند.

کنترل بیماری بلایت دیررس گوجه فرنگی

اگراین بیماری‌ گوجه‌فرنگی در مراحل اولیه؛ تشخیص داده شود، باید بوته‌های آلوده جمع آوری و از مزرعه از خارج گردد. سپس از اقدامات کنترلی برای محافظت از آن استفاده شود. اما اگر بیماری به میوه حمله کرده باشد، ممکن است بازارپسندی میوه از بین برود.

تهیه بذرها یا نشاهای مقاوم و به‌دور از هرگونه بیماری
رعایت تناوب کشت ۳ساله با استفاده از گیاهان غیر میزبان
از بین بردن علف‌های هرز و گیاهان: تاتوره، اطلسی و توتون درختچه‌ای
جمع کردن و حذف بقایای گیاهان بعد از انجام برداشت
رعایت فاصله بوته‌ها و ردیف‌ها
استفاده از شیوه آبیاری قطره‌ای به منظور جلوگیری از ایجاد رطوبت.
کمپوست نکردن بقایای گیاهان جمع‌آوری شده
عدم استفاده بیش از حد از کودهای نوع نیتروژن
استفاده از قارچ کش‌هایی مانند: کلرهتلینیل، مانکوزب و حاوی مس میشوکاپ(اکسی‌کلریدمس)میشوبردوکس(مخلوط بردو)تولید شرکت سبزآور پردیس.

پوسیدگی پیتیومی ریشه و میوه گوجه فرنگی

یکی از بیماری‌های گوجه‌فرنگی رایج که به سبب قارچ‌های خاکی ایجاد می‌شود، پوسیدگی پیتیومی است. ادامه مشخصات این نوع بیماری های گوجه فرنگی در جدول زیر بیان شده است.

عامل ایجادکننده بیماری	انواع مختلف قارچ‌های *Pythium*
چگونگی ایجاد پوسیدگی پیتیومی	· انتقال قارچ موجود درون آب، ریشه گیاهان باقی مانده در خاک و سایر میزبان‌ها به ریشه بوته‌ها · تماس میوه با خاک یا آب آلوده
شرایط مساعد برای رشد قارچ پیتیوم	· دمای بین ۱۵ تا ۳۲ درجه سانتی ‌گراد · زهکشی ضعیف خاک · خاک‌های سنگین و فشرده
علائم این عارضه	· زخم‌های آبکی، قهوه‌ای روی ریشه · نرم و شکننده شدن ریشه · ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، ساقه و طوقه · نرم شدن ساقه و ایجاد لایه‌ای مخملی روی لکه‌ها · افتادن نشاهای جوان و مرگ گیاه · تشکیل میسلیوم سفید پنبه‌ای روی بافت‌های آلوده · ضایعات آبکی و کرکی روی میوه · پلاسیده شدن میوه و توقف رشد آن
روش‌های کنترل بیماری	· تهیه نشاهای سالم · ضدعفونی کردن ابزارهای کشاورزی · زهکشی خوب خاک · تعادل در آبیاری از پایین · استفاده از مالچ پلاستیکی · تناوب زراعی با غلات و علوفه

پوسیدگی نرم باکتریایی گوجه فرنگی

بیماری پوسیدگی نرم باکتریایی با نام علمی Tomato Bacterial Soft Rot از انواع باکتریایی بیماری‌های گوجه‌فرنگی است. عامل بیماری، باکتری Erwinia Carotovora است. اصلی‌ترین قسمتی که آسیب می بیند، سیستم آوندی ساقه است.

گیاهان هم داخل مزرعه و هم پس از برداشت در معرض آلوده شدن قرار دارند. عوامل زیر باعث نفوذ و گسترش این بیماری به گیاهان می‌شود.

رطوبت.
آب و هوای گرم.
دمای ۳۰ درجه سانتی گراد.
حشرات و لاروهای خاک.

تأثیر پوسیدگی نرم باکتریایی روی گوجه‌فرنگی

این نوع بیماری‌ در گوجه‌فرنگی علاوه بر آوندها، بطور غیر مستقیم روی میوه نیز تأثیر می‌گذارد. علائم بیماری شامل موارد زیر هستند:

قهوه‌ای، لزج و آبکی شدن درون ساقه.
پژمردگی، زرد شدن و اختلال در رشد گیاهان.
خشک و خالی شدن درون ساقه.
ایجاد لکه‌های چسبناک و نرم روی میوه.

کنترل پوسیدگی نرم باکتریایی گوجه فرنگی.

هیچ راه درمانی برای بوته‌های مبتلا به این بیماری های گوجه فرنگی، وجود ندارد. اما راهکارهای زیر می‌تواند از ایجاد و گسترش آن جلوگیری کند:

رعایت فاصله بین ردیف‌ها و بوته‌ها.
شخم زدن عمیق.
رعایت تناوب کاشت با ذرت و حبوبات.
مراقبت از میوه‌ها در حین برداشت و انتقال به انبار.
استفاده از میشوبردوکس (مخلوط بردو 18 درصد) برای ضدعفونی کردن بذر و خاک قبل از کاشت. همچنین پس از اولین برگ‌دهی و ریختن گلبرگ.

بیماری صورت گربه‌ای در گوجه فرنگی

یکی از بیماری‌های فیزیولوژیکی گوجه فرنگی، صورت گربه‌ای یا Catfacing است. این عارضه در میوه‌های بزرگ و در نوبت اولین برداشت بسیار شایع است. تغییر شکل میوه در اثر شرایط زیر باعث ایجاد این بیماری های گوجه فرنگی می‌شود.

تنش دمایی
اختلال در شکوفه دهی
وجود میزان زیاد نیتروژن درون خاک
استفاده از علف‌کش‌های بسیار
گرده افشانی گل، در دمای 12 تا 50 درجه و شرایط هوایی خنک قبل از ریختن گلبرگ‌ها

علائم صورت گربه‌ای گوجه فرنگی

همان طور که از نام بیماری های گوجه فرنگی از نوع فیزیولوژیکی مشخص است، شکل میوه‌های بزرگ از حالت نرمال خارج می‌شوند. همچنین در انتهای شکوفه‌ها زخم‌هایی به صورت موج‌دار یا دندانه‌دار ایجاد می‌شوند.

پیشگیری از بیماری صورت گربه گوجه فرنگی

هنگامی که علائم این بیماری های گوجه فرنگی ظاهر شوند، راه برگشتی برای داشتن یک میوه طبیعی وجود ندارد. درنتیجه امکان دارد میوه‌ها به دلیل ظاهر بدی که دارند اصلاً به فروش نروند. می‌توان از روش‌های پیشگیری از این عارضه که در ادامه بیان شده، بهره برد.

استفاده از ارقام مقاوم مانند Countil ، Duke وWalter.
پرهیز از هرس زیاد.
به تعویق انداختن کاشت نشاها.
اجتناب از کوددهی بیش از حد.
کنترل آبیاری.
به کارگیری پوشش پلاستیکی به‌منظور تنظیم دما در شب و روز برای جلوگیری از تنش دمایی.

ترک خوردن میوه گوجه فرنگی

هنگامی که روی میوه ترک‌هایی عمیق ایجاد می‌شود، نشان از بیماری‌هایی از گروه اختلالات فیزیولوژیکی دارد. بطور مثال اگر بعد از یک دوره خشکی، باران‌ شدید ببارد یا بیش از اندازه گیاهان را آبیاری و یا کود زیادی در یک نوبت در آخر فصل وقتی هوا خنک باشد، داده شود، در این شرایط گیاهان حجم زیادی از آب‌ را جذب کرده، در نهایت اگر میوه‌ها در حال رشد باشند، ترک‌ می‌خورند. در صورت وجود رطوبت در محیط، داخل این ترک‌ها کپک یا ضایعات ناشی از باکتری‌هایی به‌وجودمی‌آیند. در نهایت میوه از همین بخش‌ها پوسیده می‌شود.‌

شیوه‌های جلوگیری از ترک خوردن میوه گوجه فرنگی

استفاده از واریته‌های غیر حساس مانند: مارگلوب، جت استار وی اف و دیبریک
آبیاری منظم و متعادل جهت حفظ رطوبت مطلوب خاک
استفاده از مالچ اطراف خاک
حفظ محصولات در برابر بارندگی‌های شدید در صورت امکان

بیماری غنچه بزرگ گوجه فرنگی

یکی از بیماری‌های گوجه‌فرنگی که از ارگانیسم‌های فیتوپلاسما نشات می‌گیرد، بیماری غنچه‌بزرگ گوجه‌فرنگی است. عامل اصلی گسترش این بیماری حشره‌ای به نام برگ‌خوار چغندر است. خود بوته‌های گوجه‌فرنگی و وجود علف‌های هرز در اطراف آن‌ها شرایط مناسبی را برای رشد و انتقال بیماری ایجاد می‌کند.

علائم غنچه بزرگ در گوجه فرنگی

بوته‌های بیمار دارای جوانه‌هایی ورم کرده‌ و بزرگ هستند. آن‌ها معمولاً به رنگ سبز باقی می‌مانند و توانایی رشد طبیعی را ندارند. درنتیجه میوه‌ای از آن‌ها حاصل نمی‌شود.

ساقه‌ها نیز به صورت عمودی به رشد خود ادامه می‌دهند و قطر آن‌ها بزرگ می‌شوند. همچنین برگ‌های کناری آن‌ها در حالی که منحرف می‌شوند؛ به رنگ زرد در می‌آیند.

روش‌های کنترل بیماری غنچه بزرگ گوجه فرنگی

جلوگیری از ورود حشرات ناقل به مزرعه و از بین بردن علف‌های هرزی که در نقش میزبان عمل می‌کنند، مؤثرترین راهکار کنترل این بیماری های گوجه فرنگی است. توصیه می شود از حشره کش های میشوپراید (کنفیدور) و میشومترین(دلتامترین یا دسیس)تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس و ….استفاده گردد.

پوسیدگی میوه با قارچ رایزوکتونیایی گوجه فرنگی Root and Fruit Rhizoctonia Rot

عامل بیماری‌زا، قارچی به نام Rhizoctonia Solani است.این قارچ می‌تواند بوته‌ها را از بذر تا آخرین مرحله رشد،آلوده سازد.

چگونگی ایجاد و گسترش قارچ رایزوکتونیایی

خانه قارچ این بیماری، خاک، اثرات بوته‌های قبلی و سایر گیاهان،هستند.اگر پاتوژن،محیطی با شرایط زیر پیداکند، به‌وسیله باد، جابه‌جایی ابزارهای کشاورزی، آب روان و خاک منتقل می‌شوند.

بازده دمایی 23 تا 27 درجه سانتی‌ گراد
رطوبت کم
زهکشی پایین خاک
خاک‌های سنگین و فشرده

علائم پوسیدگی میوه با قارچ رایزوکتونیایی گوجه فرنگی

آلودگی ریشه و میوه دو ناحیه اصلی ایجاداین بیماری هستند. در ابتدا لکه‌هایی قهوه‌ای در سطح ریشه و پایین طوقه ایجاد شده، رفته‌رفته عفونت به داخل ریشه نفوذ می‌کند و گیاه می‌میرد.

در همین حال، برگ‌ها نیز پژمرده و قهوه‌ای می‌گردند. برای شناسایی بهتر این بیماری ، روی طوقه، لایه‌ای از کپک سفید پودری مشاهده می‌شود.

میوه‌هایی که در اطراف خواستگاه آلودگی؛ یعنی نزدیک سطح خاک هستند،آشکارا علایم این بیماری را نشان می‌دهند. لکه‌های گرد، تودرتو و کم رنگ تا تیره و کپک کرکی ایجاد شده در نهایت سطح میوه ترک می‌خورد و از بین می‌رود.

کنترل پوسیدگی رایزوکتونیایی گوجه فرنگی

متاسفانه،درمانی برای این آلودگی وجود ندارد. پس کارآمدترین روش مدیریتی، به کار گیری اقدامات پیشگیرانه است. این اقدامات شامل موارد زیر هستند:

کاشت واریته‌های مقاوم
کاشت بذرهای سالم و ضدعفونی کردن آن‌ها با استفاده از میشوبردوکس (مخلوط بردو 18%) تولید شرکت سبزآور پردیس.
رعایت تناوب کشت با پیاز و ذرت.
جلوگیری از فشرده شدن خاک با کاهش رطوبت ناشی از آبیاری نامناسب.
استفاده از مالچ کاغذی به منظور جلوگیری از افتادن میوه روی خاک.

بیماری بلایت جنوبی گوجه فرنگی

عامل ایجاد بیماری بلایت جنوبی، قارچ Sclerotium rolfsii است. بلایت جنوبی با نام پوسیدگی ساقه، طوقه و ریشه گوجه‌فرنگی نیز شناخته می‌شود. محیط کشت بسیار گرم و مرطوب؛ دمای 30 درجه و بالاتر، شرایط رشد را برای این پاتوژن مهیا می‌کند.

چگونگی ایجاد و انتقال بلایت جنوبی

قارچ این بیماری، دوره زندگی خود را روی گیاهان متنوعی می‌گذراند. به همین دلیل وجود آن‌ها بسیار رایج است. هنگامی که قارچ درون خاک است، ضایعاتی سخت به نام ساختارهای استراحت اسکلروت در خاک ایجاد می‌کند. همین باعث می‌شود که برای سال‌هایی طولانی در خاک زنده بمانند.

تأثیر بلایت جنوبی روی گوجه فرنگی

با مشاهده خط خاک و امتداد آن تا ساقه بوته، ضایعاتی روی آن‌ها مشاهده می‌شود. با بی‌توجهی به این ضایعات تیره، درگیری ساقه بیشتر و ناگهان خشک و پژمرده می‌شود. با گسترش این بیماری، اسکلروت‌های کوچکی که به رنگ قهوه‌ای یا زرد روی ساقه‌های آلوده دیده می‌شود و درنهایت تارهای نازک و سفیدرنگی که بافت خود قارچ هستند، روی ساقه و در راستای خاک ایجاد می‌شوند. مانند چوب‌های خشکیده‌ به نظر می رسد.

در برخی موارد نیز لکه‌های بزرگ و سفیدی که به صورت کپک کرکی هستند، روی میوه‌های بوته‌های آلوده ایجاد می‌شوند.

راه‌های کنترل بلایت جنوبی در گوجه فرنگی

با وقوع این بیماری، توانایی رشد از گیاه گرفته می‌شود. این موضوع کیفیت و کمیت محصول را تحت الشعاع قرار می‌دهد.

رعایت تناوب کشت 2ساله و بیشتر با گیاهان برنج، سورگوم، ذرت.
جمع‌آوری ساقه‌های دارای اسکلروت و دور انداختن آن‌ها.
شخم زدن عمیق خاک قبل از کاشت.
کنترل میزان رطوبت سطح خاک.

· بیماری لکه برگی خاکستری گوجه فرنگی

عامل بیماری لکه برگی خاکستری قارچ Stemphylium Solani است. خانه دوم این قارچ، گیاهانی مانند سیر، سوسن و داوودی هستند. همچنین آثار بوته‌های قبلی و خاک نیز جایگاهی برای زندگی این قارچ می‌باشد.

· عوامل ایجاد و گسترش لکه برگی خاکستری

بازه دمایی23 تا 27 درجه و آب و هوای گرم و مرطوب، سرعت جوانه زنی قارچ را بالا برده، این عاملی برای پیشرفت بیماری و افزایش خسارات ناشی از آن است. باران، انتقال نشاها، وزش باد و ابزارهای کشاورزی داخل مزرعه ازجمله عواملی هستند که قارچ را به جاهای دیگر منتقل می‌کنند.

· علائم لکه برگی خاکستری گوجه فرنگی

عمدهتأثیرات بیماری های قارچی، به ضورت لکه‌هایی کم رنگ و کوچک در حد دو میلی‌متر به صورت نامنظم روی سطح برگ ایجادشده و با گسترش بیماری، شکل لکه‌ها تغییر می‌کند.
این لکه‌ها به شکل نقاط ریز و قهوه‌ای در آمده که وسط آن‌ها روشن و‌ حاشیه آن‌ها کم رنگ‌تر است. اگر روند بیماری ادامه یابد، وسط لکه‌ها خشک و سوراخ‌هایی روی برگ ایجاد شده و در نهایت موجب مرگ بافت برگ می گردد و توانایی رشد محصول و کیفیت آن کاهش می‌یابد.

کنترل بیماری لکه برگی خاکستری گوجه فرنگی

متاسفانه قارچ‌کش‌ مؤثری برای درمان این بیماری قارچی وجود ندارد. با دیده شدن آثار بیماری، جداکردن و از بین بردن اندام آلوده می‌تواند تا حد زیادی از گسترش بیماری جلوگیری نمود.

کاشت ارقام غیر حساس و مقاوم
کنترل دما و رطوبت محیط.
آبیاری بوته‌ها به شیوه قطره‌ای.
از بین بردن علف‌های هرز.
رعایت بهداشت در مزرعه نظیر ضدعفونی کردن ابزارهای کشاورزی.

بیماری ویروس موزاییک تنباکو در گوجه فرنگی

این بیماری با نام علمی TMV یا Tobacco Mosaic Virus شناخته می‌شود. این ویروس در گیاهان تنباکو در نزدیکی مزارع گوجه فرنگی، بذرها و نشاهای آلوده، ابزارهای آلوده و اثرات باقی مانده از گیاهان قبلی بیمار وجود دارد.

اگر این ویروس بتواند در خاک یک مزرعه ساکن شود، تا 100 سال دیگر نیز می‌تواند در آن خاک زنده بماند. جابه‌جایی‌هایی که در بستر کشت صورت می‌گیرد، این پاتوژن را به راحتی منتقل می‌کند.

علائم ویروس موزاییک تنباکو گوجه فرنگی

این بیماری منجر به ایجاد الگوهای موزاییک شکل کم رنگی روی برگ‌ها می‌شوند. شکل برگ‌ها از حالت طبیعی خارج شده به‌طوری‌که انگار برگ‌های گیاه سرخس هست. اگر هوا خنک و مرطوب باشد، روی میوه هم ضایعات نکروز و مرده‌ای روی میوه ایجاد می‌شود.

کنترل بیماری موزاییک تنباکو در گوجه فرنگی

استفاده از واریته‌های مقاوم مانند Arbason، Estiva و Geronimo
استریل کردن وسایل کشاورزی
رعایت بهداشت محیط
پرهیز از کمپوست کردن گیاهان گوجه فرنگی جمع‌آوری شده.

· بیماری موزاییک یونجه گوجه فرنگی

نام علمی این بیماری Alfalfa Mosaic Virus است. پاتوژن این بیماری به‌راحتی توسط شته‌ به گیاهان منتقل می‌شوند. درنتیجه درصد احتمال وقوع این بیماری هیچگاه به صفر نمی رسد.

· علائم بیماری موزاییک یونجه گوجه فرنگی

برگ‌ها، ابتدا زرد شده، سپس لکه‌هایی دایره‌ای شکل بر روی برگ‌ها و میوه‌ها به وجود می‌آیند. به دلیل درگیر شدن سیستم آوندی، یکیاز بیماری های کشنده محسوب می‌شود.
با آلوده شدن سیستم آوندی، بافت توانایی خود را برای انتقال مواد مغذی به گیاه از دست می‌دهد. درنتیجه گیاه به قهوه‌ای تغییر رنگ می‌دهد و می‌میرد.

· راه‌های کنترل ویروس موزاییک یونجه گوجه فرنگی

مبارزه شیمیایی با بیماری‌های ویروسی، تأثیری ندارد. حتی اگر از حشره‌کش یا آفت‌کش برای دفع شته‌های ناقل استفاده گردد نیز مؤثر نخواهد بود و اقدامات پیشگیرانه بهترین شیوهمقابله با بیماری های گوجه فرنگی از این دسته است.
اگر اطراف مزرعه یونجه وجود داشته باشد؛ محل انتخابی برای کاشت گوجه فرنگی را باید تغییر داد. همچنین می‌توان با استفاده از مالچ‌های پلی اتیلن با خاصیت بازتابی نقره، از نزدیک شدن شته‌ها به گیاه مانع شد.

· عارضه زیپی شدن گوجه فرنگی

یکی از بیماری های اختلال‌های فیزیولوژیکی، در گوجه فرنگی است. اگر قسمتی از گل یا بساک همچنان اتصال خود را به میوه‌های اولیه حفظ کنند، ممکن است اینبیماری فیزیولوژیکی ، رخ دهد. علاوه بر آن پایین بودن دما نیز در ایجاد بیماری نقش دارد.

· علائم بیماری زیپی شدن گوجه فرنگی

Zippering به این حالت است که از ابتدای میوه تا انتهای آن، یک خط نازک و قهوه‌ای که حالت زیپ مانندی دارد، ایجاد می‌شود. این خطوط زیپی می‌تواند به طول‌های مختلفی و در تعداد کم و زیادی روی سطح یا داخل بافت میوه تشکیل شوند.

اگر با وجود وقوع این ناهنجاری، شرایط محیطی برایرشد گوجه فرنگی نامتعادل باشد؛ این زیپ‌ها می‌توانند راه ورودی برای پاتوژن‌های دیگر بیماری های گوجه فرنگی باشند.

· شیوه‌های کنترل زیپی شدن گوجه فرنگی

هیچ روش درمانی مؤثری برای این بیماری وجود ندارد. این در حالی است که اگر بیماری فقط در حدتشکیل زیپ روی سطح میوه باشد، میوه قابلیت فروش و استفاده را دارد. ارقام غیر حساس و کنترل دمای محیط می تواند مانع از این بیماری گردد.

· آفتاب سوختگی گوجه فرنگی

یکی از بیماری های گوجه‌فرنگی که در اثر شرایط محیطی به وجود می‌آید، آفتاب سوختگی است. در بوته‌هایی که برگ‌های آن بر اثر آفات یا هر پاتوژن دیگری بریزد و ساقه لخت باشد، این عارضه بیشتر رایج است. به دلیل تابش مستقیم آفتاب بر میوه‌های نارس و رسیده دمای داخل میوه بالا می‌رود و دچار آفتاب سوختگی می گردد.

علائم آفتاب سوختگی میوه گوجه فرنگی

قسمت‌هایی که در برابر نور قرار دارند در زمان کوتاهی به شکلی چروک با رنگ روشن و بافتی نرم‌تر تبدیل می‌شوند. نواحی که آفتاب سوخته شده‌اند، فرو می‌روند و ظاهر آن‌ها چرم مانند می‌شود. معمولاً اگر میوه به مرحله‌ای برسد که روی آن لکه‌های سیاه رنگ ناشی از قارچ‌ها ایجاد شوند، طعم خوبی ندارد. همچنین بازارپسندی میوه به دلیل ظاهر بی کیفیتی که دارد، از بین می‌رود.

جلوگیری از آفتاب سوختگی گوجه فرنگی

اصلی‌ترین کار در جلوگیری از ایجاد بیماری گوجه فرنگی از نوع آفتاب سوختگی، کنترل نور خورشید است. رعایت موارد زیر را نیز از بروز این بیماری تا حدود زیادی جلوگیری می کند:

آبیاری منظم
استفاده از کودها به میزان متناسب برای جلوگیری از ریزش رفتن برگ‌ها
پرهیز از هرس زیاد گیاهان و انجام آن به روش‌های اصولی.
انتخاب نوع مقاوم به این بیماری گوجه فرنگی.

سؤالات متداول

بهترین مواد شیمیایی به‌ منظور جلوگیری از گسترش بیماری لکه‌های باکتریایی در گوجه فرنگی چیست؟

استفاده از سمومی که پایه مسی دارند،مانند میشوکاپ(اکسی کلرور مس) و میشو بردوکس (مخلوط بردو 18 درصد )تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس، مواد کوسایدومانب، مانب و سولفات روی باتوجه ‌به دستورالعمل‌های استفاده از آن.

بهترین ماده برای ضدعفونی ‌کردن کودهای دامی پوسیده در کنترل پژمردگی فوزاریومی چیست؟

اضافه‌کردن گوگرد گرانول

چه روشی بیشترین تأثیر را در کنترل خال باکتریایی گوجه فرنگی دارد؟

استفاده از محلول‌های دارای مس مانند میشوکاپ(اکسی کلرور مس) و میشو بردوکس (مخلوط بردو 18 درصد )تولید شرکت شیمیایی سبزآور پردیس قبل از وقوع عفونت خال باکتریایی

سرسخت‌ترین و پایدارترین پاتوژن در میان بیماری های گوجه فرنگی، کدام عارضه است؟

ویروس موزاییک تنباکو حدود 100 سال در خاک می‌تواند زنده بماند.

جمع‌بندی

جلوگیری از بروز بیماری های گوجه فرنگی در مزرعه تقریباً غیر ممکن است. بررسی مداوم مزرعه، کنترل شرایط محیطی، استفاده صحیح از مواد شیمیایی، تشخیص به موقع و همچنین انتخاب شیوه مدیریتی درست در رابطه با هر نوع از بیماری های گوجه فرنگی موجب نجات یا تخریب محصولات می‌شود.

دسته‌ بندی‌ ها :

دسته‌بندی نشده

اشتراک‌گذاری مقاله

https://sabzavarpardis.com/2025/02/22/%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%da%af%d9%88%d8%ac%d9%87-%d9%81%d8%b1%d9%86%da%af%db%8c-%da%af%d9%84%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%a7/

لینک با موفقیت کپی شد

مرغوب ترین قارچ کش های میشوکاپ (اکسی کلرور مس)، میشو ساید (کاپتان)، میشوبردوکس (مخلوط بردو)،کاربندازیم (میشو زیم) و ایپردیون کاربندازیم (میشوورال) و حشره کش های میشومترین (دسیس)، سایپرمترین 40 درصد و میشوپراید (کنفیدور) را می توانید از محصولات شرکت سبز آور پردیس با تضمین تهیه نمایید. جهت خرید […]

نقد و بررسی‌ها

هنوز نقد و بررسی‌ای وجود ندارد

منو موبایل

کاشت ، داشت و برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

کاشت ، داشت و برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

مراحل رشد گوجه‌فرنگی

انواع گوجه‌فرنگی بر اساس عادت رشد

زمان کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

انواع کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

انتخاب رقم برای کاشت گوجه فرنگی گلخانه ای

ارقام رشد محدود یا معین

ارقام رشد نامحدود یا نامعین

ارقام رشد نیمه محدود یا شبه معین

برخی از ارقام گوجه فرنگی گلخانه ای عبارتند از:

مراحل کاشت

ضدعفونی خاک قبل از کاشت نشاء

انتقال نشا به گلخانه

مراحل داشت

هرس گیاه

برداشت گوجه فرنگی گلخانه ای

انبار مانی

بهبود ساختار و نیتروژن دهی خاک

استفاده از کود در مرحله تولید برگ و میوه

استفاده از کود در مرحله کاشت نشا

آفات مهم گوجه فرنگی و روش های مبارزه با آنها

کنترل و ازبین‌بردن کرم میوه‌خوار گوجه‌ فرنگی

کرم برگخوار گوجه فرنگی (کارادرینا)

پیشگیری و کنترل

شته‌ها

مبارزه شیمیایی با شته

مگس‌ سفید

کنترل و پیشگیري:

کنترل بیولوژیک:

کنترل شیمیایی:

پروانه مینوز گوجه فرنگی (بید یا توتا گوجه فرنگی)

پیشگیری و کنترل

کرم طوقه بر یا اگروتیس

کنترل و پیشگیري:

کنترل:

کنه

تریپس

چگونه از بیماری‌های گیاه گوجه فرنگی در گلخانه خود پیشگیری شود:

بیماري هاي مهم گوجه فرنگی

بیماری هاي قارچی

شانکر ساقه آلترناریایی

شرایط توسعه بیماري

پیشگیري

کنترل

بیماری شانکر باکتریایی گوجه‌ فرنگی

تأثیر شانکر باکتریایی بر گیاه گوجه ‌فرنگی

کنترل بیماری شانکر باکتریایی در گوجه‌ فرنگی

• لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

علائم لکه‌های باکتریایی در گوجه ‌فرنگی

مدیریت بیماری لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

مبارزه شیمیایی با لکه‌های باکتریایی گوجه ‌فرنگی

بیماری آنتراکنوز در گوجه ‌فرنگی

علائم بیماری آنتراکنوز گوجه ‌فرنگی

کنترل بیماری آنتراکنوز گوجه‌ فرنگی

• پژمردگی باکتریایی گوجه‌ فرنگی

• پژمردگی فوزاریومی گوجه‌ فرنگی

شرایط رشد و گسترش بیماری فوزاریومی گوجه ‌فرنگی

تأثیرات بیماری فوزاریومی در گوجه ‌فرنگی

کپک خاکستری در گوجه ‌فرنگی

نحوه آلوده شدن گیاه گوجه‌ فرنگی به کپک خاکستری

علائم کپک خاکستری در گوجه ‌فرنگی

راهکارهای کنترل بیماری کپک خاکستری

• بیماری پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

علائم پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

مدیریت بیماری پیچیدگی برگ گوجه فرنگی

بیماری سفیدک پودری در گوجه فرنگی

علائم سفیدک پودری گوجه فرنگی

راهکارهای کنترل و مقابله با سفیدک پودری در گوجه فرنگی

درمان سفیدک پودری گوجه فرنگی

پوسیدگی گیاهی (گلگاه) گوجه فرنگی

شرایط ایجاد و گسترش پوسیدگی گیاهی(گلگاه) گوجه فرنگی

علائم بیماری پوسیدگی گیاهی (گلگاه) گوجه فرنگی

راهکارهای کنترل پوسیدگی گیاهی(گلگاه) گوجه فرنگی

بیماری مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

انواع مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

علائم مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

شیوه‌های پیشگیری از مرگ گیاهچه گوجه فرنگی

پژمردگی ورتیسلیومی در گوجه فرنگی